Opis
Myślą przewodnią książki jest rekonstrukcja drogi, jaką przebyła idea performatywności od kontekstu teatrologicznego ku innym sztukom i szeroko pojmowanym działaniom performatywnym. Temat publikacji zrodził się w Zakładzie Estetyki Instytutu Filozofii UMCS w trakcie dyskusji o estetyzacji i teatralizacji społeczeństwa nowoczesnego. Ważną częścią realizacji tematu badań była konferencja o tej samej nazwie zorganizowana w dniach 28–31 maja 2015 roku w Zakopanem. Dzięki udziałowi reprezentantów wielu ośrodków akademickich, artystów oraz przedstawicieli instytucji sztuki doszło do niezwykle ciekawej wymiany myśli, porównania strategii badawczych i opinii na temat performatywności w środowisku akademickim i w instytucjach sztuki. Performans już dawno przestał być kojarzony tylko i wyłącznie z działaniami czysto teatralnymi. Dostrzegany jest w nauce i polityce, w mediach, popkulturze oraz w codziennych praktykach życia społecznego, między innymi w nawiązujących do rytuału demonstracjach i manifestacjach. Spis treściWstęp 7 W przestrzeni teatru 15 O teatrze w Teatrze im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem: Andrzej Dziuk, Andrzej Bienias, Dorota Ficoń, Krzysztof Najbor, Marek Wrona 17 Ewa Łubieniewska „Teatralność” – zakazany język w teatrze doby performatywnej 35 Lilianna Dorak-Wojakowska Twórczość Józefa Szajny i jej wymiar performatywny 53 Beata Garlej Widowisko teatralne – „wypadek graniczny” poza granicą (?) 75 Filozoficzne problemy performatywności 89 Iwona Lorenc Zwrot performatywny i jego niebezpieczeństwa 91 Włodzimierz Lorenc Dekonstrukcja Jacquesa Derridy jako przykład performatywności filozofowania 105 Andrzej Ostrowski Metafizyczne uwarunkowanie nie-ciągłości 125 Estetyczne wędrówki performansu 141 Teresa Pękala Performans i teatralizacja – pojęcia wędrujące 143 Irena Górska Performatywny charakter aisthesis 157 Liliana Kozak Performans – przestrzeń procesu artystycznego 175 Józef Tarnowski Estetyka performatywna: Platon, Witkacy i inni filozofujący artyści 195 W sztukach plastycznych, architekturze, muzyce 209 Grzegorz Sztabiński „Jako” performans. Problem performatywnej koncepcji dzieła sztuk plastycznych 211 Ewa Szkudlarek Anioł okaleczony 237 Paulina Sztabińska Jak działa niebieska linia? Problem performatywnego charakteru twórczości Edwarda Krasińskiego 255 Kazimierz M. Łyszcz Od wycieczki w nieznane do powrotu do korzeni. Trzy przykłady działań performatywnych realizowanych w sztukach wizualnych 277 Zbigniew Moździerz Rozważania na temat architektury performatywnej 297 Anna Chęćka Ciało sceniczne – ciało muzykujące: między teatralizacją a ekstazą 323 W przestrzeni publicznej 343 Kazimierz Piotrowski Tmesis – Cutting Age. System mody: od bazy do para-bazy 345 Joanna Ostrowska Ulica jest porządkiem – performanse w przestrzeni ulicznej 365 Tomasz Szczepanek Golgota Picnic – scena działań politycznych 381 Rafał Czekaj Estetyka i polityczność sztuki 393 Bibliografia 405 Noty o Autorach 421 Indeks osób 427 Fotografie 435