Opis
Profesor Zygmunt Szultka z dużym powodzeniem łączy i godzi fundamentalne dyrektywy metodologii badań historycznych, syntetycznie ujęte przez Leopolda von Ranke: "pragnie ona [historia] tylko wiedzieć, jak to rzeczywiście było", ze strukturalno-integracyjnym ujęciem procesu dziejowego szkoły "Annales". Dlatego w jego piśmiennictwie zawsze przedmiotem dziejów jest dynamicznie ujmowane społeczeństwo w możliwie szerokim kontekście genetycznie ukazanych uwarunkowań kształujących życie człowieka na przestrzeni wieków. Te założenia metodologiczne ukształtowały też koncepcję Szkolnictwa wiejskiego na Pomorzu Zachodnim od reformacji do początku XIX wieku, którego proces rozwojowy warunkowały nie tylko obiektywne stosunki społeczno-ekonomiczne, polityczne i kulturalne, ale również struktura rodziny, jej warunki mieszkaniowe i bytowe, rytm dnia, tradycja, religia i sąsiedzi. Nie na ostatnim miejscu zwierzchność feudalna, czyli patron kościoła i szkoły, który angażował pastora i nauczyciela. Spis treściWstęp 5 I. Reformacja a szkolnictwo wiejskie do połowy XVII w 31 1. Problem przedreformacyjnego szkolnictwa wiejskiego 31 2. Ustrój, organizacja i funkcjonowanie wiejskiego szkolnictwa elementarnego 36 3. Rozwój sieci szkół wiejskich 42 II. Kryzys szkolnictwa wiejskiego i jego przełamanie 65 1. Znaczenie wojny trzydziestoletniej i uwarunkowania rozwoju szkolnictwa 65 2. Podstawy prawne rozwoju szkolnictwa wiejskiego 71 3. Organizacja i działalność systemu szkół wiejskich 91 4. Rozwój sieci szkolnej od wojny trzystoletniej do wojny siedmioletniej 101 III. Wzrost roli absolutnego państwa w przemianach szkolnictwa wiejskiego od wojny siedmioletniej do początku XIX w 127 1. Cele szkolnictwa wiejskiego – regulamin szkolny z 1763 r 127 2. Przemiany systemu sieci szkolnej 142 3. Próba reformy szkolnictwa wiejskiego – system szkół łaski 153 4. Organizacja i działalność szkół 185 Próba podsumowania 209 Wykaz stosowanych skrótów czasopism i źródeł 217 Literatura 218 Źródła rękopiśmienne 218 Źródła publikowane 219 Opracowania 222 Ilustracje 239