Opis
W bogatym dorobku profesora Benedykta Zientary to pozycja szczególna. Zawiera analizę rozwoju więzi etnicznych w krajach powstałych po rozpadzie monarchii frankijskiej, a więc w krajach całej zachodniej Europy, gdzie w czasach wczesnego średniowiecza wykuwały się też wzorce łączenia rzymskiego dziedzictwa kulturalnego z chrześcijańskimi zasadami. Rysując bardzo szerokie tło procesów społecznych, jakie formowały Europejczyków wieków miedzy IX a XIII, autor objął także środkową i wschodnią część naszego kontynentu z jej ludami i tradycjami. Benedykt Zientara (1928–1983), autor wielu prac z dziedziny mediewistyki, tę książkę poświęcił analizie rozwoju więzi etnicznych w państwach powstałych po rozpadzie monarchii frankijskiej. Szeroko zarysował tło społeczno-polityczne procesów zachodzących w świadomości społeczeństw zachodniej Europy od IX do XIII w. Nie pominął również innych terytoriów, obejmując ramowymi badaniami środkową i wschodnią Europę. Praca przeznaczona jest nie tylko dla historyków, lecz także i dla szerszego kręgu czytelników zainteresowanych zagadnieniem genezy narodów. Spis treści Spis ilustracji i map Marek Barański Wstęp do niniejszego wydania Przedmowa I. WSTĘP 1. Europa średniowieczna: wieża Babel czy zgodny chór? 2. Co to znaczy: naród? 3. Nationes – gentes – populi 4. Patria II. PUNKT WYJŚCIA 1. Świadomość plemienna 2. Rzymianie a barbarzyńcy 3. Rozpad i nowe więzi 4. Wandalowie i Ostrogoci 5. Hiszpania wizygocka III. SANCTA GENS FRANCORUM 1. Geneza Franków 2. Budowa państwa Franków 3. Frankowie i „Francia”: struktura terytorialna, językowa, świadomość 4. Mesjanizm frankijski jako fundament imperium karolińskiego 5. Czynniki odśrodkowe: Akwitania 6. Czynniki odśrodkowe: Burgundia 7. Marginalne terytoria na zachodzie: Bretania i Waskonia 8. Marginalne terytoria na wschodzie: Alemania, Bawaria, Turyngia 9. Ostatnie nabytki: Fryzowie, Sasi, Goci 10. Rozkład wspólnoty frankijskiej: przesłanki i siły działające IV. «LA DOLCE FRANCE, TERE MAJOR» 1. Siły odśrodkowe i tradycja karolińska w królestwie zachodniofrankijskim 2. Król symbolem jedności Francji i ośrodkiem kształtowania świadomości francuskiej 3. Tradycja frankijsko-karolińska a francuska świadomość narodowa 4. Naród francuski a regionalizmy i patriotyzmy dzielnicowe V. «TERRA NATIVITATIS, DELECTABILIS GERMANIA» 1. Królestwo wschodniofrankijskie: wyodrębnienie i wspólnoty plemienne 2. Początki świadomości niemieckiej 3. Pozytywny i negatywny wpływ idei Cesarstwa na kształtowanie niemieckiej świadomości narodowej VI. ITALIA – DILETTO ALMO PAESE 1. Italia bizantyjska i Italia longobardzka 2. Tendencje unifikacyjne i odśrodkowe: od Karola Wielkiego do Ottona 3. Odnowienie tradycji rzymskich w oczach mieszkańców Italii 4. Idea jedności: Fryderyk II i Dante VII. AMBORUM NEUTRUM 1. Regnum Lotharii i jego rozpad 2. Usamodzielnienie i wyodrębnienie niderlandzkich organizmów politycznych VIII. ŚREDNIOWIECZNA ŚWIADOMOŚĆ NARODOWA: DROGI ROZWOJU, PRZESZKODY I MANOWCE Zakończenie Wykaz skrótów Bibliografia i przypisy Uzupełnienie bibliografii Ilustracje