Opis
Książka podejmuje problem Zagłady w najnowszej polskiej literaturze dla dzieci i młodzieży. Jego wysoka frekwencja w XXI-wiecznej literaturze osobnej, choć w dużej mierze z pewnością wynika ze szczególnego charakteru stosunków polsko-żydowskich, to bywa również, jeśli nie przede wszystkim, podyktowana pewnego rodzaju modą na odpamiętywanie przeszłości - memory boom. Autorka prezentuje wersje narracji o Zagładzie tworzone przez drugie i trzecie pokolenie, choć refleksję o odpamiętywaniu przeszłości rozpoczyna kanoniczną "Akademią pana Kleksa" Jana Brzechwy stanowiącą, według niej, mit podwalinę opowieści o Holokauście. Kolejne rozdziały zostały poświęcone między innymi sylwetce Janusza Korczaka, współczesnym formom opowiadania o Holokauście, „dziecięcym” realizacjom Zagładowych toposów znanych z literatury adresowanej do dorosłych czytelników. Spis treściSpis treści Wzgórze pamięci / 7 Kłopoty z postpamięcią / 8 Praktyki edukacyjne wobec Zagłady / 17 Polska szkoła pamięci / 21 Szkolne czytanie o Zagładzie jako wyzwanie etyczne, czyli o roli kontekstu / 23 DS804.34 i PZ / 30 Uskoki pamięci / 34 Trylogia, która nie krzepi. Alternatywna lektura pana Kleksa Jana Brzechwy / 45 Gry z Akademią… / 45 1946 — między huśtawką a szafotem / 55 Dojrzewanie czy „odczarowanie świata”? / 58 Akademia czy cheder? / 64 ? Alef = Akademia / 66 Pozorna przeźroczystość / 81 Czym jest wymazywanie? / 83 Młodsze siostry Akademii…, czyli książki których nikt nie czyta / 87 Dwie trylogie / 98 Architektura biografii — przypadek Korczaka / 101 Między pomnikiem a literaturą. Od mapowania miasta — do mapowania pamięci / 101 Rok Korczakowski, czyli kłopotliwa inwazja pamięci / 107 Od taktyka do stratega — współczesny pomysł na Korczaka / 112 Mikronarracje z obrzeży Zagłady / 133 Mikronarracje i przeciw-historia,czyli wyzwalanie z opresji / 133 Zagłada według Anny Frank / 136 Dziewczyńskie narracje — intymistyka a Zagłada / 143 Baśń i Holokaust / 157 Pułapka sensów / 167 Macierzyństwo w stanie zagrożenia / 171 Między jidisze mame a Medeą / 171 Metonimia matki — casus z ulicy Śliskiej / 177 Świat bez matki — wzorce opowiadania / 178 Matka jako pretekst / 182 Głód/sytość — matka i afekt / 183 Kiedy mama jest daleko / 186 Zwierzęcy punkt widzenia — inna wersja macierzyństwa / 194 Matki Polki i rytuały gościnności / 198 Postpamięć i zarządzanie przestrzenią / 219 Święty krajobraz / 219 Piękne kłamstwo / 220 Filosemicka postpamięć / 226 Gry z przestrzenią / 229 Przestrzeń żydowska / 229 • Ciągłość muru / 231 • Prześwity prawdy / 243 Przestrzeń pożydowska / 245 Nie-miejsce — Disneyland pamięci / 251 Przestrzeń mówi / 257 Homo ludens, czyli opresja zabawy / 259 Żydowska etnografia dzieciństwa / 260 Biblioteka Shoah / 262 Berek — getto jako plac zabaw / 271 Dybuk kontra Facebook, czyli Kotka Brygidy i Wszystkie lajki Marczuka / 279 Dybuk — przypadek Kotki Brygidy Joanny Rudniańskiej / 280 Facebook — przypadek Wszystkich lajków Marczuka Pawła Beręsewicza / 285 Bliscy nieznajomi. Próba podsumowania / 291 Bibliografia / 295 Indeks osobowy / 317 Summary / 329 Zusammenfassung / 331