Opis
Celem badań podjętych w prezentowanej publikacji jest rozpoznanie stanu rozwoju sektora usług w Polsce w latach 1991-2011, z uwzględnieniem zmian wewnątrzsektorowych. Podjęte badania w obszarze przemian strukturalnych na rynku pracy umożliwiają ocenę poziomu rozwoju sektora usług w Polsce oraz wskazanie istotnych czynników determinujących tę sytuację i sposoby jej poprawy. Na przedmiotowy zakres monografii składają się indywidualne opracowania, stanowiące jednocześnie tytuły poszczególnych części pracy. Opracowanie składa się z czterech części. W rozdziale I przedstawione zostały podstawowe definicje oraz klasyfikacje usług, wraz cechami wyróżniającymi usługi spośród innych dóbr. Rozdział II obejmuje analizę zmian w sektorowej strukturze zatrudnienia w Polsce w latach 1990-2010, z uwzględnieniem podziału gospodarki na trzy sektory (rolnictwo, przemysł, usługi). W rozdziale III podjęto rozważania dotyczące wykorzystania elastycznych form zatrudnienia i organizacji czasu pracy w poszczególnych sektorach polskiej gospodarki, z uwzględnieniem podziału III sektora na usługi rynkowe i nierynkowe. W rozdziale IV przedstawiono wyniki analiz sektorowego zróżnicowania udziału wartości dodanej brutto, a także oszacowano kierunki i dynamikę tempa jej zmian. Przedmiotem analizy jest również kwestia wrażliwości zmian wartości dodanej, wytworzonej w poszczególnych sekcjach, na zmiany koniunktury gospodarczej. Spis treściSŁOWO WSTĘPNE 7 ROZDZIAŁ 1. UWARUNKOWANIA ROZWOJU SEKTORA USŁUG 11 1.1. Usługi – sposoby definiowania, cechy usług 11 1.2. Czynniki wpływające na rozwój sektora usługowego 16 1.2.1. Trójsektorowy układ gospodarki i zmiany w strukturze popytu 22 1.2.2. Zmiany w czynnikach produkcji – wzrost elastyczności, produktywności, specjalizacji 24 1.2.3. Globalizacja 27 1.2.4. Outsourcing usług 32 1.2.5. Offshoring 37 1.2.6. Nowe technologie i innowacje 44 1.2.7. Zmiany demograficzne i przestrzenne 47 1.2.8. Zmiany instytucjonalne, deregulacja 48 1.3. Wybrane klasyfikacje usług 50 ROZDZIAŁ 2. ANALIZA ZMIAN W SEKTOROWEJ STRUKTURZE ZATRUDNIENIA W POLSCE W LATACH 1990-2010 54 2.1. Prawidłowości Clarka-Fishera 54 2.2. Przeobrażenia struktur zatrudnienia w trzech sektorach gospodarki 57 2.3. Usługi w Polsce – wewnątrzsektorowa struktura zatrudnienia 65 ROZDZIAŁ 3. WYKORZYSTANIE ELASTYCZNYCH FORM ZATRUDNIENIE W SEKTORZE USŁUG 72 3.1. Elastyczne formy zatrudnienia i organizacji pracy – wybrane zagadnienia 72 3.2. Zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy – płeć jako cecha różnicująca stosowanie tej formy zatrudnienia 75 3.3. Praca tymczasowa i jej wykonywanie w sektorze usług przez różne grupy wiekowe 82 3.4. Samozatrudnienie w sektorze usług 89 ROZDZIAŁ 4. SEKTOROWE ZRÓŻNICOWANIE WARTOŚCI DODANEJ BRUTTO W POLSKIEJ GOSPODARCE W LATACH 1995-2011, ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM UDZIAŁU SEKTORA USŁUG 95 4.1. Udział trzech sektorów w tworzeniu wartości dodanej 96 4.2. Wartość dodana brutto wytworzona w usługach rynkowych i nierynkowych 101 4.3. Przeobrażenia struktury wartości dodanej brutto wewnątrz sektora usług 102 ZAKOŃCZENIE 105 BIBLIOGRAFIA 109 SPIS RYSUNKÓW 119 SPIS TABEL 121