Opis
Europa Zachodnia i Południowa od lat jest jedną ze scen aktywności ekstremizmu dżihadystycznego, zarówno jako obszar przedsięwzięć logistycznych, jak i cel operacji terrorystycznych. Analiza rozwoju tego ruchu na Starym Kontynencie pozwala dostrzec wiele istotnych prawidłowości obrazujących jego ewolucję, sieciowość oraz złożone mechanizmy funkcjonowania. Hiszpania jest w tym kontekście przypadkiem szczególnym, stanowiącym interesujące studium badawcze przeobrażeń komórek terrorystycznych. W niej znajduje wyraz, znamienna dla narracji dżihadyzmu, mitologizacja świetności Al-Ándalus – dużej części podbitego przed wiekami Półwyspu Iberyjskiego. Bliskie sąsiedztwo z obszarem Maghrebu, szczególnie z Marokiem, rzutuje także na skalę i charakter migracji z tego rejonu do Hiszpanii i innych krajów europejskich, co stało się czynnikiem istotnym z perspektywy rozwoju struktur terrorystycznych. Publikacja przedstawia mechanizmy krystalizacji komórek dżihadystycznych w Hiszpanii ich ewolucję oraz przybliża okoliczności i skutki zamachu terrorystycznego w Madrycie 11 marca 2004 r. Autor podejmuje refleksję nad aktualnymi zagrożeniami bezpieczeństwa tego państwa, innych krajów europejskich oraz regionu Maghrebu. Spis treściWprowadzenie 7 Globalny dżihadyzm – przemiany i główne tendencje 7 Terminologia 16 Cel pracy, główne pytania, założenia i metody 25 Struktura ksiązki 35 ROZDZIAŁ I. Mechanizmy krystalizacji radykalnego islamu w Europie 39 Islam w Europie Zachodniej i Południowej – dylematy tożsamości 44 Uwarunkowania i wyznaczniki procesu radykalizacji w kontekście terroryzmu 55 ROZDZIAŁ II. Rozwój radykalnych ugrupowań salafickich w państwach Maghrebu i ich związki z zagrożeniem terrorystycznym w Hiszpanii 73 Nurty radykalnego salafizmu w Maroku 76 Algieria – matecznik maghrebskiego terroryzmu 93 Dżihadyzm w Tunezji i Libii 106 Operacje dżihadystów w Mauretanii 113 ROZDZIAŁ III. Imigranci muzułmańscy w Hiszpanii – wyzwania kulturowe i społeczno-ekonomiczne 123 Mitologizacja Al-Ándalus 126 Oblicza islamu we współczesnej Hiszpanii 138 ROZDZIAŁ IV. Trajektorie rozwoju struktur dżihadyzmu w Hiszpanii do 2004 r. 175 Obecność muzułmańskich ugrupowań terrorystycznych w Hiszpanii przed 1990 r. 177 Sieć algierska: geneza, rozwój i główni aktorzy 183 Sieć syryjska: geneza, rozwój i główni aktorzy 190 Inne powiązania islamistów 206 Wpływ zamachu z 11 września 2001 r. na radykalny salafizm w Hiszpanii 209 Mechanizmy funkcjonowania komórek dżihadystów 212 ROZDZIAŁ V. Przemiany aktywności terroryzmu dżihadystycznego w Hiszpanii w latach 2004–2012 223 Uwarunkowania i okoliczności zamachu 11 marca 2004 r. w Madrycie 225 Kierunki aktywności dżihadystów na terenie Hiszpanii po 2004 r. 254 ROZDZIAŁ VI. Główne kierunki i strategie hiszpańskiej polityki w zakresie zwalczania dżihadyzmu 273 Zarys międzynarodowych strategii antyterrorystycznych po 11 września 2001 r. 276 Zaangażowanie polityczne i militarne Hiszpanii w globalnej wojnie z terroryzmem: udział w operacjach w Afganistanie oraz Iraku 294 Instrumenty walki z radykalizmem salafickim w Hiszpanii w okresie rządów PP i PSOE 302 Zakończenie 319 Summary 327 Resumen 330 Bibliografia 333 Spis tabel, wykresów i map 353 Indeks osobowy 355