Opis
Prace zgromadzone w tomie przybliżają utrwalone przez twórców oświeceniowych i romantycznych rozliczne obrazy wielorako pojmowanego i postrzeganego świata ludzkich doświadczeń, przeżyć i doznań, uroków i zagrożeń natury, miejsc oraz spraw przez człowieka projektowanych i oswojonych. W publikacji odnaleźć można rozprawy opisujące przyrodę otaczającą człowieka, obejmującą zarówno teoretyczne rozważania związane z koncepcją naśladowania natury, jak i architektoniczne opisy kompleksów pałacowo-ogrodowych oraz wizje klęsk żywiołowych utrwalone na kartach dawnych modlitewników. Autorzy prezentują interesujące relacje z podróży krajowych i zagranicznych utrwalone w oświeceniowych diariuszach, pamiętnikach i utworach literackich. Mowa w nich między innymi o czystości i higienie w Rzeczypospolitej, wspomnieniach i intymnych doznaniach piszących ówcześnie kobiet, obrazach prezentujących zarówno miejskie jak i wiejskie realia otaczającej człowieka rzeczywistości. Omówione zostały także ówczesne poradniki medyczne, w których opisano zalecenia i przestrogi dla przyszłych matek. Rozprawy podejmują ponadto zagadnienia związane z symboliką śmierci oraz przestrzeni eschatologicznych. Ze względu na duże zróżnicowanie tematyczne i zakres podjętej problematyki książka jest adresowana do szerokiego grona odbiorców – zarówno specjalistów zajmujących się literaturą, kulturą oraz historią XVIII i XIX stulecia, jak i do osób zainteresowanych ówczesnymi realiami, które zostały utrwalone na kartach dawnych dzienników podróży, pamiętników i modlitewników, obejmujących świat ludzkich doświadczeń, trudów i obaw. Spis treściSpis treści Słowo wstępne / 7 Roman Dąbrowski O koncepcji naśladowania natury w refleksji estetyczno-literackiej oświecenia / 13 Małgorzata Durbas Genius loci lotaryńskich ogrodów króla Stanisława Leszczyńskiego w XVIII wieku / 35 Małgorzata Marcinkowska Wizja groźnych i destrukcyjnych sił natury w dawnych modlitwach / 67 Justyna A. Kowalik Jędrzeja Kitowicza dialog z czytelnikiem w Opisie obyczajów za panowania Augusta III / 83 Dariusz Piotrowiak Uwarunkowania i projekcje relacji cudzoziemców o czystości i higienie w Rzeczypospolitej XVIII wieku / 99 Weronika Kocela O zaleceniach i przestrogach dla przyszłych matek w poradnikach medycznych z drugiej połowy XVIII wieku / 117 Dominika Dźwinel O kategorii obcości w Procederze podróży i życia mego awantur Reginy Salomei Pilsztynowej / 133 Szymon Piotr Dąbrowski Wizja przestrzeni eschatologicznych w Teatrum myśli… Wenantego Tyszkowskiego / 155 Roman Dąbrowski O nadprzyrodzonych inspiracjach działań bohaterskich w oświeceniowej epice heroicznej i heroikomicznej / 177 Aleksandra Norkowska Obraz miasta i wsi w Szczęśliwości życia wiejskiego Mikołaja Jaśkiewicza / 197 Jacek Głażewski Paryż we wspomnieniach Henrietty-Luizy d’Oberkirch / 217 Małgorzata Lisicka Życie Warszawy oczami Stanisława Kostki Potockiego / 233 Bożena Mazurkowa Sfera intymnych uczuć i myśli w zapiskach Walerii Tarnowskiej na podróżnym szlaku / 261 Magdalena Kałuża Symbolika śmierci w fantastycznym świecie Rusałki… Oresta Somowa / 283 Indeks osobowy (opracowała Małgorzata Marcinkowska) / 301