Opis
Publikacja zawiera zbiór szkiców etnolingwistycznych serbskiego slawisty Dejana Ajdačicia, teoretyka i krytyka literatury, folklorysty i etnolingwisty, badacza kontrastywnej kulturologii słowiańskiej, tłumacza i redaktora, łączącego znajomość trzech słowiańskich tradycji kulturowych: południowej, wschodniej i zachodniej. Jako językoznawca o orientacji antropologicznej i literaturoznawca-slawista, autor ze znawstwem odtwarza konteksty kulturowe wyrażeń językowych. Analizuje fakty językowe na tle kulturowym, często odnosząc się do tekstów literackich. W badaniach podejmuje tematy ważne i zarazem aktualne w dyskursie publicznym, takie jak zmiana przynależności narodowej, wyznaniowej, politycznej, analiza leksyki dotyczącej migracji, słownictwa odnoszącego się do honoru i godności czy frazeologizmów ze słowami „dusza” i „krew”. Spis treściDejan Ajdačić i jego filologiczny świat (Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska) 7 I. Leksyka (wyrazy i koncepty) 17 Zmiana tożsamości narodowej a opozycja swój/obcy 19 Polskie leksemy o znaczeniu ‘zdrajca’ 27 Polskie określenia odstępcy od wiary 41 Teoretyczne aspekty analizy polskich leksemów o znaczeniu ‘migrant’ 51 Samookreślenia emigrantów w polskiej eseistyce drugiej połowy XX wieku 61 Słownictwo erotyczne w językach słowiańskich 71 Čast ‘honor’ w języku serbskim 79 Pojęcie honoru jako ‘godności’ w językach słowiańskich 103 „Kolekcje wartości” i ich profilowanie 109 Kolekcje wartości, ich typy i profile w języku serbskim („braterstwo i jedność”) 121 Nowe słowiańskie wyrazy i metafory w Internecie (1999) 133 Nowe nazwy dla ludzi ze zdolnościami paranormalnymi 139 II. Frazeologia porównawcza 143 Etnolingwistyka i frazeologia 145 Ślady obrzędów i wierzeń ludowych we frazeologizmach serbskich i ukraińskich (kalendarz obrzędowy i wesele) 157 Serbskie związki frazeologiczne z komponentem „dusza” i ich odpowiedniki w innych językach słowiańskich 167 Frazeologizmy z komponentem „krew” w języku i dziełach literatury serbskiej 181 Polsko-chorwackie i polsko-serbskie porównawcze studia frazeologiczne 195 III. Badania naukowe 201 Teksty autorskie a rekonstrukcja językowego obrazu świata 203 Etnolingwistyka w Serbii 215 O etnolingwistyce Jerzego Bartmińskiego 223 Bibliografia 233 O tekstach 257