Opis
W czasach masowych migracji warto jeszcze raz zastanowić się nad tym, czy człowiek może być „swoim” w miejscu, w którym nie mieszka od urodzenia i z którym nie wiążą go plany trwałego zamieszkiwania, a także – czy staje się obcy, gdy opuści miejsce, w którym był postrzegany jako „swój”. Ten dylemat Autorka analizuje, przyjmując skalę wspólnoty narodowej, a jako miejsce wskazuje terytorium narodowe. Agnieszka Bielewska zajmuje stanowisko konstruktywistyczne w socjologii narodu. Interesuje się nie tylko związkiem między narodem i terytorium, ale także wprost analizuje tożsamość narodową jako tożsamość terytorialną. z recenzji dr. hab. Lecha M. Nijakowskiego Praca ma charakter interdyscyplinarny: łączy perspektywę charakterystyczną dla geografii społecznej, socjologii, a także odwołuje się w pewnym stopniu do psychologii miejsca. (…) Autorka bada oficjalny dyskurs, politykę państwa, doświadczenia „rodzimych” mieszkańców Wrocławia oraz migrantów. Książka pokazuje różne sposoby konstruowania tożsamości narodowej w kontekście przywiązania do terytorium narodowego, a także jego związki z bardziej lub mniej otwartym rozumieniem narodu. z recenzji dr. hab. Krzysztofa Jaskułowskiego Spis treściSpis treści Wprowadzenie 7 1. Tożsamość narodowa jako tożsamość terytorialna 15 1.1. Naród 16 1.2. Tożsamość narodowa 19 1.3. Tożsamość narodowa jako tożsamość terytorialna 28 1.4. Miejsce 33 1.5. Tożsamość terytorialna a migracje 38 1.5.1. Tożsamość terytorialna narodów obywatelskich i etnicznych 42 1.5.2. Tożsamość terytorialna vs banalny nacjonalizm 51 2. Polskość transnarodowa w polskiej polityce polonijnej 57 2.1. Polityka wobec Polaków za granicą 1989–2004 62 2.2. Pierwsze programy dla migrantów powrotnych 66 2.3. Zwrot w stronę pragmatycznej polityki polonijnej 69 2.4. Najnowsza polityka polonijna 76 2.5. Podsumowanie 79 3. W poszukiwaniu kryteriów polskości 83 3.1. Wrocław 85 3.2. Badanie 87 3.3. Tożsamość terytorialna mieszkańców Wrocławia 90 3.4. Źródła tożsamości 91 3.4.1. Polak z przypisania 94 3.4.2. Polak z wyboru 97 3.4.3. Pomiędzy wyborem a przypisaniem 101 3.5. Stosunek do terytorium 103 3.5.1. Troska o terytorium 104 3.5.2. Emigracja a tożsamość narodowa 105 3.5.3 Polskość cudzoziemców 107 3.5.4. Obcy w przestrzeni miejskiej 111 3.6. Tożsamość europejska 120 3.7. Podsumowanie 121 4. Tożsamość terytorialna cudzoziemców 125 4.1. Migranci wysoko wykwalifikowani 126 4.2. Badanie 130 4.3. Migranci a różne koncepcje miejsca 133 4.4. Budowanie relacji z miejscem odkrytym 136 4.4.1. Esencjaliści 136 4.4.2. Konstruktywiści 137 4.5. Obszary podejmowania relacji z miejscem 140 4.5.1. Praca 140 4.5.2. Mieszkanie 141 4.5.3. Sieci kontaktów 143 4.5.4. Znajomość kultury i języka 145 4.5.5. Zaangażowanie w aktywności podejmowane na rzecz danego miejsca, zainteresowanie jego przeszłością i przyszłością 149 4.6. Polska jako miejsce otwarte lub zamknięte 152 4.7. Podsumowanie 156 Zakończenie 159 Bibliografia 169 Indeks nazwisk 195