Opis
Książka tematycznie poświęcona jest chmurom oraz wszystkim zjawiskom z nimi związanym – różnorodnym opadom, mgle, burzy, tęczy; pogodzie czy niepogodzie. Dla fizyków chmura to skupisko cząsteczek wody w postaci pary, zmieniające przy odpowiedniej temperaturze swój stan w ciekły lub stały, tworząc opady deszczu, gradu czy śniegu. A czym są zatem dla humanistów? Chmury nie są jednolite, stanowią całą gamę różnych tworów, które człowiek obserwuje i te obserwacje przetwarza zgodnie ze swoimi potrzebami. Meteorolog lub wprawny obserwator potrafi na podstawie chmur przygotować prognozę pogody, biolog oszacować możliwości rozwoju środowiska naturalnego, artysta uwiecznić je w swoich dziełach, a humanista, wykorzystując, wiedzę o świecie pokazać ich rolę w życiu człowieka. Chmury od wieków fascynowały człowieka, ich piękno pochłaniało, a groza przerażała zarówno twórców, jak i zwykłych ludzi, czego dowodem są wytwory ludzkiej działalności artystycznej i teksty folklorystyczne. Chmury zawsze były kojarzone w dwojaki sposób: jako niewinnie sunące po niebie obłoki lub groźnie wypiętrzające się kowadła burzy. Ludzkość oczekiwała z nich zbawiennych, życiodajnych opadów deszczu czy śniegu, ale też chroniła się przed ich niszczącymi siłami. Zawsze jednak patrzyła z podziwem na te niewyobrażalne twory natury. Spis treściWstęp 9 Część I. SŁOWIAŃSKI JĘZYKOWY ATLAS CHMUR 13 ??????? ????? – ????? ?????? ??? ??????? ?????????? ? ????????? ?????????? ???????? ? ????????? ?????? 15 Magdalena Baer – Podobieństwa oraz różnice semantyczne w użyciu czasownika i kolokacji w języku chorwackim na przykładzie pary ekwiwalentów wewnątrzjęzykowych: kišiti – padati kiša 27 Željka Čelić – O oblacima – od Plinija Starijeg i Ovidija do meteorologije u hrvatskom i ruskom jezikoslovlju 39 Lubomír Hampl – Obiekty abiotyczne w czeskiej i polskiej frazeologii. Analiza porównawcza czes. Mraku i duhy – pol. chmury i tęczy 47 Anita Hrnjak – Oblaci i oborine u hrvatskoj i ruskoj frazeologiji 59 Jolanta Kur-Kononowicz – Metaforyzacja konceptu OBŁOK w słowiańskim dyskursie poetyckim 69 Tadeusz Lewaszkiewicz – Górnołużyckie frazeologizmy z komponentami leksykalnymi dotyczącymi zjawisk atmosferycznych 81 Miglena Mihaylova-Palanska – ????????? ????????? ?? ???????? ? ????????? ?? ????????? (????? ???????? ?? ?????????? ????) 95 ????? ???????, ??? ???????????? – ?????? ? ??????????? ?? ????: ????????? ?????? ? ??????? ???????? ???????? ?????? 105 J????? ???????? – ??????? ????? / ?????? ? ??????? ? ?????? ?????? 119 Część II. SŁOWIAŃSKI LITERACKI ATLAS CHMUR 129 ?????? ??????? – ??????? ???????? ? ????????? ????? ???????????? ???? 131 ??????? ????????? – ???? ? ?????? ? ??????? ????? 139 Magdalena Dąbrowska – Dwie chmury i potoki deszczu. Obraz bitwy pod Połtawą w poemacie Siergieja Szyrynskiego-Szychmatowa Piotr Wielki 151 Lidija Dujić – Figure of the Woman Reader – Between Prose as Biology and Poetry as Meteorology 161 Anna Gawarecka – O tym, co w życiu jest najważniejsze. Dwie czeskie powieści „meteorologiczne” 169 Ks. ihumen dr Pantelejmon (Karczewski) – Obłok, deszcz, śnieg – meteorologiczne motywy w cerkiewnosłowiańskiej hymnografii liturgicznej 191 Joanna Kobylańska-Butrym – Płanetnik czy latawiec? Personifikacja demona zjawisk atmosferycznych na przykładzie Idź i czekaj mrozów Marty Krajewskiej 203 Aleksander Wojciech Mikołajczak – Chmury w łacińskiej poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego SI 211 Małgorzata Nowak – Od „Ariostycznych obłoków” do gromów. Chmury w twórczości Juliusza Słowackiego 221 ??????? ?????? – ???? ? ????? „?????” ??????? ???????? 231 Ilona Simović – Vremenske nepogode kao tehnika anticipacije u narodnoj južnoslovenskoj i ruskoj književnosti 20. vijeka 243 Ewelina Sochacka – Dzień ciepły, słoneczny, pachnący… – symbiotyczna koegzystencja człowieka i natury w Uśmiechu Emila Zegadłowicza 251 Ewa Szperlik – Co widać we mgle? „Krajobraz po bitwie” w (anty)wojennej prozie Josipa Mlakicia 259 Część III. SŁOWIAŃSKI KULTUROWY ATLAS CHMUR 273 Ivančica Banković-Mandić, Arnalda Dobrić – Hrvati u oblacima – nekad i danas 275 Wojciech Jóźwiak – Czworo ludzi i deszcz – proza Jordana Jowkowa w filmowej adaptacji Władisława Ikonomowa 291 ??? ??????? – ????? ????? – ?????????? ?? ???????? ? ????????? 305 Suzana Marjanić – Alegorije oblaka u Nodilovoj mitologiji prirode: i solarizam i meteorološka mitološka teorija 317 Mariola Walczak-Mikołajczakowa – Co przynoszą kolory tęczy i chmury różnych kształtów? (na podstawie książki ??????? ????????????, ????? 1900) 325 Część IV. SŁOWIAŃSKI ATLAS CHMUR WIRTUALNYCH 335 Rafał Dymczyk – Obecność słowiańskich klasztorów Świętej Góry Athos w wirtualnej chmurze (wirtualnej przestrzeni) 337 Kostiantyn Mazur – Wyobrażenia Słowiańszczyzny w wirtualnej chmurze Sztucznej Inteligencji 349