Opis
Tom jest pokłosiem IV międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu Słowo – z perspektywy językoznawcy i tłumacza, zorganizowanej przez Zakład Translatoryki i Komunikacji Międzykulturowej Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Różnorodność treści oraz form składających się na tom prac uzasadnia zatem nie tylko szeroka tematyka, ale przede wszystkim formuła konferencji – otwarta, jak poprzednie, na różnorodne zainteresowania badawcze. Układ tomu w przybliżeniu odzwierciedla podział tematyczny – trzy kręgi zagadnień tworzą bowiem dominantę tomu. Są to konteksty międzyjęzykowe i międzykulturowe, językowe i kulturowe problemy ekwiwalencji przekładowej oraz problemy przekładu literackiego. Poszczególne części – zgodnie z zamierzeniami organizatorów konferencji – prezentując różne aspekty, składają się na opracowanie monograficzne. W części pierwszej zostały umieszczone artykuły traktujące o problemach ogólnych, w których autorzy poprzez prezentację zagadnień szczegółowych wskazują na problemy ważkie, wprowadzając do kolejnych części tomu, ściśle już związanych z przekładem. Z szerokiego spektrum problematyki ekwiwalencji przekładowej (w obrębie różnych par języków) jako odrębna część wydzielone zostały teksty traktujące o przekładzie literackim. Spis treściSłowo wstępne (Alicja Pstyga) 9 KONTEKSTY MIĘDZYJĘZYKOWE I MIĘDZYKULTUROWE 11 Jolanta Maćkiewicz. Okrągły stół i the Round Table, czyli metonimia w komunikacji międzykulturowej 13 Viara Maldjieva. Chrześcijanin / ?????????? / ??????????. Zakres znaczeniowy leksemów w języku polskim, rosyjskim i bułgarskim 23 ?????? ??????? ??????? ???????????, ?? ????????????: ??????? ???????? ?????????? ???????? «???????» ?? ?????? ????????????? ??????? ???????? ????? 35 Krystyna Szcześniak. Dąb w zamowach i lekarowaniu białoruskim 47 ????? ?????. ? ??????? ? ????????? ??????????? ???????? ? ???????? ????? ? ???????? ??? ????????? ??? ???????? ?? ???????? ???? 63 ??? ??????????. ???????? ?????????? ? ??????? ???????? 73 Tatiana Siniawska-Sujkowska. Obcość w dialogu kultur: Polska i Rosja 81 Maria Mocarz. Intertekst w kulturze – z perspektywy przekładu przewodników turystycznych 87 Artur Bracki. Pragmatyka językowa a typ interferencji w obrębie języków blisko spokrewnionych – sposoby realizacji skrótów myślowych w wypowiedziach osób bilingwalnych 95 ???? ????????? ?????????. ??????? P????? – ??????: ?????? ???????: ???? ? ??? ????? ? ???????? ????????????? ???????????? 105 ??? ?????????. ????????? ? ?????????? ????????? ???????? – ?? ????????? ??????????? ??????? ?????? 113 JĘZYKOWE I KULTUROWE PROBLEMY EKWIWALENCJI PRZEKŁADOWEJ 119 Adam Szeluga. Kod kulturowy jako wyznacznik poziomu ekwiwalencji w procesie translacji w perspektywie lingwistyki kognitywnej 121 ????? ???????????? ???????????, ???????? ?????????. ??????? ??????????? ??????????? ?????????? ??????? ???? ? ?????????? ???????? (?? ????????? ?????? ?.?. ???????? ???? ????????) 129 Ewa Rogowska-Cybulska. Rola derywatów słowotwórczych w przekładzie z języka polskiego na kaszubski (na przykładzie i księgi Pana Tadeusza) 137 Alicja Pstyga. Z badań nad przekładem tekstów medialnych 147 Iwona Nowakowska-Kempna. Nowe zjawiska w bułgarskiej translacji 155 Hanna Urszula Wadas-Woźny. ??????????????? ????????? ????????: ???????????? ?????????????? (?????????) 163 Hanna Dymel-Trzebiatowska. Inne życie inaczej, czyli o przymusie naturalizacji na przykładzie tłumaczenia szwedzkiej książki obrazkowej 171 Regina Wyżkiewicz-Maksimow. Tłumaczenie przysłów motywowanych kulturowo (na przykładzie języka serbskiego i chorwackiego) 179 Katarzyna Bednarska. Przekład słoweńskich, czeskich i polskich związków frazeologicznych na przykładzie frazeologizmów zawierających zoonimy i fitonimy 187 Małgorzata Wideł-Ignaszczak. Religionim jako jednostka języka religijnego – zagadnienia przekładu z języka polskiego na język rosyjski 195 Maryla Potrzyszcz-Doraczyńska. ??????????? ?????????? ????????? ? ???????? ?? ???????? ????. ????????????????? ??????? 203 Joanna Pamięta-Borkowska. Problematyka przekładu terminologii infernalnej na podstawie tłumaczenia własnego fragmentów słownika Hortus daemonum – ogród demonów. Słownik mitologii infernalnej średniowiecza i renesansu A.Je. Makhova 211 Wanda Stec. Nazwy roślin w Mistrzu i Małgorzacie Michaiła A. Bułhakowa: uwagi terminologiczno-przekładowe 219 Marcin Zabawa. W tradycyjnym domu żona sprząta i gotuje vs. He cooked lunch for me: o (nie)stereotypowym postrzeganiu świata w polskich i angielskich słownikach 225 Tomasz Szutkowski. O projekcie rosyjsko-polskiego słownika frazeologii onomastycznej 233 PROBLEMY PRZEKŁADU LITERACKIEGO 241 Jerzy Treder. tłumaczenia na kaszubski i z kaszubskiego (w przeszłości i dziś) 243 ????? ?????????. ???????? ????? ???????? ?? ???????? ???? 255 Anna Bednarczyk. Brzmienie, znaczenie i skojarzenia (Krzysztof Kamil Baczyński – Deszcze i ?????) 265 Grzegorz Ojcewicz. Inicjalne ?? / ??? jako impulsy kontemplacyjne w twórczości poetyckiej Matki Marii (S