Opis
Autorka przedstawia stan wiedzy, wyobrażeń i poglądów polskich sędziów wydziałów karnych sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych na temat kary, karania i bezkarności. Socjologiczna analiza sędziowskiego wymiaru kary została oparta na danych uzyskanych w badaniu ankietowym i wywiadach pogłębionych. Pytania dotyczyły między innymi definicji kary, określenia jej funkcji i celów, cech i właściwości, wielodyscyplinarnej wiedzy penologicznej sędziów, czynników branych pod uwagę przez sędziów w procesie kształtowania kary, cech umysłu i charakteru pomocnych w wykonywaniu zawodu sędziego, opinii o zbyt surowym i zbyt łagodnym karaniu oraz bezkarności jako problemie społecznym. W analizie materiału empirycznego wykorzystano koncepcję autopojetycznego systemu prawa Niklasa Luhmana oraz koncepcję badań społecznych Pierre’a Bourdieu prowadzonych w „polu prawa” z wykorzystaniem takich pojęć jak habitus, doxa, reprodukcja. Interpretację materiału badawczego scalały wskazania teorii integralnokulturowej. ****** Judges on Punishment, Punishing, and Impunity. A Sociological Analysis of Judicial Sentencing The author presents the comprehensive state of knowledge, notions and opinions concerning punishment, punishing and impunity of Polish criminal division judges in district, regional and appeal courts. The sociological analysis of judicial sentencing is based on data gathered in questionnaires and in-depth interviews. The questions concerned the definition of punishment, determining the functions, aims, qualities and aspects of the punishment, the multidisciplinary penological knowledge of judges, the factors taken into account in administering punishment by judges, the mental and personal qualities needed in judicial profession, the opinions regarding too harsh or too lenient punishment as well as impunity as a sociological problem. Spis treściOd autorki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Wstęp (Kazimierz Wojciech Frieske) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 CZĘŚĆ PIERWSZA Kara, karanie i bezkarność w badaniach socjologiczno-prawnych w Polsce ROZDZIAŁ 1. Zarys historii badań socjologiczno-prawnych na temat kary, karania i bezkarności w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 1.1. Wokół penologii – socjologii kar. Badania prawno-socjologiczne Bronisława Wróblewskiego i Witolda Świdy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 1.2. Empiryczna socjologia prawa Adama Podgóreckiego . . . . . . . . . . . . . 41 1.3. Sędziowski wymiar kary w badaniach Tomasza Kaczmarka . . . . . . . . . 50 1.4. Podstawowe zagadnienia penologii w analizach Leszka Lernella . . . . . 57 1.5. Penologia integralnokulturowa Jarosława Utrat-Mileckiego . . . . . . . . 59 ROZDZIAŁ 2. Kara, kara sprawiedliwa, bezkarność – defi nicje pojęć . . . . . . . . 63 2.1. Defi nicje kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 2.2. Pojęcie kary sprawiedliwej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 2.3. Bezkarnośćb– analiza pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 CZĘŚĆ DRUGA Sędziowie o karze, karaniu i bezkarności w badaniach socjologiczno-prawnych „Kultury penalne” ROZDZIAŁ 3. Metodologia badań „Kultury penalne” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 3.1. Teoretyczny kontekst integralnokulturowych badań kary . . . . . . . . . . 87 6 Spis treści 3.2. Przedmiot, cel i metoda badań socjologiczno-prawnych „Kultury penalne” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 3.3. Sędziowie – opis badanej populacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 ROZDZIAŁ 4. Opinie sędziów o karze, karaniu i bezkarności . . . . . . . . . . . . . . 107 4.1. Funkcje kary w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej . . . . . . 107 4.1.1. Funkcje kary w zakresie prewencji indywidualnej . . . . . . . . . . 107 4.1.2. Funkcje kary w zakresie prewencji generalnej . . . . . . . . . . . . . 120 4.2. Cele kary kryminalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 4.3. Czym jest kara? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 4.4. Cechy i właściwości kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 4.4.1. Najważniejsze cechy kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 4.4.2. Najmniej ważne cechy kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 4.5. Dolegliwość kary dla osoby skazanej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 4.6. Defi nicja kary według sędziów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 4.7. Co sędziowie mówią o karze? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .