Opis
Antropologiczne spojrzenie na cielesność w kobiecym bieganiu wyczynowym z punktu widzenia autoetnografii, antropologii ciała oraz antropologii sportu. Autorka przyjmuje dwie uzupełniające się perspektywy: wewnętrzną, czyli zapis zmysłowy odczuwania biegu, oraz zewnętrzną, jaką jest próba pokazania, w jaki sposób zawodniczki poddawane są sportowej dyscyplinie i jednocześnie jak konstruuje się kobieca sprawczość w bieganiu wyczynowym. An anthropological look at physicality in women’s professional running from the point of view of authoethnography, anthropology of the body and anthropology of sport. The Author adopts two complementary perspectives: an internal one, that is, a registration of the experience of running through the senses, as well as an external one, which is an attempt at showing how female runners are subjected to discipline and at the same time how the female agency is construed in professional running. Spis treściWstęp ........................................... 9 I. Perspektywa analizy i historyczny rys badawczy ......... 13 Antropologia sportu i socjologia sportu . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Antropologia ciała . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Antropologia zmysłów .............................. Autoetnografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 II. Autoetnografia biegowa – obserwacja a uczestnictwo ..... 28 Moja autoetnografia biegowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Sylwetka polskiej biegaczki wyczynowej . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Badania terenowe – techniki, pytania badawcze i kwestionariuszowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 III. Spojrzenie wewnętrzne – zmysłowość i subiektywność biegania ...................................... 37 Ucieleśnione doświadczenie budowania wytrzymałości biegowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Zmysłowe odczuwanie biegania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 Poruszanie się w przestrzeni biegowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 Patrzenie w przestrzeni biegowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Słyszenie/słuchanie w przestrzeni biegowej . . . . . . . . . . . . . . . 50 Odczuwanie zapachu w przestrzeni biegowej. . . . . . . . . . . . . . 54 Odczuwanie smaku w przestrzeni biegowej . . . . . . . . . . . . . . . 57 Dotyk w przestrzeni biegowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 IV. Spojrzenie zewnętrzne – dyscyplinowanie cielesne oraz sprawczość .......................... 67 Dyscyplinowanie ciała biegaczki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 Nienormatywne ciało w kobiecym bieganiu . . . . . . . . . . . . . . . 70 Konstruowanie kobiecości w bieganiu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Me˛ski głos w konstruowaniu cielesności biegaczki. . . . . . . . . . 86 Trener: przyjaciel, psycholog, kat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Dyscyplina wewnętrzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 W stronę kobiecej sprawczości cielesnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Ciało biegaczki jako miejsce podejmowania własnych decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 V. Podsumowanie i wnioski .......................... 98 Bibliografia ....................................... 100 Summary ........................................ 113 Aneks ........................................... 114 Scenariusz wywiadu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Tabela wywiadów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Indeks rzeczowy ................................... 116