Opis
Marian Gumowski - wybitny numizmatyk, historyk, wieloletni pracownik Muzeum im. Czapskich w Krakowie, a następnie dyrektor Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu, pozostawił po sobie bogaty dorobek pisarski. Na potrzeby niniejszej publikacji wybrano teksty pochodzące z obu okresów jego działalności - krakowskiego i poznańskiego. Te pierwsze koncentrują się na dziedzinie najbliższej Gumowskiemu – numizmatyce i medalografii, i w jej kontekście prezentują poglądy znakomitego muzealnika na inne zagadnienia. Artykuły powstałe w drugim okresie, kiedy cieszył się już ugruntowaną pozycją w środowisku, przedstawiają jego zapatrywania na funkcję muzeów oraz rolę muzealnictwa z punktu widzenia osoby zarządzającej instytucją, a zatem mierzącej się z realnymi problemami określania jej kształtu, zadań i rozwoju. Tekstom Mariana Gumowskiego towarzyszą dwa obszerne eseje wstępne - Diany Błońskiej (prezentujący okres krakowski) oraz Kamili Kłudkiewicz (opisujący okres poznański). "Jeżeli zatem chcemy uwidocznić sobie, jakby w panoramie, dzieje państwa, jego dobre i złe losy, wesołe i smutne dni, czasy jego tryumfu i upadku, jeżeli to chcemy oglądać na źródłach współczesnych i trwałych, które ani sfałszowane, ani przez późniejsze dodatki zniekształcone być nie mogą — to nie zostaje nic innego, jak zbierać z gorliwością i ukochaniem dawne monety, te spiżowe kartki historii i układać je w porządku i przejrzyście w jeden zbiór, który dla miłośnika każdego będzie najlepszą historyczną księgą swego narodu". "Publiczność chodząca do muzeum pragnie się uczyć, pragnie coś nowego zobaczyć, łaknie rozmaitości. Przychodzić będzie tym chętniej i tym częściej, im tej rozmaitości i tej oświaty będzie więcej. Z tymi żądaniami należy się liczyć i na ich rzecz robić nieraz duże ustępstwa. Muzeum nie powinno nigdy cofać się przed opróżnieniem zupełnym sali, przed innym niż dotąd rozwieszaniem obrazów lub ustawieniem gablot. Muzeum powinno drgać życiem i tym przyciągać publiczność, gdyż jedynie wtedy potrafi osiągnąć swoje cele". Marian Gumowski Spis treściSpis treści Wstęp................................................................................................... 5 Okres krakowski (Diana Błońska)................................................... 7 Dyrektor w „ciaśniejszych ramach” (Kamila Kłudkiewicz)........27 Nota wstępna.....................................................................................81 Życiorys.............................................................................................85 Nowo otwarty gabinet monet i rycin (1902).................................87 Monety polskie we wiedeńskim gabinecie monet i medali (1904)..............................................................................92 Moneta i jej znaczenie (1909).......................................................107 Istota i zadanie medalu (1909)......................................................114 Zakres numizmatyki polskiej (1909)...........................................117 Psychologia zbierania (1910)........................................................121 Muzeum Czapskich Krakowie (1912).........................................125 Galeria sztuki współczesnej (1915)..............................................136 Muzealna polityka rządu (1919)...................................................146 Naukowy charakter muzeów (1920)............................................164 Otwarcie Muzeum Wielkopolskiego (1920)...............................174 Uroczystość otwarcia muzeum wielkopolskiego. Wystawa Szymanowskiego (1920)...........................................181 Muzeum i jego cele oświatowe (1920).........................................185 Muzeum i jego cele konserwatorskie (1920)...............................191 O przyszłość muzeów prehistorycznych (1920).........................199 Rola muzeów w czasie wojny (1920)...........................................205 Muzea uniwersyteckie (1921).......................................................211 Muzeum Wielkopolskie. Historia zbiorów (1925).....................216 Rocznice muzealne (1929)............................................................232 Dziesięciolecie spolszczenia Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu (1930)......................................................................236 Zbędne eksponaty (1931)..............................................................242 Nota edytorska................................................................................251