Opis
Podjęta w książce problematyka sytuuje się w obszarze psychologii klinicznej dziecka i psychologii rozwojowej. Autorka otyłość traktuje jako zaburzenie, w którego istnienie uwikłany jest komponent psychiczny, rozpatrywany w kontekście relacji matka–dziecko. Pytania sformułowane w pracy dotyczą czynników psychicznych, pozostających w związku z otyłością u dzieci i adolescentów. Książka jest adresowana do psychologów, psychoterapeutów i studentów psychologii, ale mogą z niej korzystać także lekarze. Joanna Radoszewska – dr nauk humanistycznych, adiunkt w Katedrze Psychologii Klinicznej Dziecka i Rodziny Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowania naukowe: otyłość i zaburzenia jedzenia u dzieci i adolescentów. Autorka publikacji dotyczących psychicznych uwarunkowań powstawania i utrzymywania się otyłości i zaburzeń jedzenia. Konsultant w Zakresie Psychologii Klinicznej Dziecka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, w odniesieniu do problemów dzieci chorych somatycznie. Spis treściOd autorki 11 Wstęp 13 Rozdział 1. Wstęp do psychopatologii otyłości 15 1.1. Wprowadzenie 15 1.2. Kryteria diagnozy otyłości w psychologii 16 1.3. Epidemiologia 18 1.4. Miejsce problemu otyłości w klasyfikacjach zaburzeń 19 1.5. Otyłość a zaburzenia odżywiania 20 1.6. Otyłość a inne zaburzenia psychiczne 22 Rozdział 2. Otyłość w ujęciu psychologii klinicznej 26 2.1. Wprowadzenie 26 2.2. Problem otyłości w ujęciu poznawczo-behawioralnym 27 2.3. Problem otyłości w ujęciu psychoanalitycznym 31 2.3.1. Otyłość w ujęciu Hildy Bruch 34 2.3.1.1. Otyłość rozwojowa 35 2.3.1.2. Otyłość reaktywna 36 2.3.2. Podsumowanie 37 2.4. Problem otyłości w ujęciu systemowym 37 2.5. Problem otyłości w ujęciu społeczno-kulturowym 41 2.6. Podsumowanie 47 Rozdział 3. Wprowadzenie do problematyki badań 49 3.1. Teoretyczna rama pracy 49 3.2. Osobowe uwarunkowania psychicznego funkcjonowania osoby 52 3.3. Definicje 54 3.4. Pytania badawcze 55 Rozdział 4. Metody badania w psychologii klinicznej 58 4.1. Wprowadzenie 58 4.2. Test Apercepcji dla Dzieci, wersja z postaciami zwierząt (CAT-A) jako metoda badania poczucia tożsamości dziecka 60 4.2.1. Test Apercepcji dla Dzieci, wersja z postaciami zwierząt (CAT-A) 60 4.2.2. Wymiary do analizy poczucia tożsamości dziecka 64 4.2.2.1. Poczucie kontaktu z samym sobą 64 4.2.2.2. Rodzaj dostępnych treści doświadczania siebie 66 4.2.2.3. Poczucie odrębności psychicznej 68 4.2.2.4. Poczucie własnej ciągłości w czasie 68 4.3. Rozmowa kliniczna jako metoda badania osoby 69 4.3.1. Rozmowa kliniczna 69 4.3.2. Rozmowa kliniczna jako metoda badania poczucia tożsamości adolescenta 71 4.3.2.1. Opis metody 71 4.3.3. Rozmowa kliniczna jako metoda badania psychicznej reprezentacji matki/ojca u dziecka 72 4.3.4. Rozmowa kliniczna jako metoda badania psychicznej reprezentacji dziecka u matki 73 4.3.4.1. O rozmowie z matkami 73 4.3.4.2. Opis rozmowy z matką 75 4.4. Wymiary do analizy rozmowy klinicznej 77 4.5. Uwagi metodologiczne 81 Rozdział 5. Poczucie tożsamości dzieci leczonych z powodu otyłości 82 5.1. O dzieciach otyłych 82 5.1.1. Zachowania jedzeniowe 82 5.1.2. Samoocena 85 5.1.3. Doświadczanie ciała 86 5.1.4. Podsumowanie 87 5.2. Metoda badania 88 5.2.1. Metoda pozyskiwania uczestników badań 88 5.2.2. Osoby badane 88 5.2.3. Warunki badania 89 5.3. Sposób analizowania danych z Testu Apercepcji dla Dzieci, wersja z postaciami zwierząt (CAT-A) 90 5.4. Wyniki badania. Poczucie tożsamości dziecka otyłego 91 5.4.1. Poczucie kontaktu z samym sobą doświadczane przez dziecko otyłe 91 5.4.2. Rodzaj dostępnych właściwości doświadczania siebie przez dziecko otyłe 95 5.4.3. Poczucie odrębności psychicznej doświadczanej przez dziecko otyłe 99 5.4.4. Poczucie własnej ciągłości w czasie doświadczane przez dziecko otyłe 102 5.4.5. Dziecko otyłe leczone z powodu otyłości prostej 105 Rozdział 6. Poczucie tożsamości otyłych adolescentów 106 6.1. Adolescencja 106 6.2. O osobach otyłych w wieku dorastania 108 6.2.1. Przeżywanie ciała przez otyłych adolescentów 108 6.2.2. Samoocena 111 6.2.3. Relacje w rodzinie 112 6.2.4. Relacje z innymi 112 6.2.5. Pytanie badawcze 112 6.3. Metoda badania 113 6.3.1. Rozmowa kliniczna 113 6.3.2. Rozmowa kliniczna jako metoda badania poczucia tożsamości i psychicznej reprezentacji matki/ojca 114 6.3.3. Sposób analizowania danych z rozmowy 114 6.4. Osoby badane 115 6.4.1. Metoda pozyskiwania uczestników badań 115 6.4.2. Osoby badane 115 6.4.3. Warunki badania 116 6.5. Wyniki badania. Poczucie tożsamości otyłej osoby w wieku dorastania 117 6.5.1. Poczucie kontaktu z samym sobą doświadczane przez otyłą osobę w wieku dorastania 117 6.5.2. Rodzaj właściwości doświadczania siebie 120 6.5.3. Poczucie odrębności psychicznej 127 6.5.4. Poczucie własnej ciągłości w czasie 130 6.5.5. Kto to jest otyła osoba w wieku dorastania? 133 6.6. Wyniki badania. Psychiczna reprezentacja matki u osoby w wieku dorastania 134 6.6.1. Dostęp do psychicznej reprezentacji matki 135 6.6.2. Rodzaje treści w reprezentacji matki 138 6.6