Opis
Jednym z największych problemów, a zarazem wyzwań, dzisiejszego świata jest niewątpliwie kwestia przezwyciężenia ubóstwa, które dotyka tak wielu mieszkańców naszej planety. W wielu dokumentach rządowych państw dawców pomocy czytamy o odpowiedzialności za rozwój najuboższych regionów świata, jednak pojawia się pytanie: jak tę pomoc nieść, aby była skuteczna? Dlatego obecnie tak wielką wagę przywiązuje się do kwestii związanych ze skutecznością pomocy (aid effectiveness). Polska, przystępując do Unii Europejskiej, stanęła przed koniecznością budowy własnego systemu pomocy rozwojowej, który opiera się na działaniach bilateralnych i wielostronnych, przede wszystkim w ramach UE. Jest to bardzo istotne, gdyż z powodu wielkości składki odprowadzanej do budżetu Unii Europejskiej Polska może odgrywać znaczącą rolę w procesie kształtowania wschodniej polityki rozwojowej. Z uwagi na sytuację geopolityczną, kraje Europy Wschodniej znajdują się w obszarze szczególnego zainteresowania Polski. Dzięki inicjatywie Partnerstwa Wschodniego, czyli pogłębionej formie współpracy Unii Europejskiej z krajami Europy Wschodniej, Polska ma szansę odgrywać kluczową rolę w tym obszarze w wymiarze politycznym, a następnie w wymiarze ekonomicznym. Przedmiotem niniejszej książki jest analiza uwarunkowań determinujących działania polskiego rządu w zakresie pomocy rozwojowej, na podstawie których zbudowany jest model systemu polskiej pomocy rozwojowej na przykładzie Ukrainy. Spis treściWstęp 5 Rozdział 1Polityka rozwojowa Unii Europejskiej 111.1. Geneza polityki rozwojowej Unii Europejskiej 111.2. Prawno-polityczne i instytucjonalne uwarunkowania polityki rozwojowej Unii Europejskiej 191.2.1. Aspekty prawne i polityczne 191.2.2. Instytucje polityki rozwojowej Unii Europejskiej 231.2.3. Instrumenty polityki rozwojowej Unii Europejskiej 251.3. Implementacja pomocy rozwojowej Unii Europejskiej 311.3.1. Zarządzanie pomocą rozwojową 311.3.2. Wielkość pomocy i jej ewolucja, geograficzna i sektorowa koncentracja 321.4. Skuteczność pomocy rozwojowej Unii Europejskiej 371.5. Podsumowanie 42Rozdział 2Polska polityka rozwojowa 452.1. Geneza polskiej polityki rozwojowej 452.2. Organizacja polskiej pomocy rozwojowej 472.2.1. Uwarunkowania polityczne 472.2.2. Uwarunkowania prawno-instytucjonalne 512.3. Wielkość i formy polskich działań pomocowych 562.3.1. Wielkość polskiej pomocy rozwojowej 562.3.2. Wielostronne formy polskich działań 632.3.3. Bilateralne formy polskich działań 632.4. Kierunki i obszary wsparcia polskich działań 682.5. Promocja, informacja i edukacja rozwojowa 822.6. Ewaluacja polskiej pomocy rozwojowej 832.7. Podsumowanie 86Rozdział 3Ekonomiczny wymiar polskiej polityki rozwojowej 893.1. Uwarunkowania geopolityczne polskiej polityki rozwojowej 893.2. Znaczenie Partnerstwa Wschodniego dla Polski 943.3. Polska polityka rozwojowa a zagraniczna polityka ekonomiczna 1013.4. Podsumowanie 104Rozdział 4Koncepcja systemu polskiej pomocy rozwojowej na przykładzie Ukrainy 1074.1. Definiowanie systemu polskiej pomocy rozwojowej 1074.2. Budowa modelu systemu polskiej pomocy rozwojowej na przykładzie Ukrainy 1114.2.1. Wybór specjalizacji polskiej pomocy dla Ukrainy za pomocą metody delfickiej 1124.2.2. Model systemu polskiej pomocy rozwojowej na przykładzie Ukrainy 1274.3. Model systemu polskiej pomocy rozwojowej dla Ukrainy a zagraniczna polityka ekonomiczna 1314.4. Podsumowanie 133Zakończenie 137Bibliografia 139Wykaz najczęściej używanych skrótów 149Spis tabel 151Spis rysunków 153