Opis
Książka daje wgląd w życie niewielkiej społeczności mieszkającej w wyodrębnionej przestrzeni, która przez dziesiątki lat w zmieniających się warunkach zewnętrznych wytworzyła własny społeczny mikroświat. Rzuca światło na złożoną codzienność, rozmaite strategie i taktyki mieszkańców osiedla przy Torze służewieckim na Wyścigach. I jest to jej największa wartość takich publikacji dotychczas nie byto. [..] z pewnością usatysfakcjonuje szerokie grono czytelników z zakresu nauk społecznych i humanistycznych (socjologów, antropologów, historyków), a także miłośników literatury varsavianistycznej oraz grono pasjonatów wyścigów konnych. (Z recenzji Łukasza Smyrskiego) Książka jest kompletną, interdyscyplinarną monografią opisującą złożone zjawisko społeczne, jakim jest środowisko Wyścigów. [...] Od pierwszych stron autorka jak gdyby pisała powieść, a nie poważną monografię naukową, uwodzi czytelnika intelektualnie. Nie chodzi tu o warstwę retoryczną tekstu, ale o oryginalność i empiryczne ugruntowanie przedstawianej rzeczywistości. Każdy krok dokłada kolejną warstwę znaczenia, a wnikliwa socjologiczna interpretacja pozwala, by familiaryzacja czytelnika postępowała sukcesywnie. [...] Na polskim gruncie jest to publikacja przełomowa. L..] Stanowi równocześnie wzorcowy przykład dobrze przemyślanych i zrealizowanych badań antropologicznych w przestrzeni miejskiej. Autorka staje się jednym z głównych autorytetów w dziedzinie studiów nad ekologią społeczną przestrzeni enklaw poddanych restrukturyzacji. (Z recenzji Macieja Witkowskiego) Barbara Bossak-Herbst socjolożka, badaczka, reżyserka. Pracuje jako adiunkt na Wydziale Socjologii (dawniej w Instytucie Socjologi) Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka książki „Antropolis. Współczesny Gdańsk w wymiarze symbolicznym” (2009), filmu etnograficznego „450 kilo marzeń” oraz artykułów, m.in. na łamach „Journal of Urban Affairs”, „Memory Studies” czy „Space and Culture”. Spis treściW s t ę p / 11 Rozdział 1 I n s p i r a c j e t e o r e t y c z n e / 18 Rywalizacja o przestrzeń w ujęciu ekologicznym i kulturalistycznym / 18 Wielogatunkowy świat na Torze Służewiec / 23 Instytucje i światy społeczne / 28 Gra jako część życia i jego metafora / 30 Uwarunkowania (nie)pamięci społecznej o wyścigach konnych / 35 Historia społeczna wyścigów w ujęciu środowiskowych strażników pamięci / 35 Materialne nośniki pamięci na Torze / 40 Społeczne kręgi pamięci na Torze / 43 Centralne treści pamięci w społeczności sąsiedzko-zawodowej i „wspólnot pamięci”/ 45 Rozdział 2 M e t o d y b a d a w c z e i ź r ó d ł a / 48 Badania terenowe i monografie / 48 Dylematy etyczne / 51 Źródła zastane / 60 Wydawnictwa ciągłe, czasopisma i prasa codzienna / 60 Książki / 62 Archiwalia / 63 Dokumenty urzędowe / 64 Fora, strony internetowe, media społecznościowe / 64 Źródła wywołane / 65 Obserwacja / 65 Wywiady / 70 Wywiady ankietowe w sąsiedztwie Toru / 73 Rozdział 3 W y ś c i g i k o n n e w s t y l u a n g i e l s k i m — g e n e z a, p r z e m i a n y i d y f u z j a d o w y b u c h u p i e r w s z e j w o j n y ś w i a t o w e j / 74 Wielka Brytania / 76 Wyścigi na terenie Wielkiej Brytanii do 1740 roku / 76 Przejęcie przez ziemiaństwo. Wyścigi konne po roku 1740 / 79 Po 1776 roku. Między tradycjonalizacją a komercjalizacją / 82 Dyfuzja wyścigów w stylu angielskim na świecie / 87 Francja / 89 Stany Zjednoczone / 91 Północ i Południe / 91 Po wojnie secesyjnej / 93 Imperium Rosyjskie / 96 W minionych wiekach na terenach Polski / 98 Uwagi i zastrzeżenia / 98 Ślady dawnych zwyczajów / 99 W kręgu wpływów austriackich / 100 W kręgu wpływów niemieckich / 103 W kręgu wpływów rosyjskich / 104 Tor warszawski do powstania styczniowego 104; Tor warszawski jako jeden z torów Cesarstwa Rosyjskiego 112; Miejski Tor przy ulicy Polnej. Rok 1886 115; Towarzystwo Cesarskie w Warszawie 120 Rozdział 4 I I R z e c z p o s p o l i t a — z m a g a n i a o m i e j s c e w n o w o c z e s n y m s p o ł e c z e ń s t w i e /125 Tor przy Polnej po pierwszej wojnie światowej / 126 Konflikty wokół toru przy Polnej i problemy finansowe TZHK w latach trzydziestych / 133 Budowa torów wyścigowych Służewiec / 143 Projekt torów na Służewcu — zamazany kod / 143 Prace terenowe, sprzedaż i zakup działek / 151 Wznowienie prac po 1937 roku / 158 Hipodrom i trybuny — część dla publiczności 160; Poza trybunami — ośrodek mieszkalno-treningowy i część gospodarcza / 166 Pierwszy sezon na Służewcu. Pracownicy i członkowie Towarzystwa oraz publiczność / 170 Rozdział 5 L o s y T o r u i T Z H K p o d c z a s d r u g i e j w o j n y ś w i a t o w e j / 174 Strategie przetrwania / 174 Przygotowania do działań powstańczych na Torze / 181 Układ przestrzenno-funkcjonalny Toru Służewiec w 1944 roku / 182 Wydarzenia z 1 sierpnia 1944 roku / 186 Obóz przejściowy na terenie Toru Służewiec / 192 Rozdział 6 L a t a p o w o j e n n e 1 9 4 4 – 1 9 4 9 / 194 Kim był Leon Bukojemski? / 195 Lata 1944–1945 w Lublinie i Warszawie / 201 Między własnością prywatną a publiczną koni