Opis
Tematem publikacji są środki wdrażania technologii „zero emisji”, czyli procesy technologiczne i urządzenia techniczne, które służą do eliminowania odpadów z praktyki przemysłowej w sposób bezpośredni lub pośredni, przy czym za odpady uznano surowce i półprodukty niewchodzące w skład wyrobu finalnego oraz te zasoby energii, których obecność w wyrobie finalnym jest zbędna ze względów technicznych i technologicznych. Zakres tego opracowania obejmuje dziedziny działalności przemysłowej wybrane spośród uznanych w Polsce za szczególnie uciążliwe dla środowiska, a więc: przemysł energetyczny, hutnictwo i przemysł metalurgiczny, przemysł odlewniczy, powierzchniową obróbkę metali, przetwórstwo tworzyw sztucznych, przemysł materiałów budowlanych, przemysł chemiczny i przemysł papierniczy. Każdej z wymienionych dziedzin poświęcono osobny rozdział. Ponadto do opracowania włączono rozdziały poświęcone energooszczędnym silnikom elektrycznym i spalinowym, przemysłowi meblarskiemu oraz symbiozie przemysłowej. Wprowadzenie do tematu stanowią dwa rozdziały o treści ogólnej. Niniejsza publikacja może być wykorzystana w pracy naukowej i dydaktycznej na uczelniach technicznych, ekonomicznych i związanych z ochroną środowiska. Adresatami książki są również wszystkie osoby związane zawodowo lub pozazawodowo z zapobieganiem degradacji środowiska: nauczyciele, pracownicy administracji, planiści, biznesmeni, politycy, a także pracownicy nauki i studenci uczelni uniwersyteckich (geografii, chemii, biologii), akademii rolniczych, uniwersytetów przyrodniczych, wyższych szkół zawodowych i niektórych studiów podyplomowych. Spis treściWSTĘP (Jan Jabłoński) 7 ROZDZIAŁ 1 (Jan Jabłoński) 11 Wprowadzenie do problemu technologii „zero emisji” 11 1.1. Technologie „zero emisji” jako kierunek zapobiegania degradacji środowiska 11 1.2. Niejednoznaczność pojęcia „technologie »zero emisji«” 14 1.3. Umiejscowienie technologii „zero emisji” w ochronie środowiska 17 1.4. Klasyfikacja technologii „zero emisji” 21 1.5. Perspektywy technologii „zero emisji” 24 Literatura 25 ROZDZIAŁ 2 (Jan Jabłoński) 27 Dwa podejścia do ochrony środowiska 27 2.1. Wprowadzenie 27 2.2. Podejście „od skutku” 31 2.3. Podejście „od źródła” 36 2.4. Wnioski 41 Literatura 41 ROZDZIAŁ 3 (Krzysztof Jesionek) 43 Technologie „zero emisji” w przemyśle energetycznym 43 3.1. Wprowadzenie 43 3.2. Podstawowe paliwa energetyczne 46 3.3. Produkty związane z procesami spalania 50 3.4. Konwencjonalny blok energetyczny parowy 55 3.5. Oddziaływanie przemysłu energetycznego na środowisko 63 3.6. Ograniczanie wpływu elektrowni na środowisko 69 3.7. Podsumowanie 79 Literatura 81 ROZDZIAŁ 4 (Mirosław Karbowniczek, Zygmunt Wcisło) 83 Problematyka odpadów w przemyśle metalurgicznym 83 4.1. Wprowadzenie 83 4.2. Etapy produkcji hutniczej 85 4.3. Charakterystyka technologii metalurgicznych w aspekcie „zero emisji” 88 4.4. Technologie zagospodarowania odpadów metalurgicznych 93 4.5. Techniki zintegrowane z wybranymi procesami metalurgicznymi 103 Literatura 107 ROZDZIAŁ 5 (Andrzej Modrzyński) 111 Technologie „zero emisji” w przemyśle odlewniczym stopów żelaza 111 5.1. Charakterystyka procesu technologicznego wytwarzania odlewów ze stopów żelaza 111 5.2. Emisja odpadów w procesie produkcyjnym wytwarzania odlewów ze stopów żelaza 119 5.3. Wybór optymalnych technologii wytwarzania odlewów ze stopów żelaza z punktu widzenia ograniczenia emisji szkodliwych odpadów 127 5.4. Podsumowanie 136 Literatura 139 ROZDZIAŁ 6 (Jacek Jackowski) 141 Technologie „zero emisji” w przetwórstwie stopów aluminium 141 6.1. Wprowadzenie 141 6.2. Technologia wytwarzania aluminium i jego stopów 142 6.3. Przetwarzanie stopów aluminium 145 6.4. Odpady w procesach wytwarzania i przetwarzania stopów aluminium 147 6.5. Sposoby wykorzystania odpadów stopów aluminium 148 6.6. Wnioski 160 Literatura 161 ROZDZIAŁ 7 (Leszek Małdziński) 163 Technologie „zero emisji” w procesach obróbki cieplno-chemicznej 163 7.1. Wprowadzenie 163 7.2. Wiadomości ogólne 165 7.3. Podstawy regulowanego azotowania gazowego 166 7.4. Przegląd stosowanych obecnie procesów azotowania gazowego 170 7.5. Regulowane azotowanie gazowe ZeroFlow 173 7.6. Azotowanie metodą ZeroFlow w warunkach przemysłowych 186 7.7. Podsumowanie 194 Literatura 194 ROZDZIAŁ 8 (Dorota Czarnecka-Komorowska) 197 Technologie „zero emisji” w przetwórstwie tworzyw sztucznych 197 8.1. Wprowadzenie 197 8.2. Bilans obciążeń środowiskowych spowodowanych tworzywami sztucznymi 202 8.3. Recykling materiałów polimerowych 205 8.4. Technologie przetwarzania materiałów polimerowych 208 8.5. Techniki BAT w produkcji polimerów 221 8.6. Podsumowanie 223 Literatura 224 ROZDZIAŁ 9 (Marek Gawlicki) 227 Technologie „zero emisji” w przemyśle materiałów budowlanych 227 9.1. Wprowadzenie 227 9.2. Przemysł mineralnych materiałów wiążących 228 9.3. Przemysł cementowy 229 9.4. Namiar surowcowy do produkcji klinkieru portlandzkiego 230 9.5. Wytwarzanie klinkieru portlandzkiego 234 9.6. Produkcja cementów powszechnego użytk