Opis
Książka przedstawia problemy ludów rdzennych (tubylczych) z perspektywy politycznej i prawnej. Pierwsza jej część opisuje drogę do upodmiotowienia ludów rdzennych przez społeczność międzynarodową ze szczególnym uwzględnieniem prac na forum ONZ oraz należące do soft low standardy ochrony praw ludów rdzennych przyjęte przez ONZ w formie Deklaracji o prawach ludów rdzennych z 2007 roku. W drugiej części czytelnik odnajdzie informacje dotyczące Saamów (Lapończyków), ich położenia prawno-politycznego i społeczno-gospodarczego w perspektywie historycznej, ich współczesnego statusu w Finlandii, Norwegii i Szwecji oraz prac nad ujednoliceniem tego statusu i wreszcie projektowanych przez wymienione państwa działań zmierzających do pełnej realizacji wskazanych w pierwszej części standardów. Spis treściWstęp 7 ROZDZIAŁ I 21 Ludy rdzenne na forum międzynarodowym 21 1. Działania ludów rdzennych na drodze do międzynarodowego uznania 22 2. Społeczność międzynarodowa wobec ludów rdzennych 45 2.1. Przedstawiciele szkoły prawa naturalnego wobec kolonializmu 47 2.2. Pozytywizm prawny wobec kolonializmu 50 2.3. Misja cywilizacyjna i system powierniczy 52 2.4. Prawa ludności rdzennej jako prawa człowieka 56 2.5. W stronę różnorodności kulturowej 62 2.6. Prawa ludności rdzennej jako odrębna kategoria 66 2.7. W stronę reprezentacji międzynarodowej 70 2.8. Od ludności do ludów 74 2.9. Dalsze prace nad deklaracją i stała reprezentacja ludów rdzennych na forum ONZ 83 3. Standardy ochrony praw ludów rdzennych 94 3.1. Zakres podmiotowy 96 3.2. Samostanowienie 105 3.3. Utrzymanie i rozwój kultury 111 3.4. Zachowanie i restytucja obszarów rdzennych 113 3.5. Rozwój społeczno-gospodarczy 116 3.6. Współpraca transgraniczna 118 3.7. Systemy i instytucje prawne 118 4. Podsumowanie 119 ROZDZIAŁ II 125 Emancypacja i współczesny status prawny Saamów w państwach nordyckich 125 1. Endo- i egzogenne przemiany sytuacji Saamów w okresie ekspansji państw na północ 135 1.1. Segregacja i asymilacja 148 2. Emancypacja Saamów 153 2.1. Odrodzenie Saamów w Norwegii 156 2.2. Odrodzenie Saamów w Szwecji 174 2.3. Odrodzenie Saamów w Finlandii 188 2.4. Transgraniczny i międzynarodowy wymiar emancypacji Saamów 195 3. Gwarancje szczególnego statusu Saamów w państwach nordyckich 202 3.1. Gwarancje statusu prawnego Saamów w Norwegii 203 3.2. Gwarancje statusu prawnego Saamów w Szwecji 212 3.3. Gwarancje statusu prawnego Saamów w Finlandii 217 4. Podsumowanie 225 ROZDZIAŁ III 229 Saamowie jako lud rdzenny 229 1. Gwarancje szczególnego statusu prawnego Saamów jako ludu rdzennego 238 1.1. Utrzymanie i rozwój kultury 240 1.2. Zachowanie i restytucja obszarów rdzennych 242 1.3. Rozwój społeczno-gospodarczy 244 1.4. Współpraca transgraniczna 246 1.5. Systemy i instytucje prawne 247 1.6. Samostanowienie 248 2. Realizacja ochrony prawnej Saamów jako ludu rdzennego 251 2.1. Utrzymanie i rozwój kultury 252 2.2. Zachowanie i restytucja obszarów rdzennych 269 2.3. Rozwój społeczno-gospodarczy 280 2.4. Współpraca transgraniczna 286 2.5. Systemy i instytucje prawne 288 2.6. Społeczne uwarunkowania statusu Saamów 289 3. Status Saamów w państwach nordyckich jako ludu rdzennego 298 3.1. Ochrona kultury wobec standardów międzynarodowych 300 3.2. Samostanowienie w świetle standardów międzynarodowych 309 3.3. Spodziewane przekształcenia w statusie Saamów 316 4. Podsumowanie 321 Zakończenie 325 Bibliografia 331 Akty prawne 331 – międzynarodowe 331 – wewnętrzne 332 Dokumenty i raporty 333 Orzeczenia 336 Netografia 336 Pozycje zwarte 337 Artykuły i rozdziały 344 Cytowane artykuły prasowe 350