Opis
Przedmiotem monografii Kariny Jędrzejowskiej jest upadłość państwa definiowana jako niewywiązywanie się przez suwerenne podmioty ze zobowiązań wobec wierzycieli oraz zmiany warunków spłaty zadłużenia dokonane na wniosek państwa-dłużnika (restrukturyzacja zadłużenia). Monografia jest pierwszą na polskim rynku publikacją w kompleksowy sposób przedstawiającą specyfikę niewypłacalności suwerennych podmiotów. Omawiany w książce problem jest istotny z kilku względów. Po pierwsze, niewypłacalne państwa stwarzają zagrożenie dla stabilności międzynarodowego systemu finansowego. Po drugie, zadłużenie zagraniczne stanowi istotną barierę rozwoju najbiedniejszych państw świata. Po trzecie, zjawisko upadłości państwa wydaje się być nieodłączną cechą stosunków międzynarodowych niemożliwą do wyeliminowania w najbliższym czasie. Publikacja adresowana jest do wszystkich zainteresowanych problematyką zadłużenia państw, w szczególności do ekonomistów, ekspertów w zakresie spraw międzynarodowych, politologów, dziennikarzy, pracowników administracji publicznej oraz pracowników instytucji finansowych. Karina Jędrzejowska – doktor nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce, adiunkt na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Absolwentka University of Manchester (MSc Globalisation and Development), Szkoły Głównej Handlowej (Finanse i Bankowość) oraz Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW. Autorka licznych publikacji z zakresu finansów międzynarodowych, międzynarodowej ekonomii politycznej oraz ekonomii rozwoju. Członek Zarządu oraz Skarbnik World International Studies Committee (WISC). Spis treściSpis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Pojęcie upadłości państwa 21 1.1. Upadłość państwa – definicje i terminy bliskoznaczne 21 1.1.1. Upadłość państwa (sovereign default) 24 1.1.2. Niewypłacalność (insolvency) 28 1.1.3. Bankructwo państwa (sovereign bankruptcy) 29 1.1.4. Kryzys zadłużeniowy (sovereign debt crisis) 32 1.1.5. Terminy stosowane w literaturze polskiej 35 1.2. Elementy teorii zadłużenia publicznego 38 1.2.1. Motywy zadłużania się przez państwa 40 1.2.2. Rodzaje zadłużenia państwa 42 1.2.2.1. Zadłużenie zagraniczne i wewnętrzne 42 1.2.2.2. Klasyfikacja zadłużenia państwa ze względu na rodzaj dłużnika 45 1.2.2.3. Klasyfikacja zadłużenia państwa ze względu na rodzaj wierzyciela 47 1.2.2.4. Formy zobowiązania dłużnego 49 1.2.2.5. Klasyfikacja zadłużenia państwa ze względu na termin zapadalności 51 1.2.2.6. Ukryty dług 52 1.3. Rodzaje i cechy upadłości państwa 53 1.3.1. Częściowa i całkowita upadłość państwa 54 1.3.2. Wewnętrzna i zewnętrzna upadłość państwa 54 1.3.3. Zdolność do spłaty i chęć do spłaty 57 1.3.4. Kryzys płynności i kryzys wypłacalności 58 1.3.5. Przejawy upadłości państwa 59 1.3.6. Repudiacja 61 1.3.7. Czas trwania i powtarzalność upadłości państwa 62 1.4. Upadłość państwa a upadłość podmiotu prywatnego 63 1.4.1. Upadłość podmiotu prywatnego 64 1.4.2. Specyfika upadłości państwa 66 Rozdział 2. Upadłość państwa w perspektywie historycznej 73 2.1. Cykle upadłości państwa 74 2.2. Niewypłacalność państw od czasów starożytnych do drugiej wojny światowej 80 2.2.1. Bankructwa suwerenów od starożytności do wojen napoleońskich 81 2.2.1.1. Średniowiecze 81 2.2.1.2. Okres nowożytny 84 2.2.2. Zadłużenie i niewypłacalność państw w XIX wieku 87 2.2.2.1. Specyfika fal zadłużenia po wojnach napoleońskich 88 2.2.2.2. XIX-wieczni bankruci 90 2.2.2.3. Postępowanie wierzycieli wobec niewypłacalnych państw 92 2.2.3. Przypadki upadłości państwa w dwudziestoleciu międzywojennym 95 2.2.3.1. Specyfika zadłużenia i upadłości państw po pierwszej wojnie światowej 96 2.2.3.2. Repudiacja Rosji Radzieckiej 99 2.2.3.3. Wielka depresja 100 2.3. Epizody upadłości państwa od drugiej wojny światowej do kryzysu zadłużeniowego lat osiemdziesiątych XX wieku 102 2.3.1. Zadłużenie i upadłość państw w okresie powojennym 102 2.3.2. Kryzys zadłużeniowy lat osiemdziesiątych XX wieku 105 2.3.2.1. Przyczyny kryzysu 105 2.3.2.2. Wybuch i przebieg kryzysu 109 2.4. Specyfika upadłości państwa po 1990 roku 112 2.4.1. Rynki finansowe w ostatniej dekadzie XX wieku 113 2.4.2. Od tequila crisis do upadłości Argentyny 118 2.4.2.1. Meksyk 1994 119 2.4.2.2. Azja Południowo-Wschodnia 1997 121 2.4.2.3. Rosja 1998 124 2.4.2.4. Pozostali „ suwerenni bankruci” ostatniej dekady XX wieku 125 2.4.2.5. Argentyna 2001–2014 127 2.4.3. Kryzys finansowy 2007–2008 i upadłość państwa w XXI wieku 130 2.4.3.1. Islandia 131 2.4.3.2. Kryzys zadłużeniowy państw strefy euro 133 Rozdział 3. Przyczyny upadłości państwa 136 3.1. Przyczyny o charakterze ekonomicznym 137 3.1.1. Nieodpowiednia struktura zadłużenia i kryzys płynności 138 3.1.1.1. Niedopasowanie walutowe 139 3.1.1.2. Niedopasowanie terminów zapadalności 142 3.1.2. Nadmierne zadłużenie i kryzys wypłacalności 146 3.1.3. Załamanie gospodarcze 151 3.2. Przyczyny o charakterze politycznym 154 3.2.1. Błędy w polityce gospodarczej 156 3.2.1.1. Nadmierna ekspansja fiskalna 156 3.2.1.2. Polityka kursow