Opis
W humanistyce, w naukach społecznych czy też – ujmując najszerzej – w badaniach stawiających w centrum swego zainteresowania człowieka i „uniwersum spraw ludzkich” nadrzędne i dominujące znaczenie wydaje się mieć pojęcie kultury. Istnieje imponująca, choć zarazem zatrważająca odbiorcę swą wariantywnością, ilość przytaczanych definicji kultury. W ich cieniu znajduje się nie mniej spektakularna pojęciowo i – nie obawiajmy się tego stwierdzenia – nieokreślona znaczeniowo tradycja. Każda dyskusja na temat tego, co tradycyjne, może niepostrzeżenie prowadzić na manowce myśli, mętnić wyłaniający się z trudem termin, wzmacniając kontrargumenty przeciwników zajmowania się problemami nazbyt szerokimi znaczeniowo. Powstaje jednak pytanie: czy świat ludzkich idei nie jest wzbogacany przez tę właśnie irytującą niekiedy nieokreśloność, chroniącą to, co w świecie konstruowanym przez człowieka autentyczne, alogiczne, anarchistyczne, niepoddające się łatwo wysublimowanym atakom rozumu, zwłaszcza absolutyzującego, ulegającego pokusom matematyczno-przyrodniczego rozdrabniania każdego fragmentu naszego świata? Spis treściMarek Jedliński Pytania o tradycję i tradycjonalizm – wstęp 7 ROZWAŻANIA OGÓLNE O TRADYCJI I TRADYCJONALIZMIE 11 ????? ?. ???????? ? ????????? ???????? ? ??????? ????????? 19 ???? ? ?? ??????????? ???????? 13 ??????? ???????? ????????: ?? ???????????? ????????? ? memory studies 25 Halina Rarot Filozoficzno-kulturowe ujęcie współzależności tradycji i postępu 37 Tomasz Nakoneczny Tradycja a „koniec historii” 49 Cyprian Gawlik Rola tradycji w projektach destrukcji i dekonstrukcji metafizyki obecności 61 TRADYCJA I TRADYCJONALIZM W KULTURZE ZACHODNIOEUROPEJSKIEJ 69 Grażyna Szumera Religia a kultura według Christophera Dawsona 71 Adam Wielomski Tradycjonaliści romańscy a dyktatura 83 Tomasz Szymański Tradycja – ale jaka? Francuscy romantycy o jedynej i prawdziwej religii ludzkości 99 Marek Nowak Czy jest rzeczą śmieszną zmieniać prawo? Święty Tomasz z Akwinu o stabilności prawa i o zwyczaju 109 Aleksandra F. Michalska Ikona – iluzja tradycji? 121 Joann a Dobrowolska Cezary Jellenta wobec tradycji romantycznej. Wszechpoemat i najnowsze jego dzieje 133 TRADYCJA I TRADYCJONALIZM W KULTURZE POLSKIEJ 145 Józef Tarnowski Struve i Witkacy: dwie wizje trendów historycznych 147 Małgorzata Gajak-Toczek Praktyki dziedziczenia. O relacjach pamięci i kultury w edukacji polonistycznej 157 Anita Zabłocka-Trojnar Najnowsza polska proza fabularna (po 89 r.) wobec tradycji i tradycjonalizmu 169 Daria Jezierska-Geburczyk Ponowoczesna rola kategorii wyboru w sposobach rozumienia i funkcjonowania tradycji. Tło teoretyczne i analiza przykładów poznańskich „tradycji wynalezionych” 179 Krzysztof Witczak Czy tradycja jest kobietą? Uwagi na marginesie twórczości Krystyny Kofty 191 TRADYCJA I TRADYCJONALIZM W KULTURZE ROSYJSKIEJ 201 Dorota Jewdokimow Znaczenie tradycji religijnej i literackiej w kształtowaniu kultury oraz tożsamości narodowej emigracji rosyjskiej 203 Marek Jedliński Krótka wieczność. Bolszewickie próby zmiany kalendarza jako przykład walki z tradycją 215 Maciej Bala Tradycja i tradycjonalizm integralny w strukturze ideowej neoeurazjatyzmu Aleksandra Dugina 227 Piotr Paweł Repczyński Rosyjski mit – zwycięstwo narracji symbolicznej nad współczesną konsumpcyjno-utylitarystyczną ideologią 235 Biogramy 245