Opis
W monografii przeanalizowano wybrane zagadnienia z okresu 30 lat funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego, a więc od rozpoczęcia jego działalności. Przedstawiono ewolucję rozwiązań ustrojowych kształtujących model funkcjonowania Trybunału, jego rolę jako strażnika ochrony wolności i praw konstytucyjnych, a także ustrojową pozycję Trybunału w polskim porządku prawnym i oddziaływanie jego orzecznictwa w kontekście integracji Polski w ramach Unii Europejskiej. Zwrócono uwagę na problematykę obecnych zagrożeń nie tylko w aspekcie respektowania zasad prawidłowej legislacji, lecz także poszanowania demokracji i zasadniczą rozbieżność między rozumieniem istoty współczesnego konstytucjonalizmu, rządów prawa, demokracji konstytucyjnej i praw człowieka przez większość parlamentarną a wszystkich pozostałych uczestników fundamentalnego sporu o konstytucyjny status Trybunału Konstytucyjnego. Autorami książki są uznane autorytety prawnicze, konstytucjonaliści, sędziowie Trybunału Konstytucyjnego. "Chodzi mianowicie o rolę Trybunału Konstytucyjnego jako strażnika wartości konstytucyjnych i praw człowieka, których respektowanie wyznacza granice władzy demokratycznej, a zarazem określa tożsamość demokratycznego państwa prawnego. [...] Sądownictwo konstytucyjne czerpie swą legitymację i sens ustrojowy z właściwej demokracji konstytucyjnej zasady, w myśl której prawa człowieka nie są darem władzy sprawowanej przez większość, ale ich źródłem jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka". Z Wprowadzenia, Ryszard Piotrowski, Andrzej Szmyt Spis treściWprowadzenie | str. 7 Andrzej Szmyt Geneza sądownictwa konstytucyjnego w Polsce | str. 13 Wojciech Łączkowski Trybunał Konstytucyjny jako współtwórca katalogu praw podstawowych u zarania transformacji | str. 39 Maciej Szpunar Polska w Europie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego | str. 45 Leon Kieres Trybunał Konstytucyjny na straży samorządowej Rzeczypospolitej | str. 55 Ewa Łętowska Własność jako wartość konstytucyjna | str. 83 Ryszard Piotrowski Trybunał Konstytucyjny na straży wolnych wyborów i podstaw demokracji | str. 93 Tomasz Pietrzykowski Trybunał Konstytucyjny na straży rządów prawa w systemie trójpodziału władzy | str. 109 Jerzy Ciapała Trybunał Konstytucyjny na straży gospodarki rynkowej | str. 119 Teresa Liszcz Wolność od ubóstwa w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego | str. 145 Mirosław Wyrzykowski Wolność obywatela od strachu przed własnym państwem | str. 177