Opis
Nowoczesne organizacje, w szczególności organizacje oparte na wiedzy, poszukują nowych rozwiązań informatycznych wspomagających i doskonalących realizowane przez nie procesy biznesowe oraz procesy zarządzania wiedzą. Jednym z takich rozwiązań, które wspomagać może oba wskazane obszary są prezentowane w niniejszej monografii technologie agentowe. Ze względu na złożoność wskazanej problematyki monografia podzielona została na cztery części. Część pierwsza stanowi wprowadzenie do teorii agentów programowych. W części drugiej monografii skupiono się nad zagadnieniami projektowania, budowy i oceny systemów agentowych. Część trzecia podejmuje problematykę zastosowania języków opisu ontologii dla potrzeb reprezentacji semantycznie skodyfikowanej wiedzy. W czwartej części podjęto tematykę dziedzinowego zastosowania agentów programowych. Opracowanie skierowane jest do osób zainteresowane koncepcją agentów programowych oraz semantycznych metod reprezentacji wiedzy. W szczególności osób, które poszukują nowych nurtów rozwoju technologii informatycznych w obszarze wspomagania działań organizacji. Spis treściWstęp 9 1. Technologie agentowe w organizacjach gospodarczych – wybrane obszary zastosowań (Leszek Kiełtyka, Rafał Niedbał) 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Technologia agentowa, agent programowy i system agentowy 15 1.3. Obszary zastosowań technologii agentowych w organizacjach gospodarczych 19 1.4. Technologie agentowe w zarządzaniu wiedzą 25 1.5. Podsumowanie 27 1.6. Literatura do rozdziału 28 2. Interpretacja systemu wieloagentowego jako organizacji autopojetycznej (Małgorzata Pańkowska) 32 2.1. Wprowadzenie 32 2.2. Podstawy teoretyczne systemów autopojetycznych 33 2.3. Własności systemów autopojetycznych 34 2.4. Własności systemów agentowych 38 2.5. Środowiska funkcjonowania systemów wieloagentowych 41 2.6. Zastosowania systemów wieloagentowych 42 2.7. Podsumowanie 48 2.8. Literatura do rozdziału 49 3. Wprowadzenie do teorii społeczności agentów programowych oraz ich zastosowania w organizacjach opartych na wiedzy (Mariusz Żytniewski) 52 3.1. Wprowadzenie 52 3.2. Rozwiązania informatyczne we wspomaganiu organizacji opratych na wiedzy 55 3.3. Społeczności agentów programowych 56 3.4. Obszary zastosowania społeczności agentów programowych w organizacjach 61 3.5. Zastosowanie agentów programowych na tle cyklu życia systemu zarządzania wiedzą 63 3.6. Podsumowanie 65 3.7. Literatura do rozdziału 66 4. Złożoność, emergencja i antyemergencja w projektowaniu systemów agentowych (Paweł Wołoszyn) 70 4.1. Wprowadzenie 70 4.2. Heterogeniczność podejść agentowych 71 4.3. Złożoność systemów a wiedza badacza 73 4.4. Emergencja i antyemergencja 75 4.5. Złożoność organiczna 81 4.6. Hierarchie agentów 86 4.7. Literatura do rozdziału 90 5. Modelowanie systemów agentowych wspomagających organizacje oparte na wiedzy (Mariusz Żytniewski) 92 5.1. Wprowadzenie 92 5.2. Zagadnienia modelowania agentów programowych w organizacjach 93 5.3. Dobre praktyki modelowania społeczności agentów programowych ukierunkowanej na wspomagania działania organizacji 95 5.4. Elementy architektury systemu agentowego wspomagającego procesy biznesowe 110 5.5. Podsumowanie 117 5.6. Literatura do rozdziału 118 6. Zagadnienia zaufania w społecznościach agentów programowych (Mateusz Klement) 120 6.1. Wprowadzenie 120 6.2. Wprowadzenie do teorii zaufania oraz reputacji w systemach wieloagentowych 121 6.3. Wybrane modele zaufania i ich analiza 124 6.4. Mechanizmy oceny poziomu zaufania i reputacji oraz autorska koncepcja modelu zaufania 130 6.5. Podsumowanie 135 6.6. Literatura do rozdziału 135 7. Użyteczność systemów agentowych oraz analiza propagacji wiedzy (Mariusz Żytniewski, Bartosz Kopka) 138 7.1. Wprowadzenie 138 7.2. Użyteczność i ergonomia agentów programowych 138 7.3. Propozycja metody oceny użyteczności 142 7.4. Propozycja modelu ewaluacji użyteczności agentów programowych 146 7.5. Podsumowanie 154 7.6. Literatura do rozdziału 155 8. Algorytmy mrowiskowe jako przykład wieloagentowych, ewolucyjnych systemów uczących się (Tomasz Staś) 157 8.1. Systemy uczące się 157 8.2. Systemy ewolucyjne 158 8.3. Algorytmy mrowiskowe 160 8.4. Przykładowe problemy optymalizacyjne rozwiązywane z wykorzystaniem algorytmów mrowiskowych 165 8.5. Literatura do rozdziału 168 9. Kognitywne programy agentowe w procesie streszczania dokumentów tekstowych (Andrzej Bytniewski, Marcin Hernes, Anna Chojnacka-Komorowska, Kamal Matouk) 171 9.1. Wprowadzenie 171 9.2. Problem automatycznego generowania streszczeń 172 9.3. Model pozyskiwania wiedzy poprzez generowanie streszczeń dokumentów przez kognitywne agenty programowe 177 9.4. Przykład funkcjonowania modelu – studium przypadku 183 9.5. Podsumowanie 187 9.6. Literatura do rozdziału 188 10. Integracja wiedzy zespołów człowiek-agent w kognitywnym wieloagentowym systemie wspomagania decyzji finansowych (Marcin Hernes, Jadwiga Sobieska-Karpińska) 191 10.1. Wprowadzenie 191 10.2. Przegląd istniejących rozwiązań 194 10.3. Kognitywny wieloagent