Opis
Praca poświęcona jest angloamerykańskiej konstrukcji trustu oraz innym stosunkom powierniczym znanym na kontynencie Europejskim. W dobie wzmożonego obrotu międzynarodowego, trust coraz częściej wchodzi w styczność z obszarami państw, w których nie jest znany. Pojawia się też w Polsce, bądź polskie podmioty działające za granicą coraz częściej napotykają na tego typu konstrukcję. Stanowi on dla organów stosujących prawo i praktyków źródło zasadniczych trudności w procesie poszukiwania prawa właściwego i jego stosowania. Korzystając z dorobku literatury i judykatury zagranicznej, autor formułuje propozycje konkretnych rozwiązań na użytek sądów i praktyki prawniczej co do sposobów kolizyjnoprawnego postępowania z tego typu nieznaną w Polsce instytucją prawną. Praca skierowana jest do wszystkich, którzy mają do czynienia ze sprawami o charakterze transgranicznym, czy to w sytuacjach, w których międzynarodowy stosunek prawny ma być oceniany w Polsce, czy też na skutek prowadzenia określonej działalności na terytorium innych państw, niezależnie od tego czy chodzi o działalność o charakterze gospodarczym, czy indywidualnym. Książka będzie użyteczna dla doradców prawnych stron, którzy w swojej pracy mają do czynienia z transgranicznym inwestowaniem i zarządzaniem majątkiem. Przydatna będzie również dla sędziów i notariuszy, którzy mogą się zetknąć z trustowym stosunkiem prawnym ukształtowanym na terenie obcego państwa, który następnie „pojawia się” w Polsce. Ze względu na istotne walory teoretyczne i dogmatyczne praca powinna zainteresować także teoretyków prawa interesujących się prawem prywatnym. Spis treściSpis treści Wykaz skrótów / 13 Akty prawne i zbiory reguł pozanormatywnych / 13 Organy orzekające / 16 Czasopisma i zbiory orzecznictwa / 17 Inne / 20 Wprowadzenie / 21 1. Uwagi ogólne / 21 2. Zagadnienie kwalifikacji / 24 Rozdział I Analiza historyczna — rozwój stosunków powierniczych na przestrzeni dziejów / 31 1. Klasyczna angielska konstrukcja trustu / 31 1.1. Equity / 31 1.2. Geneza angielskiego trustu / 34 1.3. Trust jako instytucja prawa rzeczowego / 37 2. Niektóre instytucje powiernicze kręgu kontynentalnej tradycji prawnej / 38 2.1. Fideicommissum w prawie rzymskim / 38 2.2. Fideikomisy i ordynacje w Europie kontynentalnej / 40 2.3. Fiducia cum amico w prawie rzymskim / 41 2.4. Powiernictwo w prawie Kościoła katolickiego / 43 3. Trust i ius commune / 44 3.1. Wpływ prawa rzymskiego na rozwój angielskiego common law i equity oraz na ewolucję trustów / 44 3.2. Ius commune i prawo szkockie / 47 3.3. Ewolucja trustu w Republice Południowej Afryki / 49 3.4. Trust w stanie Luizjana / 50 3.5. Podsumowanie i wnioski / 51 Rozdział II Społeczno-gospodarcze funkcje realizowane za pomocą trustów i innych stosunków powierniczych / 53 1. Uwagi ogólne / 53 1.1. Trust — wszechstronne zastosowanie / 53 1.2. Rozwój trustu w państwach anglosaskich i na świecie / 56 1.3. Klasyfikacja ogólnych funkcji trustu / 57 1.4. Przyczyny sukcesu trustów / 58 2. Społeczno-gospodarcze zastosowania stosunków powierniczych / 61 2.1. Zarząd majątkiem prywatnym / 61 2.1.1. Planowanie losów majątku za życia i po śmierci darczyńcy za pomocą trustu (estate planning) / 61 2.1.2. Fideikomisy / 65 2.1.3. Wykonawca testamentu / 70 2.1.4. Relacja pomiędzy trustem a dziedziczeniem / 72 2.1.5. Zarząd majątkiem rodzinnym powierzonym między żyjącymi w systemach kontynentalnych / 75 2.1.6. Inne funkcjonalne ekwiwalenty trustu / 79 2.2. Powiernicze nabycie, zbycie i dzierżenie majątku / 88 2.2.1. Powiernicze nabycie / 88 2.2.2. Współwłasność nieruchomości / 89 2.2.3. Prawo do domu rodzinnego / 89 2.2.4. Roszczenie o wydanie rzeczy w umowie sprzedaży / 91 2.2.5. Testamenty wspólne / 92 2.2.6. Darowizna mortis causa / 94 2.2.7. Darowizna inter vivos / 94 2.3. Sposoby wykorzystania trustów w działalności gospodarczej (trusty handlowe) / 95 2.3.1. Wprowadzenie / 95 2.3.2. Fundusze inwestycyjne / 96 2.3.3. Pracownicze fundusze emerytalne / 98 2.3.4. Sekurytyzacja / 99 2.3.5. Zarządzanie przedmiotem zabezpieczenia / 101 2.3.6. Podział środków uzyskanych w postępowaniu sądowym / 101 2.3.7. Wypełnianie obowiązków administracyjnych / 102 2.4. Trusty pożytku publicznego (charitable trusts) / 102 2.5. Restytucja składników majątku za pomocą constructive i resulting trusts / 104 2.5.1. Stany faktyczne, w których powstaje trust umożliwiający restytucję z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia / 104 2.5.2. Odpowiedzialność akcesoryjna (knowing assistance i knowing receipt) / 106 Rozdział III Elementy struktury normatywnej trustów i innych stosunków powierniczych / 108 1. Konstrukcja trustów angloamerykańskich / 108 1.1. Definicja / 109 1.2. Konstrukcja / 110 1.3. Klasyfikacja trustów / 116 1.3.1. Express trust / 116 1.3.2. Rodzaje express trusts / 118 1.3.3. Trusty powstające ex lege / 119 1.3.4. Trust ustawowy / 122 1.4. Stosunek fiducjarny / 122 2. Pomiędzy stosunkiem obligacyjnym a rzeczowym — natura trustu / 124 2.1. Trust jako instrument prawa rzeczowego / 125 2.2.