Opis
Dwumiesięcznik literacki założony w maju 1993 roku. Od kwietnia 2022 roku jego wydawcą jest Instytut Książki. „Topos” założył i kieruje nim do dzisiaj Krzysztof Kuczkowski, poeta, krytyk, polonista z praktyką wydawniczą i redakcyjną. Do tej pory ukazało się ponad 180 zeszytów „Toposu” w numeracji ciągłej i ponad 200 pozycji książkowych w serii Biblioteka „Toposu”. Ambicją „Toposu” było i jest tworzenie środowiska poetów i pisarzy orientujących twórczość artystyczną na wartości, z których wyrosła cywilizacja śródziemnomorska, a które określa Platońska triada: „Piękno–Dobro–Prawda”. Do Rady Programowej czasopisma zostali zaproszeni m.in. prof. prof. Krzysztof Dybciak, Zbigniew Chojnowski, Wojciech Kudyba, Wojciech Ligęza, wieloletnim i niezapomnianym mentorem czasopisma był śp. Tomasz Burek, a wśród autorów są lub byli m.in. Zygmunt Kubiak, o. Jacek Salij, ks. prof. Jan Sochoń, ks. prof. Jerzy Szymik, prof. prof. Kazimierz Nowosielski, Jarosław Ławski, Zofia Zarębianka, a także Jan Polkowski, Wojciech Kass, Przemysław Dakowicz i inni. Przy „Toposie” powstały liczne „instytucje” życia literackiego, w tym Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Rainera Marii Rilkego (od 1997), Festiwal Poezji w Sopocie (od 2001), redagowana przez Tadeusza Dąbrowskiego seria dołączanych do czasopisma plakatów poetyckich, Biblioteka „Toposu” (od 2003 r. ponad 200 tomów wierszy i zbiorów esejów), Mistrz – Nagroda honorowa środowiska Topoi (od 2015). Spis treściTOPOS NR 3 (187) 2023 SZARE KARTKI JERZY SZYMIK Ewangelia Pana naszego Jezusa Chrystusa. Glossy (6) // 4 POEZJA CHARLES SIMIC, Jesienne niebo; Kosmologia Charona; Oczy zamknięte na pinezki; Imperium snów; Przyjaciele Heraklita; Widelec; Topór; Gobelin; Drewniana zabawka; Motel w raju. Przekł. Adam LIZAKOWSKI // 14 ILMA RAKUSA, Powybierać wszystkie trudne słowa; Wiosna; Śnieżyca przyjdzie; Rzut oka na stare listy wystarczy; Kręgosłup myślę; Niedzielne kazanie do siebie. Przekł. Ryszard WOJNAKOWSKI // 31 PHILIP LARKIN, Dom jest smutny; Chodzenie do kościoła. Przekł. Jacek ŚWIERK // 50 ZBIGNIEW CHOJNOWSKI, Odkładam wiarę; Śmiech na sali; Próba ułożenia hymnu o miłości // 70 ADRIAN GLEŃ, [***trzeba podnieść…]; pięć trójek; [***a może…] // 80 MARIAN LECH BEDNAREK, Moja ulica; Skikać // 83 MARTA BOCEK, Ekonomia; Romans; Stawała się // 100 JAROSŁAW BARAŃCZAK, Panteon; Głucha pamięć; Trąbka; Klucz // 102 ESEJE / SZKICE / ANEKSY KRYTYCZNE / PRZYCZYNKI ADAM LIZAKOWSKI, „Piszę, aby zirytować Boga i rozśmieszyć śmierć”. Charles Simic (1938–2023) // 9 WOJCIECH MAZUREK, Mrówki i źdźbła. Glosa do Nie-Boskiej komedii // 36 CEZARY DOBIES, O śmierci Mickiewicza // 53 MIROSŁAW DZIEŃ, Prostoduszny upór, dziecko i pokora. Drugi esej o niknącym człowieczeństwie // 85 MAREK KLECEL, Trzeci Rzym czy trzecia apokalipsa rosyjska // 92 MAŁGORZATA TRZCIŃSKA-DĄBROWSKA, Biblioteka mego ojca // 105 MAREK RAPNICKI, W imię Ojca czytajcie Szymika! // 125 WOJCIECH KUDYBA, Rzym to stan ducha // 131 KRZYSZTOF MASŁOŃ, Gorycz Stanisława Rembeka // 135 PIOTR WIKTOR LORKOWSKI, Poeta ze dwojej złożony natury // 141 JADWIGA CLEA MORENO-SZYPOWSKA, Głos zza grobu. O poezji Paula Celana // 146 BOGUSŁAW JASIŃSKI, Sowa Minerwy wylatuje o zmierzchu // 150 JAN STOLARCZYK, O miarach niepoetyckich // 156 ROZMOWY „TOPOSU” POETA NIE WIE, GDZIE WIERSZ SIĘ KOŃCZY. Z Ilmą RAKUSĄ rozmawia Tadeusz DĄBROWSKI // 25 MOJE GŁÓWNE POWOŁANIE. Z ks. Januszem Adamem KOBIERSKIM rozmawia Marek Pilawa // 73 PROZA / WSPOMNIENIA DARIUSZ BITNER, Zajęcia praktyczne // 118 WALDEMAR ŻYSZKIEWICZ, Rok na Łazarzu // 181 RECENZJE TOMASZ PYZIK, Barwne immanencje zachwytu (R. Gawłowski, Życie wieczne) // 158 BARTŁOMIEJ SIWIEC, Samotność Rexa, przemiana Apolonii (W. Kudyba, I co dalej?) // 159 KAROL ALICHNOWICZ, Powinności „(nie)pewnego” poety (D. Heck, Antropologia (nie)pewnego poety. Wokół twórczości Przemysława Dakowicza) // 162 PIOTR WIKTOR LORKOWSKI, W teatrze obłoków (J. Tulik, Poematy światła) // 164 PIOTR WIKTOR LORKOWSKI, Melodie wędrującego dnia (B. Suwiński, Dutki) // 166 JADWIGA NOWAK, Smród zdegenerowanej cywilizacji (Z. Kosiorowski, Metanoia) // 167 TOMASZ PYZIK, Taktyka pozycji spalonej (W. Brzoska, Senny ofsajd) // 169 KAZIMIERZ NOWOSIELSKI, Poezja wiary prawdziwej (J. Binkowski, Ave. Wybór wierszy) // 170 JERZY GRUPIŃSKI, Więcej nad gorycz pustki… (Sz. Kantorski, TRI) // 172 JADWIGA CLEA MORENO-SZYPOWSKA, O potencjalności Warszawy (P. Prachnio, Miasto potencjalne. Warszawa w latach 1945–1980 w wybranych utworach prozy polskiej) // 173 10 ZDAŃ WOJCIECH FUŁEK (M. Zabłocki, Ojcze Nasz. 33 wiersze o moim tacie); JAN BELCIK (D. Ryll, Za oknem mgła); TOMASZ PYZIK (D.A.R. Lightmind, Bliżej niż dalej); PIOTR WIKTOR LORKOWSKI (M. Wątor, Ogród / Zélnik); KAROL ALICHNOWICZ (I. Fietkiewicz-Paszek, Koniec srebrnej nitki); CEZARY DOBIES (B. Langowska, Słowa szemrane) // 176–180 MUZYKA (I POLITYKA) ADAM GRZYBOWSKI, Wygnanie… na wygnaniu. Krzysztofa Komedy powrót nie z tej ziemi // 187 MUZYKA (I POEZJA) PIOTR WIESŁAW RUDZKI, 8 pieśni Leszka Aleksandra Moczulskieg