Opis
Usługi i produkty finansowe przeznaczone dla klientów indywidualnych stanowią specyficzny obszar działalności współczesnego sektora finansowego. Specyfika ta wynika przede wszystkim z asymetrii wiedzy i doświadczenia w zakresie finansów pomiędzy stronami. Z jednej strony mamy bowiem wyspecjalizowane instytucje finansowe (banki, zakłady ubezpieczeń czy fundusze inwestycyjne), których sumy bilansowe przekraczają często PKB mniejszych krajów, zatrudniające tysiące wysoko wykwalifikowanych specjalistów w zakresie finansów, prawa czy matematyki, a z drugiej osoby fizyczne, którym często brakuje podstawowej wiedzy, podatne na nieprawdziwe wiadomości i żyjące z dnia na dzień. Powyższa asymetria sprawia, że w większości krajów usługi i produkty finansowe oferowane klientom indywidualnym są przedmiotem szczególnego zainteresowania państwa, które ingeruje w nie poprzez regulacje oraz wyspecjalizowane urzędy i instytucje, aby chronić klientów indywidualnych przed ponoszeniem nadmiernego ryzyka. Rozwój usług i produktów finansowych, który istotnie przyśpieszył w ostatnich latach m.in. dzięki zastosowaniu zaawansowanych technologii teleinformatycznych, sprawia jednak, że często regulacje ich dotyczące w odniesieniu do klientów indywidualnych są opóźnione lub niepełne. Dynamika zmian regulacyjnych zależna jest także od ogólnej koncepcji ochrony klientów indywidualnych w danej jurysdykcji. Biorąc powyższe pod uwagę, należy zatem stwierdzić, że mając do czynienia z tak dynamicznymi zmianami w zakresie usług i produktów finansowych dla klientów indywidualnych, zasadne jest dokonywanie ich systematycznego i pogłębionego przeglądu zarówno w odniesieniu do tych dotychczasowych, jak i nowo powstających. Konstatacja ta zdeterminowała cel niniejszej książki, którym stało się kompleksowe przedstawienie w przejrzysty, spójny i logiczny sposób najważniejszych usług i produktów finansowych dla klientów indywidualnych, oferowanych na polskim rynku finansowym głównie przez banki. Książka składa się z 16 rozdziałów, które zostały poświęcone kluczowym aspektom usług i produktów finansowych dla klientów indywidualnych w zakresie operacji depozytowo-kredytowych, rozliczeń pieniężnych oraz instrumentów płatniczych. Obok dobrze znanych usług i produktów, takich jak rachunki bankowe, lokaty i produkty rozliczeniowe, karty płatnicze i kredytowe oraz kredyty konsumenckie czy mieszkaniowe, znalazły się także mniej popularne, np. leasing konsumencki, odwrócony kredyt hipoteczny czy finansowanie społecznościowe. W książce zostały przedstawione zarówno produkty o niskim ryzyku (lokaty bankowe i produkty skarbowe), jak też te przeznaczone dla klientów indywidualnych o wyższym poziomie wiedzy w zakresie finansów (produkty strukturyzowane i inwestycje alternatywne) lub dysponujących większymi środkami (produkty private banking). Odrębną uwagę poświęcono kwestii zakresu ochrony klienta indywidualnego na rynku bankowym, tak z perspektywy dostępnych narzędzi (ochrona depozytów), jak i instytucji wspierających konsumenta. Z uwagi na intensywny rozwój zaawansowanych technologii teleinformatycznych w sektorze finansowym w oddzielnym rozdziale omówione zostały kluczowe aspekty zastosowania sztucznej inteligencji w detalicznej działalności bankowej, jej możliwości oraz konsekwencje. Książka skierowana jest przede wszystkim do studentów kierunków finansowych na studiach stopnia I i II, studiach podyplomowych oraz w szkołach doktorskich. Pozycją tą mogą zainteresować się także wszyscy klienci indywidualni korzystający z usług i produktów finansowych, chcący pozyskać dodatkową wiedzę i zrozumieć naturę oferowanych im usług. Spis treściWSTĘP Rozdział 1 RACHUNKI BANKOWE, LOKATY I PRODUKTY ROZLICZENIOWE Jan Koleśnik 1.1. Rachunki bankowe dla klientów indywidualnych 1.2. Rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe 1.2.1. Cechy rachunków 1.2.2. Rachunek rodzinny 1.2.3. Podstawowy rachunek płatniczy 1.3. Rachunki oszczędnościowe i rachunki terminowych lokat oszczędnościowych 1.3.1. Cechy rachunków 1.3.2. Indywidualne Konto Emerytalne i Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego 1.3.3. Konto mieszkaniowe 1.3.4. Lokata mieszkaniowa 1.4. Lokata strukturyzowana 1.5. Produkty rozliczeniowe 1.5.1. Polecenie przelewu 1.5.2. Polecenie zapłaty Rozdział 2 BEZPIECZEŃSTWO DEPOZYTÓW Małgorzata Zaleska 2.1. Sieć bezpieczeństwa finansowego 2.2. System gwarantowania depozytów 2.2.1. Zakres podmiotowy gwarancji depozytów 2.2.2. Przedmiotowy zakres gwarancji depozytów 2.2.3. Procedura wypłat kwot gwarantowanych 2.2.4. System gwarantowania depozytów a system rekompensat 2.3. Ocena banku z perspektywy bezpieczeństwa depozytów Rozdział 3 KARTY PŁATNICZE Zofia Polkowska 3.1. Karta jako instrument płatniczy 3.1.1. Pojęcie karty płatniczej 3.1.2. Podmioty rynku kart płatniczych 3.1.3. Rodzaje kart płatniczych 3.2. Proces płatności z wykorzystaniem karty 3.2.1. Zasady transakcji z wykorzystaniem karty 3.2.2. Zasady odstąpienia od umowy 3.2.3. Odpowiedzialność posiadacza karty za transakcje nie