Opis
W tomie IV Systemu prawa pracy przedstawione zostały zagadnienia dotyczące pozaumownych stosunków pracy. W kolejnych częściach szczegółowo omówiono stosunki pracy nawiązywane na podstawie powołania, wyboru i mianowania. Są to akty prawne kreujące nie tylko zatrudnienie pracownicze, ale również stosunki organizacyjne wykraczające poza obszar prawa pracy. Wymagało to uwzględnienia w prowadzonych rozważaniach również punktu widzenia innych dziedzin prawa, a zwłaszcza prawa administracyjnego. Struktura opracowania jest wyznaczona tym, że poszczególne pozaumowne stosunki zatrudnienia pracowniczego mają zróżnicowany rodowód oraz w różnym stopniu odbiegają od tego, co jest charakterystyczne dla umowy o pracę. Odrębnie zatem dla każdej z podstaw tych stosunków pracy zostały zaprezentowane takie kwestie, jak: ich geneza i historia, zakres zastosowania, sposób nawiązania, zmiana i rozwiązanie, odrębności dotyczące uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności, charakter prawny. Omówiono również źródła regulacji prawnej, odrębności dotyczące procedury rozstrzygania sporów z pozaumownych stosunków pracy oraz odrębności, jakie w odniesieniu do tych stosunków występują w zakresie zbiorowego prawa pracy. Autorami poszczególnych rozdziałów są osoby z różnych ośrodków naukowych z całego kraju, które w swym dotychczasowym dorobku szczególnie wiele miejsca poświęciły kwestiom pozaumownych stosunków pracy, co gwarantuje, że przedstawione w opracowaniu rozważania cechuje odpowiedni poziom wnikliwości i profesjonalizmu. Adresaci: Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla przedstawicieli nauki prawa pracy. Może się okazać szczególnie przydatna w dyskusji o przyszłości prawa pracy, która pozostaje w związku z działalnością Komisji przygotowującej nowy kodeks pracy. Powinna jednak być przydatna także dla praktyków, a zwłaszcza sędziów, adwokatów, radców prawnych i pracowników działów HR. Należy żywić nadzieję, że będzie także wykorzystywana w dydaktyce prawniczej. Spis treściSŁOWO WSTĘPNE |17 CZĘŚĆ I Zagadnienia ogólne ROZDZIAŁ 1 Zagadnienia wprowadzające |23 1.1. Wielość podstaw nawiązania stosunku pracy |23 1.2. Pozaumowne podstawy zatrudnienia a zasada swobodnego nawiązywania stosunków pracy |33 ROZDZIAŁ 2 Źródła regulacji pozaumownych stosunków pracy |38 2.1. Uwagi wstępne |38 2.2. Ewolucja źródeł pozaumownych stosunków pracy |43 2.3. Obowiązujące regulacje pozaumownych stosunków pracy |51 2.3.1. Międzynarodowe źródła regulacji pozaumownych stosunków pracy |51 2.3.2. Konstytucja jako źródło regulacji pozaumownych stosunków pracy |56 2.3.3. Pragmatyki zawodowe jako źródło pozaumownych stosunków pracy |58 2.3.3.1. Uwagi wstępne |58 2.3.3.2. Pragmatyki służbowe |60 2.3.3.3. Pragmatyki pracownicze |62 2.3.4. Ustawy ustrojowe jako źródło pozaumownych stosunków pracy |67 2.3.4.1. Uwagi wstępne |67 2.3.4.2. Zatrudnienie samorządowe |68 2.3.4.3. Zatrudnienie w urzędach państwowych |71 2.3.4.4. Zatrudnienie w organach wymiaru sprawiedliwości |72 2.3.5. Akty wykonawcze |73 2.3.6. Akty wewnętrzne |77 2.3.6.1. Uwagi wstępne |77 2.3.6.2. Układy zbiorowe pracy |78 2.3.6.3. Regulaminy |80 2.3.6.4. Statuty |82 2.4. Zróżnicowanie źródeł regulacji prawnej w zależności od aktu kreującego pozaumowne stosunki pracy |85 2.4.1. Uwagi wstępne |85 2.4.2. Mianowanie |87 2.4.3. Powołanie |89 2.4.4. Wybór |93 CZĘŚĆ II Stosunki pracy z powołania ROZDZIAŁ 3 Geneza i historia stosunków pracy z powołania |97 3.1. Wstęp |97 3.2. Geneza stosunków pracy z powołania |97 3.3. Historia przepisów prawnych dotyczących stosunków pracy z powołania po 1945 r. |110 ROZDZIAŁ 4 Zakres podmiotowy stosunków pracy z powołania |135 ROZDZIAŁ 5 Nawiązanie stosunku pracy z powołania |145 5.1. Uwagi wstępne |145 5.2. Organ właściwy do dokonania powołania |146 5.3. Zgoda osoby powołanej i forma aktu powołania |147 5.4. Treść aktu powołania |150 5.5. Tryb nawiązywania stosunku pracy na podstawie powołania |152 ROZDZIAŁ 6 Zmiany i ustanie stosunku pracy z powołania |157 6.1. Zmiana treści stosunku pracy z powołania |157 6.2. Ustanie stosunku pracy z powołania |159 6.3. Forma i treść aktu odwołania |161 6.4. Uprawnienia pracownika odwołanego w okresie wypowiedzenia |168 ROZDZIAŁ 7 Odrębności statusu prawnego pracowników zatrudnionych na podstawie powołania |170 ROZDZIAŁ 8 Charakter prawny powołania i stosunków pracy z powołania |176 CZĘŚĆ III Stosunki pracy z wyboru ROZDZIAŁ 9 Geneza i historia stosunków pracy z wyboru |205 9.1. Geneza stosunków pracy z wyboru w II Rzeczypospolitej |205 9.2. Geneza stosunków pracy z wyboru w prezydiach rad narodowych |210 9.3. Geneza stosunków pracy z wyboru w Polsce Ludowej |215 9.4. Ewolucja stosunków pracy z wyboru w latach 1974–1990 |218 9.5.Ewolucja stosunków pracy z wyboru w latach 1990–2008 |221 ROZDZIAŁ 10 Zakres zastosowania stosunków pracy z wyboru |225 10.1. „Obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika” a zakres podmiotowy stosunku pracy z wyboru |225 10.2. Zakres podmiotowy stosunku pracy z wyboru w świetle obowiązującego prawa |