Opis
Książka stanowi systematyczne opracowanie w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych i e-learningu we współczesnej edukacji z uwzględnieniem podejścia kompetencyjnego. Obecny system edukacyjny jest w trakcie globalnych zmian, dlatego powinno się w pełni przygotowywać przyszłych specjalistów do życia w otwartej przestrzeni informacyjnej, kształcąc umiejętności niezbędne w XXI wieku, w celu zapewnienia ich ciągłego kształcenia przez całe życie, w tym w formie nieformalnej i pozaformalnej. W nowoczesnym społeczeństwie obserwujemy nowe światowe trendy – zmiany technologiczne, gospodarcze, kulturowe, ekologiczne, ekonomiczne, które są częścią szybkiego i nierównomiernego procesu globalizacji. Zmienia się współczesna uczelnia, jej przestrzeń informacyjno-edukacyjna. Zmieniają się jej komponenty, w tym wykorzystane technologie, treści, zasoby, subiekty i obiekty (studenci, nauczyciele akademiccy, administracja), zarówno proces nauczania-uczenia się, jak i cały proces kształcenia, zmieniają się zasady i narzędzia zarządzania, komunikacji, współdziałania w samym środowisku, a także w zewnętrznym otoczeniu. Biorąc pod uwagę takie tendencje, jakość środowiska wirtualnego nauczania w nowoczesnej instytucji edukacyjnej musi opierać się na realizacji edukacyjnych potrzeb studentów, ich oczekiwań, treści i technologii, z których korzystają także dzięki własnemu doświadczeniu uczenia się. Napełnianie wirtualnego środowiska nauczania, jakość treści i efektywność jego wykorzystania przez studentów, czemu przyświeca zamiar osiągnięcia celów kształcenia przyszłych specjalistów, konkurencyjnych na współczesnym rynku pracy, zależą zarówno od poziomu kompetencji nauczycieli w zakresie ICT, jak i od wielu różnorodnych czynników oraz uwarunkowań, w tym strategii rozwoju e-środowiska uczelni, jej efektywności funkcjonowania, oferty edukacyjnej, zapewnienia jakości kształcenia, w tym e-learningu. W książce zostały przedstawione oprócz teoretycznych aspektów dotyczących głównego tematu także wybrane wyniki badań, pozyskane w ramach realizacji kilku projektów, w których brała udział autorka monografii, w tym międzynarodowego projektu IRNet, realizowanego pod kierunkiem autorki przez konsorcjum międzynarodowe. Spis treściSpis treści Skróty / 11 Wstęp / 15 1. Tendencje rozwoju współczesnej edukacji i kompetencji / 29 1.1. Tendencje rozwoju systemu kształcenia w społeczeństwie wiedzy / 29 1.1.1. Podstawowe aspekty kształtowania społeczeństwa wiedzy, jego cechy i uwarunkowania rozwoju kształcenia / 29 1.1.1.1. Wybrane cechy ery informacyjnej i społeczeństwa wiedzy / 29 1.1.1.2. Rola TIK w społeczeństwie wiedzy / 35 1.1.2. Tendencje rozwoju systemu kształcenia charakterystyczne dla przejścia do społeczeństwa wiedzy. Przegląd dokumentów / 48 1.1.3. Formalne, nieformalne i pozaformalne (incydentalne) nauczanie oraz nauczanie przez całe życie LLL (Lifelong Learning) / 66 1.1.3.1. Kształcenie ustawiczne w społeczeństwie wiedzy: wyzwania i perspektywy na przyszłość / 66 1.1.3.2. E-learning i kształcenie ustawiczne. Formalne, nieformalne i incydentalne uczenie się w kontekście kształcenia ustawicznego / 69 1.1.3.3. Rożne inicjatywy wdrażania e-learningu i ICT na Uniwersytecie Śląskim / 74 1.1.4. Podsumowanie / 76 1.2. Teoretyczne podstawy przygotowania nauczycieli w zakresie wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych / 78 1.2.1. Cele przygotowania i podniesienia kwalifikacji nauczycieli / 78 1.2.1.1. O standardach przygotowania nauczycieli / 84 1.2.2. Kompetencje informatyczne we współczesnym społeczeństwie i edukacji / 94 1.2.2.1. Historia, rozwój i analiza terminologii / 94 1.2.2.2. Kompetencyjne podejście do edukacji / 100 1.2.2.3. Kluczowe kompetencje w europejskich systemach kształcenia / 107 1.2.2.4. O kompetencjach nauczycieli / 121 1.2.3. Analiza paradygmatu modernizacji oświaty na podstawie podejścia kompetencyjnego / 127 1.2.4. Kształtowanie kompetencji informatycznych przyszłych nauczycieli na wyższej uczelni pedagogicznej /139 1.2.4.1. Psychologiczno-pedagogiczne aspekty kształcenia studentów / 139 1.2.4.2. Kształtowanie kompetencji informatycznych przyszłych nauczycieli na pedagogicznej uczelni wyższej / 148 1.2.4.3. O koncepcji nowej specjalności uwarunkowanej wprowadzonymi standardami specjalności innowacyjnych i wymaganiami europejskiej agendy cyfrowej / 165 1.2.4.3.1. Charakterystyka sylwetki absolwenta kierunku pedagogika ze specjalnością zintegrowana edukacja wczesnoszkolna z metodyką edukacji na odległość / 166 1.2.5. Uwzględnienie właściwości wiekowych podczas formowania kompetencji informatycznych / 170 1.2.5.1. Andragogiczny model nauki w zakresie TIK i zdalnego nauczania / 170 1.2.5.2. Andragogiczne zasady nauki / 177 1.2.5.3. Pewne psychologiczne aspekty zawodowego kształtowania się osobowości / 180 1.2.6. Modele profesjonalnego rozwoju nauczycieli / 184 1.2.7. Informatyczne samokształcenie i samouctwo nauczycieli / 188 1.2.8. Niektóre programy i dodatkowe formy przygotowania nauczycieli w dziedzinie