Opis
Publikacja to przewodnik po współczesnych polskich i europejskich regulacjach dotyczących utworu na gruncie prawa autorskiego i granic jego monopolizacji. Szczegółowo przedstawia treść autorskich praw osobistych i majątkowych. Jej wyjątkowość polega na wykorzystaniu obszernego materiału ilustracyjnego, który pomaga w zrozumieniu omawianych problemów oraz śledzeniu rozumowań z orzeczeń sądowych. Z opracowania czytelnik dowie się:• co jest utworem,• które elementy utworu objęte są wyłącznością prawną,• czy istnieje „współtwórczość” człowieka i AI,• czy można zmieniać utwór bez zgody twórcy,• gdzie szukać podstaw dla legalnego korzystania z utworu bez zgody podmiotu praw wyłącznych. Podstawowym celem publikacji jest ułatwienie oceny, czy określony wytwór jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego, a wobec odpowiedzi pozytywnej – w jakim zakresie można z niego korzystać bez zgody uprawnionego podmiotu. Książka jest przeznaczona dla prawników praktyków – sędziów, radców prawnych, aplikantów – oraz studentów. Sposób przedstawienia zagadnień, a także bogaty materiał ilustracyjny sprawiają, że zainteresuje również twórców, dziennikarzy i osoby zajmujące się kulturą. Spis treściSpis treści „UTWÓR I TWÓRCA W PRAWIE AUTORSKIM: Zilustrowane wątpliwości” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 13 Wstęp 17 I Wprowadzenie 19 I.1 Krótkie streszczenie prawa autorskiego 21 I.2 Źródła prawa 23 I.3 Stosowanie prawa UE 25 II Przedmiot praw autorskich – utwór 29 II.1 Uwagi ogólne 31 II.2 Prawo UE 31 II.3 Konieczne cechy utworu 37 II.4 Twórca utworu – tylko człowiek 38 II.5 Ustalenie utworu 43 II.6 Działalność twórcza o indywidualnym charakterze 45 II.6.1 Uwagi ogólne 45 II.6.2 Pomysł i inne elementy utworu z art. 1 ust. 21 pr. aut. 52 II.7 Utwór – kontrowersje 63 II.7.1 Sens kryterium statystycznej jednorazowości 63 II.7.2 Efekt zaskoczenia 64 II.7.3 Twórczość równoległa 65 II.7.4 Rekonstrukcja utworu 71 II.7.5 Nadmiernie liberalne podejście do stwierdzania istnienia utworu w orzecznictwie sądowym 74 II.7.5.1 Orzeczenie „pociągowe” 74 II.7.5.2 Orzeczenie papieskie 78 II.7.5.3 Orzeczenie „krasnoludkowe” 79 II.7.5.4 Smok Wawelski 83 II.7.5.5 Wyrok zniczowy 84 II.7.5.6 Okładki książek 84 II.7.5.7 Uwagi końcowe – sugestie co do bardziej restryktywnego podejścia przy stwierdzaniu istnienia utworu 86 II.7.6 Interpretacje kontrowersyjne 87 II.7.6.1 Zrealizowany pomysł jako utwór 87 II.7.6.2 Nowość obiektywna jako przesłanka istnienia indywidualnego charakteru utworu 91 II.7.7 Stwierdzenie istnienia utworu: element ustaleń faktycznych czy oceny prawnej? 93 II.8 Dopowiedzenia 95 II.8.1 Wytwory sztucznej inteligencji – współtworzone przez człowieka 95 II.8.2 Utwór i szaleństwa bananowe 106 II.8.3 Beksiński i AI 111 II.9 Poszczególne rodzaje utworów i ich elementy 115 II.9.1 Uwagi ogólne 115 II.9.2 Utwory piśmiennicze 118 II.9.3 Utwory plastyczne 124 II.9.4 Wzory przemysłowe 129 II.9.5 Fotografa 139 II.9.6 Bazy danych 148 II.9.7 Architektura 149 II.9.8 Dzieło techniczne 154 II.9.9 Programy komputerowe 157 II.10 Wyłączenia spod ochrony autorskiej 159 II.11 Dopowiedzenia 164 II.11.1 Elementy chronione w utworze – praktyka 164 II.11.2 Buty i sandały a prawo autorskie 168 II.11.3 Stwierdzanie istnienia utworu. Kontrowersyjne oceny i sugestie 178 II.11.3.1 Nieweryfikowalność autorskoprawnej przesłanki istnienia utworu szansą racjonalnego kształtowania zakresu ochrony autorskiej 178 II.11.3.2 Między „całościowym wrażeniem” a „odzwierciedleniem osobowości twórcy” 180 II.11.3.3 Sztuczna inteligencja a przesłanka „odzwierciedlenia osobowości twórcy” 182 II.12 Prawne kategorie utworów 183 II.12.1 Dzieło zależne, dzieło z zapożyczeniami i inspirowane 183 II.12.2 Utwory wyodrębniane ze względu na ich autorstwo 190 II.12.2.1 Uwagi wstępne 190 II.12.2.2 Utwory połączone 190 II.12.2.3 Utwory współautorskie 191 II.12.2.3.1 Uwagi ogólne 191 II.12.2.3.2 Zagadnienia szczególne 196 III Powstanie i czas trwania ochrony autorskiej. Terytorializm, formalności. Monizm i dualizm 201 III.1 Uwagi ogólne 203 III.2 Powstanie ochrony 205 III.3 Autorskie prawa osobiste – czas ochrony 206 III.4 Autorskie prawa majątkowe – czas ochrony 206 III.4.1 Uwagi ogólne 206 III.4.2 Czas ochrony utworów w Polsce 207 III.4.3 Nietypowe postacie przedłużania ochrony autorskiej 210 III.4.3.1 Prawo do pierwszych wydań 210 III.4.3.2 Kodeks dóbr kultury i krajobrazu Republiki Włoskiej 213 III.4.3.3 Piotruś Pan J.M. Barriego 217 IV Podmiot praw autorskich 219 IV.1 Autorskie prawa osobiste 221 IV.2 Autorskie prawa majątkowe 222 IV.2.1 Uwagi ogólne 222 IV.2.2 „Pracownicze” utwory 223 IV.2.2.1 „Standardowe” utwory pracownicze 223 IV.2.2.2 Pracownicze utwory naukowe 225 IV.2.2.3 Pracownicze programy komputerowe 227 IV.2.2.4 Utwory „studenckie” 227 V Autorskie dobra osobiste 229 V.1 Uwagi ogólne 231 V.2 Zagadnienia szczególne 232 V.2.1 Relacja do dóbr osobistych prawa powszechnego 232 V.2.2 Więź twórcy z utworem 233 V.2.3 Dozwolony użytek jako normatywna podstawa ograniczenia ochrony autorskich dóbr