Opis
Celem niniejszej książki jest analiza procesu upadania państw w drodze identyfikacji jego desygnatów, korelatów, skutków, a także sposobów oraz skuteczności reakcji społeczności międzynarodowej. Wykorzystane w książce podejście badawcze polega na połączeniu analizy upadania państwa w modelu negacji cech państwa nowoczesnego z próbą jego empirycznej konkretyzacji. Rozważania opierają się na założeniu, iż stanem pożądanym jest przetrwanie i rozwój (efektywność) każdej jednostki geopolitycznej. Biorąc pod uwagę wielowymiarowość upadania państwa oraz relatywna nowość jego badań, należy podkreślić, iż nie ukształtowały się sprawdzone metody analizy omawianego fenomenu. Badanie upadania państwa wymaga równoczesnego zastosowania kilku wzajemnie uzupełniających się metod i technik badawczych. Spis treściWstęp 9 Rozdział I Istota i specyfika upadania państwa 17 1.1. Istota upadania państwa 17 1.1.1. Państwowość 17 1.1.2. Główne ujęcia problemu upadania państwa 30 1.1.3. Dysfunkcja państwa 41 1.2. Specyfika upadania państwa 55 1.2.1. Deficyt legitymacji 55 1.2.2. Deficyt bezpieczeństwa 64 1.2.3. Deficyt potencjału 69 1.2.4. Implikacje prawnomiędzynarodowe 79 Rozdział II Uwarunkowania upadania państwa 95 2.1. Uwarunkowania wewnętrzne 96 2.1.1. Środowisko geofizyczne 96 2.1.2. Czynnik etniczno-kulturowy 101 2.1.3. Czynnik polityczno-instytucjonalny 107 2.1.4. Wewnętrzny konflikt zbrojny 112 2.2. Uwarunkowania zewnętrzne 120 2.2.1. Dekolonizacja 120 2.2.2. Koniec zimnej wojny 128 2.2.3. Procesy globalizacji i modernizacji 131 Rozdział III Identyfikacja i skutki upadania państwa 141 3.1. Identyfikacja upadania państwa 141 3.1.1. Somalia – państwo rozpadłe 145 3.1.2. Pakistan – państwo upadłe 154 3.1.3. Kolumbia – państwo upadające (?) 161 3.1.4. Wyspy Salomona – państwo słabowite 171 3.1.5. Bośnia i Hercegowina – państwo słabe 178 3.2. Skutki upadania państwa 187 3.2.1. Złożony kryzys humanitarny 187 3.2.2. Zagrożenia asymetryczne 197 3.2.3. Powstawanie quasi-państw 209 Rozdział IV Reakcje społeczności międzynarodowej na upadanie państwa 221 4.1. Sekurytyzacja upadania państwa 221 4.2. Międzynarodowe budowanie państwa 233 4.2.1. Międzynarodowe budowanie państwa jako interwencja 233 4.2.2. Semantyka międzynarodowego budowania państwa 236 4.2.3. Interesariusze międzynarodowi budowania państwa 242 4.2.4. Funkcje międzynarodowego budowania państwa 262 4.2.5. Alokacja środków pomocowych w państwach dysfunkcjonalnych 278 Rozdział V Perspektywy upadania państwa 293 5.1. Perspektywa krótkookresowa: partykularyzm 293 5.2. Perspektywa średniookresowa: paternalizm 295 5.3. Perspektywa długookresowa: nowe średniowiecze 298 Zakończenie 303 Bibliografia 307 Indeks osobowy, rzeczowy i geograficzny 333