Opis
Opracowanie zawiera przegląd współczesnych sposobów analizy emocji i motywacji, w którym autor odwołuje się także do wcześniejszych interpretacji. Spis treściWSTĘP 15 CZĘŚĆ PIERWSZA – EMOCJE 17 ROZDZIAŁ I. CZYM SĄ EMOCJE – U PODSTAW OKREŚLENIA PRZEDMIOTU ROZWAŻAŃ 19 1. Problem rozumienia pojęcia emocji 19 2. Emocje jako zjawiska o charakterze interakcyjnym 24 ROZDZIAŁ II. ZRÓŻNICOWANIE EMOCJI I ICH WŁAŚCIWOŚCI 31 1. Kategorie czy wymiary emocji 31 2. Emocje pierwotne i wtórne 37 3. Podstawowe kategorie i poziomy analizy emocji 45 4. Właściwości i funkcje emocji 51 ROZDZIAŁ III. PREDYSPOZYCJE I PROCESY EMOCJONALNE W INTERPRETACJI TEORII KLASYCZNYCH 62 1. U źródeł kontrowersji – zmiany cielesne podstawą wzbudzania emocji 62 2. Wzgórze jako struktura odpowiadająca za procesy emocjonalne – analizy W. Cannona 66 3. Poznanie i ocena podstawą emocji 69 4. Percepcyjno-motywacyjna teoria R. W. Leepera 75 5. Ekspresja emocji jako podstawa adaptacji 76 6. Podsumowanie: podstawowe modele emocji 78 ROZDZIAŁ IV. POZIOM PREDYSPOZYCJI EMOCJONALNYCH – EMOCJE W PERSPEKTYWIE BIOLOGICZNEJ 81 1. Układy struktur neuronalnych jako podstawa emocji 82 2. neurofizjologiczne mechanizmy zróżnicowanych kategorii emocji 89 3. neurofizjologiczne mechanizmy ekspresji emocji 95 4. Mechanizmy neurofizjologiczne emocji i motywacji – znaczenie systemów pobudzania i hamowania 103 Podsumowanie 111 ROZDZIAŁ V. EKSPRESJA JAKO PODSTAWA DYSPOZYCJI I STANÓW EMOCJONALNYCH – EMOCJE W PERSPEKTYWIE OBSERWATORA 115 1. Dowody na znaczenie ekspresji 115 2. Podstawowe teorie ekspresywne 124 3. Wielofunkcyjna rola ekspresji emocji w życiu człowieka – refleksje podsumowujące 130 ROZDZIAŁ VI. PRÓBY ROZSTRZYGNIĘCIA DYLEMATU „POZNANIE – EMOCJE” – EMOCJE W PERSPEKTYWIE PODMIOTU 133 1. Próba integracji peryferalnego i poznawczego modelu emocji w interpretacji S. Schachtera 134 2. Próby wyjaśnienia relacji „poznanie – emocje” przez zróżnicowanie na poziomy, systemy i sposoby przetwarzania informacji 138 3. Jednoczesność i nierozdzielność procesów poznawczych oraz emocji 151 4. Poznawczo-motywacyjno-relacyjna teoria emocji R. Lazarusa 156 Podsumowanie 164 ROZDZIAŁ VII. WYMIAR DOŚWIADCZANIA I ŚWIADOMOŚCI JAKO DYSPOZYCJA I WYZNACZNIK PRZEBIEGU PROCESU EMOCJONALNEGO – EMOCJE W PERSPEKTYWIE PODMIOTU 166 1. Mechanizmy tworzenia doświadczenia emocjonalnego – perceptualno-motoryczna teoria H. Leventhala 167 2. Świadomość i doświadczanie emocji – perspektywa poznawcza 172 3. Doświadczanie emocji w interpretacji fenomenologicznej 178 4. Doświadczanie jako komponenta emocji – uwagi ogólne 181 ROZDZIAŁ VIII. SOCJOKULTUROWE INTERPRETACJE EMOCJI – EMOCJE W PERSPEKTYWIE SPOŁECZNEJ 185 1. Znaczenie kontekstu społeczno-kulturowego w kształtowaniu emocji 185 2. Kultura jako podstawa rozwoju umysłowości i interpretacji emocji 187 3. Społeczno-kulturowe teorie i modele interpretacji emocji 190 4. Emocje a relacje społeczne – propozycja Th. Kempera 197 5. Uwagi ogólne 199 ROZDZIAŁ IX. O NIEKTÓRYCH SPOSOBACH BADANIA EMOCJI 201 1. Możliwości pomiaru emocji – uwagi ogólne 201 2. Sposoby pomiaru komponentu doświadczania i świadomości emocji 202 3. Psychofizjologiczne wskaźniki emocji 212 4. Behawioralne metody pomiaru emocji 216 CZĘŚĆ DRUGA – MOTYWACJA 219 ROZDZIAŁ X. POJMOWANIE, KRYTERIA I SPOSOBY ANALIZY MOTYWACJI 221 1. Pojęcie motywacji i jej cechy 221 2. Źródła i rodzaje motywacji 224 3. Analiza motywacji w kategoriach predyspozycji – dyspozycji – stanu – procesu 235 PREDYSPOZYCJE I DYSPOZYCJE JAKO WYZNACZNIKI STANÓW I PROCESÓW MOTYWACYJNYCH 239 ROZDZIAŁ XI. OD INSTYNKTU DO POTRZEBY REALIZACJI SIEBIE SAMEGO 239 1. Instynkty jako podstawa motywacji 239 2. Popęd jako forma dyspozycji motywacyjnej 247 3. Przywiązanie u podstaw rozwoju dyspozycji motywacyjnych – interpretacja J. Bowlby’ego 250 4. Dążenie do realizacji siebie jako dyspozycja motywacyjna 255 Podsumowanie 267 ROZDZIAŁ XII. POTRZEBA AKTYWACJI I STYMULACJI JAKO DYSPOZYCJA MOTYWACYJNA 269 1. Poziom energetyczny wskaźnikiem emocji i motywacji 270 2. Analiza dążenia do optymalnego poziomu aktywacji 271 3. D. E. Berlyne’a próba modyfikacji teorii D. Hebba 274 4. Rola zapotrzebowanie na stymulację 278 5. Predyspozycje i dyspozycje do stymulacji 282 5.1. Temperament jako dyspozycja motywacyjna 283 6. Emocje a dążenie do stymulacji i aktywacji – teoria odwrócenia M. Aptera 284 Podsumowanie 288 ROZDZIAŁ XIII. DĄŻENIE DO RÓWNOWAGI jako PODSTAWA UAKTYWNIENIA STANÓW I PROCESÓW MOTYWACYJNYCH 290 1. Homeostaza jako wyznacznik stanu i procesu motywacji 291 2. Mechanizmy dążenia do równowagi poznawczej 296 3. Dążenie do równowagi emocjonalnej jako podstawa motywacji 303 4. Mechanizmy i rodzaje regulacji – na przykładzie dążenia do realizacji celów 307 5. Samoregulacja jako mechanizm dążenie do równowagi 310 Podsumowanie 314 ROZDZIAŁ XIV. ROZWÓJ DYSPOZYCJI MOTYWACYJNYCH – MECHANIZMY KSZTAŁTOWANIA MOTYWACJI WTÓRNEJ 317 1. Motywacja wtórna lub nabyta – tradycja behawioralna 317 2. Motywacja wtórna w interpretacji S. Freuda 320 3. Mechanizm auto