Opis
Niniejszą książką pragniemy włączyć się do refleksji nad zrównoważonym rozwojem przyjmując za punkt odniesienia socjologiczne zainteresowania stylami życia. Ekologia jest pojęciem modnym i wszechobecnym. Dla zwolenników harmonijnego funkcjonowania człowieka i środowiska zjawisko to może wydawać się pożądane i optymistycznie realizujące ich wizję świata. Według sceptyków, powszechność użycia tego pojęcia przyczynia się do zaniku jego ostrości, a także wykorzystania go jako symulacji rzeczywistości, która w istocie nie jest ekologiczna w swej naturze. Dla socjologii inspirujące wydaje się tropienie takich przejawów „uekologicznienia” życia zarówno codziennego, jak i instytucjonalnego, które cechuje nie tylko powierzchowne zastosowanie zasad ekologii płytkiej, lecz przede wszystkim konsekwentne stosowanie się do założeń ekologii głębokiej. Idea rozwoju zrównoważonego, zawarta w Konstytucji RP, mająca na celu zaprojektowanie i wprowadzenie takich warunków życia, które znacznie poprawią jego jakość, nie tylko w wymiarze ekonomicznym, ściśle związana jest z alternatywnymi stylami życia, które właśnie starają się uregulować relacje pomiędzy jednostką, społeczeństwem i środowiskiem. Style te nazywa się alternatywnymi ze względu na różnorodne kontestowanie współczesnych przejawów życia charakteryzujących się nadmierną konsumpcją, pośpiechem i odchodzeniem od wszelkich form rozwoju duchowego. Przejawami tej wizji rzeczywistości są między innymi działania typu downshifting, holistic simplification, culture jamming czy zachowania np. freegan. Jedną z takich idei, ujętą w pewien system instytucjonalny, jest także idea ruchu slow life, spowolnienia życia we wszystkich jego wymiarach. Podejście to ma pozwolić człowiekowi na refleksje dotyczące kondycji jakości jego życia i możliwości udoskonalenia go na poziomach, które tego wymagają. Jednym z przejawów tego podejścia jest rozwijająca się sieć cittaslow, zainicjowana we Włoszech, a obecnie zrzeszająca również polskie miasta, takie jak Reszel czy Bisztynek. Wypracowanie nowej jakości życia mieszkańców jest dla tych miast pożądanym przejawem sukcesu rozwojowego. Spis treściSpis treści Jolanta Klimczak, Katarzyna Ponikowska: Zrównoważony rozwój a style życia w teorii i praktyce społecznej. Słowo wstępne / 9 Katarzyna Ponikowska: Zrównoważone style życia – ujęcie teoretyczne / 17 Iwona A. Oliwińska: (Nie)zrównoważone style życia na praskich Szmulkach / 27 Jolanta Klimczak: Ekożycie w miejskim domu. O doświadczeniach kobiet i mężczyzn w zamieszkiwaniu / 37 Grzegorz Libor: Fuel poverty a ekologiczny styl życia na przykładzie współczesnej Walii / 49 Dorota Nowalska-Kapuścik: Konieczność czy świadomy wybór? Rozważania o prosumpcyjnych wzorach zachowań konsumentów ubogich w świetle kryzysu ekonomicznego / 61 Anna Sobczyk-Kolbuch: Proekologiczne zachowania młodych konsumentów jako styl życia współczesnego pokolenia Europejczyków (na podstawie wyników badań bezpośrednich w wybranych krajach UE) / 73 Renata Jankowska: Geneza i realizacja strategii gender mainstreaming we Francji. Wybrane aspekty / 89 Łukasz Moll: Sfera Autonomiczna jako podstawa zrównoważonego rozwoju / 103 Bogdan Nowosad: Dobre rządzenie jako element zrównoważonego rozwoju / 113 Marek Janik, Agnieszka Bugno-Janik: Przestrzeń miejska a styl życia w kontekście zrównoważonego rozwoju / 125 Iza Desperak: Feministyczna krytyka polityk dotyczących środowiska naturalnego – na przykładzie stanowiska Any Isli wobec programów realizowanych na Kostaryce / 135 Daniela Dzienniak-Pulina: Zamrożeni czy ugotowani? Analiza dyskursu medialnego o zmianach klimatu na podstawie artykułów w „Newsweeku” i „Polityce” 2010–2014 / 141 Katarzyna Popiel: Przejawy rozwoju zrównoważonego w tradycyjnym życiu społeczności wiejskiej – na przykładzie analizy wzorców postulowanych w tekstach z XIX i XX wieku / 159