Opis
Publikacja kompleksowo omawia zagadnienia związane z ujawnianiem praw osobistych oraz roszczeń w księdze wieczystej. Autor przedstawia kryteria wpisu oraz konsekwencje ujawnienia praw względnych w tej księdze, ze specjalnym uwzględnieniem problematyki pierwszeństwa praw osobistych i roszczeń wobec innych praw, w tym ograniczonych praw rzeczowych. Analizuje, czy pierwszeństwo praw osobistych i roszczeń stanowi odrębną instytucję prawną różniącą się od rozszerzonej skuteczności, która jest przyznawana tym prawom względnym w związku z ich ujawnieniem w księdze wieczystej. W książce znajdują się również rozważania dotyczące relacji między przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece a regulacjami przyznającymi niektórym prawom osobistym i roszczeniom rozszerzoną skuteczność niezależnie od wpisu do księgi wieczystej. Ze względu na poruszone w książce praktyczne aspekty dokonywania wpisów oraz skutków ujawnienia praw względnych w księdze wieczystej może być ona przydatna sędziom, adwokatom, radcom prawnym i notariuszom. „Praca ta wypełnia dotkliwą lukę w polskiej literaturze prawniczej. Przyczyni się do usunięcia głównych niejasności i rozbieżności w zakresie identyfikacji zróżnicowanych płaszczyzn wzmocnienia prawa względnego przez wpis w księdze wieczystej, ustalenia, czy pierwszeństwo praw względnych stanowi zupełnie oddzielną instytucję od instytucji z art. 17 u.k.w.h., oraz określenia relacji między regulacją rozszerzonej skuteczności wierzytelności w kodeksie cywilnym a ujęciem ustawy wieczystoksięgowej”. z recenzji dra hab. Adama Bieranowskiego, profesora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego Spis treściSPIS TREŚCI Wykaz skrótów 15 Wprowadzenie 19 Rozdział I Ogólna charakterystyka praw osobistych i roszczeń podlegających ujawnieniu w księdze wieczystej 25 1. Uwagi wstępne 25 1.1. Pojęcie praw osobistych i roszczeń 26 1.2. Prawa osobiste jako wiązka uprawnień 40 1.3. Cel wpisu praw osobistych i roszczeń do księgi wieczystej 42 2. Stan prawny nieruchomości 47 2.1. Problematyka terminologii ustawowej 47 2.2. Charakter wpisów w księdze wieczystej 51 2.3. Stan prawny nieruchomości a prawa osobiste i roszczenia 54 Rozdział II Katalog praw osobistych i roszczeń podlegających ujawnieniu w księdze wieczystej 67 1. Przesłanki wpisu praw osobistych i roszczeń do księgi wieczystej 67 1.1. Uwagi wstępne 67 1.2. Przegląd stanowisk dotyczących przesłanek ujawnienia praw osobistych i roszczeń w księdze wieczystej 68 1.3. Pojęcie wpisu w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych 74 1.4. Wnioskowanie przez analogię 82 2. Problematyka dopuszczalności wpisu w księdze wieczystej na tle wybranych praw osobistych i roszczeń 90 2.1. Uwagi ogólne 90 2.2. Roszczenia związane z przeniesieniem i ustanowieniem praw rzeczowych 91 2.2.1. Roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości oraz roszczenie o przeniesienie użytkowania wieczystego 92 2.2.2. Roszczenie o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego 95 2.2.3. Roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego 102 2.2.4. Roszczenie o przeniesienie ograniczonego prawa rzeczowego 108 2.3. Prawo pierwokupu i prawo odkupu 114 2.4. Określenie zarządu lub sposobu korzystania z nieruchomości oraz wyłączenie uprawnienia do żądania zniesienia wspólności prawa 117 2.4.1. Określenie zarządu lub sposobu korzystania z nieruchomości 117 2.4.2. Wyłączenie uprawnienia do żądania zniesienia współwłasności nieruchomości 120 2.4.3. Wyłączenie uprawnienia do żądania zniesienia wspólności prawa użytkowania wieczystego 121 2.4.4. Wyłączenie uprawnienia do żądania zniesienia wspólności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu 124 2.4.5. Wyłączenie uprawnienia do żądania zniesienia wspólności innych praw 125 2.5. Uprawnienia do korzystania z nieruchomości 128 2.5.1. Uwagi ogólne 128 2.5.2. Przegląd stanowisk w sprawie ujawnienia poszczególnych praw osobistych dających możliwość korzystania z nieruchomości 130 2.5.3. Wspólne cechy praw osobistych umożliwiających korzystanie z nieruchomości 133 2.5.4. Dopuszczalność ujawnienia w księdze wieczystej praw osobistych związanych z korzystaniem z nieruchomości, których wpis nie został expressis verbis przewidziany w ustawie 139 3. Kwalifikacja prawna wybranych uprawnień z perspektywy wpisu do księgi wieczystej 144 3.1. Postanowienia umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste dotyczące sposobu korzystania z nieruchomości 144 3.2. Pierwszeństwo nabycia własności nieruchomości 145 3.3. Prawo wykupu nieruchomości rolnej 147 3.4. Ostrzeżenia 147 3.5. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji starosty, o której stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n. 150 3.6. Ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością, użytkowaniem wieczystym lub spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu i inne wybrane wpisy w księdze wieczystej 154 Rozdział III Zagadnienia wspólne związane z katalogiem praw osobistych i roszczeń podlegających ujawnieniu w księdze wieczystej 157 1. Wpis przyszłych praw osobistych i roszczeń do księgi wieczy