Opis
W monografii przyjęto tezę, iż informacje stanowiące tajemnicę bankową dotyczącą osób fizycznych są elementem prawa do prywatności. Praca dotyczy analizy norm prawa krajowego, chociaż wykorzystano także do orzecznictwo i poglądy doktryny w innych kulturach prawnych, co wydało się niezbędne przy ustaleniu genezy prawa do prywatności i jego zakresu przedmiotowego. W rozdziale I przedstawiono genezę i ewolucję instytucji tajemnicy bankowej, a także zasygnalizowano podstawy prawne ochrony informacji objętych tajemnicą bankową w obowiązującym prawie. Ponadto, dokonano także próby odkodowania podstawowych pojęć kluczowych dla kolejnych zagadnień prezentowanych w dysertacji oraz różnych znaczeń pojęcia tajemnicy, z którymi można wiązać tajemnicę bankową. Jak dowiedziono, zakresów bowiem pojęć takich jak tajemnica bankowa, tajemnica zawodowa, tajemnica przedsiębiorstwa czy też tajemnica finansowa nie można precyzyjnie rozgraniczyć. W rozdziale II i III przeanalizowano obowiązujące regulacje dotyczące tajemnicy bankowej w prawie polskim. Mając na uwadze fakt, że regulacje te nie są jednoznaczne i wyczerpujące, podjęto próbę ustalenia zakresu podmiotowego, przedmiotowego oraz obowiązywania w czasie tajemnicy bankowej. Zwrócono uwagę na powszechnie stosowane w praktyce bankowej zjawisko outsourcingu czynności bankowych w świetle warunków powierzania podmiotom zewnętrznym danych konfidencjonalnych. Kolejno skupiono się na podstawach prawnych ujawnienia i uchylenia tajemnicy bankowej oraz sankcjom za jej naruszenie, wśród których należy wyszczególnić sankcje prawno-karne oraz odpowiedzialność cywilną. Wskazano podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji stanowiących tajemnicę bankową ex lege oraz tryby uchylania tajemnicy bankowej a także sankcje przewidziane za naruszenie tajemnicy bankowej. Rozważania rozdziału IV poświęcono tajemnicy bankowej w kontekście prawa do prywatności oraz wskazaniu ograniczeń i gwarancji prawa do prywatności w związku z tajemnicą bankową. Definicja tajemnicy bankowej, jak wskazano w I rozdziale, nie została jednoznacznie przyjęta w doktrynie prawa bankowego. Także pojęcie prywatności nie ma legalnej definicji, a jego odkodowanie możliwe jest po sięgnięciu do dorobku doktryny oraz bogatego w tym zakresie orzecznictwa. Teksty aktów normatywnych ograniczają się w większości do konstatacji, że życie prywatne podlega ochronie, a należy mieć na względzie ewolucję życia prywatnego jednostek w rytm stałego procesu zmian społecznych. Stworzenie jednej konkretnej definicji prawa do prywatności jest bardzo trudno, a nawet niemożliwe. Współcześnie przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać w dynamicznych zmianach stosunków społecznych, zwłaszcza na płaszczyźnie związanej z informatyzacją wielu dziedzin życia, które to powodują, że zakres tego, co „prywatne” ciągle ulega istotnym zmianom Spis treściWykaz skrótów 7 Wprowadzenie 9 ROZDZIAŁ I 17 Geneza, ewolucja oraz charakter prawny tajemnicy bankowej 17 1. Geneza instytucji tajemnicy bankowej 17 2. Geneza tajemnicy bankowej na ziemiach polskich 18 2.1. Tajemnica bankowa w okresie powojennym 21 2.2. Charakter prawny tajemnicy bankowej 25 2.3. Podstawy prawne ochrony informacji stanowiących tajemnicę ban-kową w aktualnym stanie prawnym 27 3. Relacja tajemnicy bankowej i wybranych tajemnic prawnie chronionych 32 3.1. Pojęcie tajemnicy 33 3.2. Tajemnica bankowa a tajemnica zawodowa 35 3.3. Tajemnica bankowa a tajemnica finansowa 44 3.4. Tajemnica bankowa a tajemnica przedsiębiorstwa 48 4. Podsumowanie 54 ROZDZIAŁ II 56 Tajemnica bankowa w obowiązującym prawie polskim 56 1. Istota tajemnicy bankowej 56 2. Zakres podmiotowy tajemnicy bankowej 62 3. Zakres przedmiotowy tajemnicy bankowej 70 4. Zakres czasowy obowiązywania tajemnicy bankowej 73 5. Pełnomocnictwo w kontekście tajemnicy bankowej 75 6. Outsourcing czynności bankowych 78 6.1. Pojęcie outsourcingu 78 6.2. Podstawy prawne outsourcingu czynności bankowych 79 6.3. Umowa o outsourcing 81 6.4. Tryb powierzania danych 85 6.5. Obowiązek informacyjny i odpowiedzialność za szkodę 88 7. Podsumowanie 91 ROZDZIAŁ III 93 Ujawnienie, uchylenie i sankcje za naruszenie tajemnicy bankowej 93 1. Zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy bankowej ex lege 93 2. Tryby uchylenia tajemnicy bankowej 99 2.1. Uchylenie tajemnicy zawodowej na podstawie art. 180 § 1 Kodeksu postępowania karnego 99 2.2. Ujawnienie tajemnicy bankowej ex lege (art. 105 PrBank) 104 2.3. Uchylenie tajemnicy bankowej na podstawie art. 106b PrBank 120 3. Sankcje za nieprzestrzeganie tajemnicy bankowej 123 3.1. Odpowiedzialność prawno-karna 123 3.2. Odpowiedzialność prawno-cywilna 128 3.3. Odpowiedzialność na gruncie Rozporządzenia Parlamentu Europej-skiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE oraz ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. 2019, poz.