Opis
Wyróżnienie w 54. Ogólnopolskim Konkursie „Państwa i Prawa” w kategorii najlepsze prace habilitacyjne Monografia jest pierwszym w Polsce opracowaniem kompleksowo podejmującym problematykę wykorzystania materiałów legislacyjnych w wykładni prawa. Szeroko zakrojone badania polskiego orzecznictwa zostały tu wsparte analizą kilkuset pozycji z zakresu polskiej, anglosaskiej i niemieckiej teorii interpretacji prawniczej. W książce szczegółowo omówiono między innymi: sposoby wykorzystania historii legislacyjnej aktu prawnego w orzecznictwie sądowym, poszczególne rodzaje materiałów legislacyjnych: projekty ustaw wraz z uzasadnieniami, poprawki i sprawozdania, opinie lub zapisy debat parlamentarnych i ich znaczenie dla wykładni prawa, zasady dostępu do materiałów legislacyjnych, mankamenty współczesnej praktyki tworzenia, udostępniania i wykorzystywania historii legislacyjnej w orzecznictwie. Przeprowadzone rozważania dają możliwość efektywniejszego korzystania z materiałów legislacyjnych w procesie interpretacji prawniczej, zwracając uwagę na wiążące się z tym szanse, ale jednocześnie nie pomijając istotnych zagrożeń. Analiza ta jest tym cenniejsza, że historia legislacyjna jawi się tutaj jako szczególnie wartościowe narzędzie wykładni prawa, zwłaszcza na tle istniejących alternatyw. Spis treściWykaz najważniejszych skrótów | str. 15 Podziękowanie | str. 17 Rozdział 1 Zagadnienia wstępne. "Historia legislacyjna" | str. 21 1. Obszar badawczy | str. 23 1.1. Literatura | str. 23 1.2. Materiały legislacyjne | str. 23 1.3. Orzecznictwo | str. 24 2. Materiały legislacyjne - uwagi metodologiczne | str. 25 2.1. Dlaczego ustawy? | str. 25 2.2. Wybór fragmentu procesu legislacyjnego | str. 26 2.3. Cel badań materiałów legislacyjnych | str. 28 3. Badania orzecznictwa - uwagi metodologiczne | str. 29 3.1. Dlaczego sądy? | str. 29 3.2. Wybór orzecznictwa | str. 30 3.3. Narzędzie badawcze: Jurissearch | str. 31 3.4. Hasła przeszukiwania - określenia wskazujące na użycie HL w wykładni operatywnej | str. 33 4. Zawartość kolejnych części pracy | str. 36 Rozdział 2 Cel - znaczenie - kontekst - prawodawca - interpretator | str. 39 1. Cel interpretacji | str. 43 1.1. Niemcy | str. 45 1.2. Anglosasi | str. 49 1.3. Polska | str. 56 2. Znaczenie | str. 62 3. Kontekst | str. 69 4. Faktyczny prawodawca i rozsądny interpretator | str. 79 4.1. Prawodawca | str. 79 4.2. Interpretator | str. 87 Rozdział 3 Spór o materiały legislacyjne | str. 95 1. Kwestie konstytucyjne | str. 97 1.1. Argument z braku zatwierdzenia przez prawodawcę | str. 97 1.2. Argumenty z delegacji | str. 101 1.3. Rozdzielenie władz | str. 103 1.4. Konsekwencje poprawiania prawodawcy | str. 104 1.5. Argument z milczenia prawodawcy | str. 105 1.6. Selektywność zakazu używania historii legislacyjnej | str. 106 2. Kwestie związane z pojęciem "intencji" | str. 108 3. Tekst i to, co "poza nim" | str. 115 4. Niewiarygodność materiałów legislacyjnych | str. 121 4.1. Manipulacja w toku procesu legislacyjnego | str. 122 4.2. Manipulacja w fazie interpretacji | str. 128 Rozdział 4 Rodzaje materiałów legislacyjnych | str. 131 1. Warianty historii legislacyjnej | str. 132 1.1. Konwencjonalna historia legislacyjna (conventional legislative history) | str. 135 1.2. Historia zmian projektu (drafting history/statutory history) | str. 135 1.3. Historia powstała przed rozpoczęciem prac legislacyjnych (pre -legislative history) | str. 138 1.4. Historia powstała po zakończeniu prac legislacyjnych (post/later legislative history) | str. 140 1.5. Historia ustawy (history of a statute) | str. 143 2. Rodzaje materiałów legislacyjnych w Polsce | str. 146 2.1. Projekt ustawy | str. 146 2.1.1. Projekty rządowe | str. 150 2.1.2. Projekty poselskie | str. 154 2.1.3. Projekty komisyjne | str. 157 2.1.4. Projekty prezydenckie | str. 159 2.1.5. Projekty senackie | str. 161 2.1.6. Projekty obywatelskie | str. 164 2.1.7. Wykorzystanie projektu jako narzędzia interpretacyjnego w orzecznictwie | str. 167 2.1.8. Ścieżki dostępu do projektu ustawy | str. 173 2.2. Uzasadnienie projektu ustawy | str. 174 2.2.1. Cele i funkcje uzasadnień | str. 175 2.2.2. Budowa i treść uzasadnienia projektu | str. 177 2.2.3. Adekwatność uzasadnienia | str. 180 2.2.4. Jakość uzasadnień | str. 193 2.2.5. Wykorzystanie uzasadnienia jako narzędzia interpretacyjnego w orzecznictwie | str. 199 2.2.6. Ścieżki dostępu do uzasadnień projektów | str. 203 2.3. Poprawki i sprawozdania | str. 204 2.3.1. Autopoprawka | str. 206 2.3.2. Poprawki na etapie prac komisyjnych między I a II czytaniem | str. 207 2.3.3. Poprawki na etapie II czytania | str. 213 2.3.4. Poprawki w senackiej fazie postępowania ustawodawczego | str. 215 2.3.5. Charakter poprawki | str. 218 2.3.6. Los poprawki | str. 228 2.3.7. Ścieżki dostępu do sprawozdań i uchwał senackich | str. 233 2.4. Wypowiedzi podczas debat | str. 234 2.4.1. Debaty - Sejm | str. 234 2.4.2. Debaty - komisje sejmowe | str. 236 2.4.3. Debaty - podkomisje sejmowe | str. 238 2.4.4. Debaty - Senat | str.