Opis
Niniejsza praca zbiorowa jest czwartą z cyklu poświęconego relacjom Ukraińców z sąsiednimi narodami. Tom pierwszy ukazał się w 2020 roku1, drugi – w 20212, trzeci – w 2023 roku. Wszystkie tomy zostały wydane wspólnie przez Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce (UTHwP) oraz Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku. Inicjatywa opracowania cyklu prac zbiorowych poświęconych relacjom Ukraińców z sąsiadami narodziła się w środowisku historyków zrzeszonych w UTHwP. Wiedzą oni dobrze to, jak silny wpływ na relacje między sąsiednimi narodami wywiera przeszłość historyczna. Dobre relacje międzynarodowe wymagają więc rzetelnego dialogu historycznego. Jest on jednak bardzo trudny, ponieważ dotyczy przeszłości, często tragicznej, której w żaden sposób zmienić już nie można. Przykładów nie brakuje. [...] Niniejsza praca zbiorowa zawiera 30 artykułów opracowanych przez naukowców z Polski, Ukrainy i Czech. Najwięcej artykułów zostało poświęconych relacjom ukraińsko-polskim. Ich zakres chronologiczny obejmuje okres do roku 1918, czasy II Rzeczypospolitej, trudne lata 1939–1947 oraz wzajemne relacje po 1947 roku. W artykułach opublikowanych w niniejszej pracy zbiorowej zostały również ukazane wybrane zagadnienia dotyczące relacji ukraińsko-słowacko-czeskich, ukraińsko-rumuńskich, ukraińsko-rosyjskich, ukraińsko-węgierskich i ukraińsko-żydowskich. Wyodrębniono także podrozdział poświęcony relacjom międzykulturowym, które wykraczają poza zakres stosunków między dwoma konkretnymi narodami, lecz są częścią większego procesu kulturowego.(Fragment Wstępu) Spis treściWstęp 9 RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE DO ROKU 1918 Olga Gaidai, Warunki bytowe i higiena na prawobrzeżnej Ukrainie w świetle poglądów epidemiologicznych doktora Franza Karla Heintza 17 ????? ???????????, ???????? ???????? ? ????????? ????????????????? ?????????? ????????? ??????, ?????? ?? ??????? [Portrety rodu Platerów w świetle badań interdyscyplinarnych naukowców z Łotwy, Polski oraz Ukrainy] 28 ??????? ?????, ??????? vs ?????: ????? ?????????????? ? ????????????? ????????? ?? ?????????? ???????????? ???????????? ????????? ?????? ?????????? ??? – ?? ??????? ?? ???????? [Imperium vs naród: wpływ wychowania państwowego i narodowego na kształtowanie się tożsamości narodowej młodzieży galicyjskiej na przełomie XIX–XX wieku] 39 ????? ????????, ???? ?????????? ???????? (1870–1932) – ???????????? ???????? ??????? ??????????? ???? ????????? [Wira Ihnatijiwna Giedroyc (1870–1932) – przedstawicielka znanego litewskiego rodu książęcego Giedroyciów] 59 ????? ?????????, ????? ??????? ??? ??????? ? ???????????????? ????????? ???? ???? ????? [Znaczenie Kroniki Jana Długosza w dyskusjach historyków na temat wieku Odessy] 82 Tadeusz Srogosz, Rzeź humańska w 1768 roku w historiografii ukraińskiej i polskiej 92 RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE W LATACH 1918–1939 Witold Bobryk, Na pograniczu trzech światów. Ludność greckokatolicka i prawosławna na terenie powiatów hrubieszowskiego, sokalskiego i włodzimierskiego w świetle spisu powszechnego z 1921 roku 107 ?????? ????????, ???????? ? ???????? ?? ???????????? ???????????? ?????? 1921–1939 ????? [Walka o ukrainizację Cerkwi prawosławnej na Wołyniu w latach 1921–1939] 122 ???? ??????, ?????????? ?????? ????????????? ???????????? ?????? ? ?????? ? 1920–1930-?? ????? [Parcelacja majątków Cerkwi prawosławnej w Polsce w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku] 138 ????? ????????, ???????? ??????????? ??????? ? ???? ??? ??? ???????? «???????????» (1921–1929) [Polska mniejszość narodowa w Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej w okresie polityki „ukorzenienia” w latach 1921–1929] 148 RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE W LATACH 1939–1947 Alina Bacic, Powstanie, struktura organizacyjna i uzbrojenie sotni UPA „Udarnyk”-3 pod dowództwem Wasyla Szyszkanyńca ps. „Bir” w latach 1945–1947 157 Bohdan Halczak, Prawo polskie w 1947 roku wobec akcji „Wisła” 171 Dawid Michalski, Prawo międzynarodowe wobec akcji „Wisła” 184 Jan Pisuliński, Militarne aspekty akcji „Wisła” 199 RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE PO ROKU 1947 Hanna Hrehorowicz-Gaber, Współpraca polsko-ukraińska przeciwko działaniom wojennym w pracach dydaktycznych uczelni technicznych 217 Przemysław Mirosław Pazder, Wybrane osiągnięcia polskiej historiografii Hołodomoru w Ukrainie 229 Roman Drozd, Piotr Tyma, Pomniki jak źródło konfliktu między narodami – na przykładzie ukraińskich upamiętnień w Polsce po 1989 roku 242 RELACJE UKRAIŃSKO-ŻYDOWSKIE ?????? ??????, ???????? ? ?????? ? ???????????? ?????????? ??????? ???? 1944?1945 ????? [Holokaust we Lwowie w dokumentacji Rady Miejskiej Lwowa w latach 1944–1945] 263 RELACJE UKRAIŃSKO-SŁOWACKO-CZESKIE Jan Rychlík, Przyłączenie Rusi Podkarpackiej (Zakarpackiej) do Republiki Czechosłowackiej (1918–1920) 285 Vlastimil Ondrák, Czechosłowacki wywiad i kontrwywiad wojskowy w akcjach przeciw Ukraińskiej Powstańczej Armii w latach 1945–1946 301 RELACJE UKRAIŃSKO-ROSYJSKIE ?????? ????????, ???????? ??????????? ????????? ????? ????????? ?? ???????? ???????