Opis
Książka przedstawia obrazy Górnego Śląska obecne w literaturze polsko-, czesko- i śląskojęzycznej. Autorka, sięgając do metodologii związanych ze zwrotem przestrzennym, stara się ukazać jak najpełniejszą analizę reprezentacji badanego regionu. Nie ucieka od kwestii kontrowersyjnych, jak: konflikty narosłe wokół szeroko rozumianych historycznych narracji o Górnym Śląsku (wspomina także o słynnym sporze o wystawę stałą w Muzeum Śląskim), pograniczność i wielokulturowość regionu czy tzw. śląska krzywda. Książka jest wynikiem analizy kilkudziesięciu tekstów literackich i szerzej rozumianych tekstów kultury. Autorka szuka odpowiedzi na pytania m.in., o to, jak funkcjonuje Górny Śląsk w literaturze i jakie związki łączą jego literackie (i kulturowe) obrazy z rzeczywistością pozaliteracką, dlaczego tak późno się nim zainteresowano oraz czy można mówić o modelu pisania o tym regionie. Spis treściSpis treści Wstęp / 9 Rozdział 1 Przestrzenie, miejsca, mapy. Zwrot przestrzenny a badania literackie / 15 1.1. Zwrot przestrzenny: wstępne rozpoznania / 15 1.1.1. Chronotop Michaiła Bachtina / 23 1.1.2. Poetyka przestrzeni Gastona Bachelarda / 24 1.1.3. Heterotopie Michela Foucaulta / 26 1.1.4. Geopoetyka Kennetha White’a / 27 1.2. Geoposzukiwania i geonarzędzia a badania literackie / 29 1.2.1. Geografia i kartografia literacka / 30 1.2.2. Geopoetyka / 33 1.2.3. Geokrytyka / 38 1.2.4. Studia filologiczno-areałowe / 42 1.3. Regionalizm i nowy regionalizm literacki / 44 Rozdział 2 „Wielośląsk” / 62 2.1. Czasoprzestrzenie wyobrażone Śląska / 63 2.2. Śląsk geograficzno-historyczny: granice i wewnętrzne podziały regionu / 67 2.3. Nieoczywista toponimia / 74 2.4. Śląsk pograniczny / 82 2.5. Śląsk (nie)przedstawiony / 93 Rozdział 3 Przeżyć Śląsk, przeżyć dom / 112 3.1. Matczyzna / 113 3.2. Retrospekcja i genealogia / 122 3.3. Graniczyć / 135 3.4. Wrastać / 152 3.5. Zielone i czarne / 158 3.5.1. Zieleń / 160 3.5.2. Czerń / 166 3.5.3. Czarno-zielone / 183 3.6. Żyć / 188 Zakończenie / 197 Aneks / 201 Nota bibliograficzna / 202 Bibliografia / 203 Indeks nazw osobowych / 217 Summary / 224