Opis
Celem pracy jest przeprowadzenie analizy pozycji Polski na tle pozostałych krajów tworzących Unię Europejską ze szczególnym uwzględnieniem poziomu rozwoju gospodarczego. W pierwszym rozdziale omówiono teoretyczne aspekty rozwoju. W drugim rozdziale przedstawiono rozwój tendencji kryzysowych w krajach Unii Europejskiej w latach 2008-2009 oraz przeanalizowano sytuację gospodarczą w tych krajach do końca 2012 r. W trzecim rozdziale zaprezentowano istotę wielowymiarowej analizy porównawczej oraz przebieg i możliwości zastosowania metod taksonomicznych. Czwarty rozdział pracy ma charakter analityczny. W piątym rozdziale zbadano handel zagraniczny Polski jako czynnik rozwoju polskiej gospodarki. Przeanalizowano wielkość, dynamikę oraz strukturę towarową polskiego handlu z Unią Europejską. W szóstym rozdziale przeprowadzono analizę poziomu innowacyjności polskiej gospodarki na tle pozostałych krajów UE-27, wykorzystując w tym celu dostępne wskaźniki obrazujące m.in. nakłady na działalność badawczorozwojową, zaangażowane podmioty, efekty pośrednie i bezpośrednie działalności innowacyjnej oraz syntetyczny indeks innowacyjności. Spis treściWstęp 7 Rozdział 1 Rozwój gospodarczy – aspekty teoretyczne 13 1.1. Rozwój gospodarczy jako kategoria ekonomiczna 13 1.2. Determinanty rozwoju gospodarczego 19 1.3. Wybrane teoretyczne koncepcje rozwoju gospodarczego 28 1.4. Mierniki rozwoju społeczno-gospodarczego 34 Rozdział 2 Unia Europejska w dobie światowego kryzysu finansowego 44 2.1. Analiza rozwoju tendencji kryzysowych oraz sytuacji gospodarczej w krajach Unii Europejskiej w latach 2008-2012 44 2.2. Działania antykryzysowe podejmowane w wybranych państwach Unii Europejskiej oraz inicjowane przez Unię Europejską 57 2.3. Sytuacja sektora finansów publicznych krajów Unii Europejskiej jako pochodna kryzysu oraz podejmowanych działań antykryzysowych 72 2.4. Pozycja konkurencyjna krajów Unii Europejskiej w okresie niestabilności w świetle rankingów konkurencyjności 76 Rozdział 3 Metodyka i zakres badań 80 3.1. Metoda taksonomicznej miary rozwoju Z. Hellwiga 82 3.2. Metoda taksonomii wrocławskiej 84 3.3. Metoda J.H. Warda 86 3.4. Kwantyl jako miara statystyczna 87 3.5. Zakres badań i dobór zmiennych 88 3.6. Ogólna charakterystyka zmiennych 90 Rozdział 4 Wielowymiarowa analiza porównawcza stanu gospodarek krajów Unii Europejskiej w ujęciu dynamicznym w okresie od 2004 do 2012 r. 97 4.1. Wstępna analiza kondycji polskiej gospodarki na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej-27 w latach 2004-2012 97 4.2. Miejsce Polski w grupie krajów należących do Unii Europejskiej na podstawie taksonomicznej miary rozwoju Z. Hellwiga 117 4.3. Wykorzystanie metody taksonomii wrocławskiej do określenia miejsca Polski w grupie krajów należących do Unii Europejskiej-27 128 4.4. Zastosowanie metody J.H. Warda do określenia pozycji Polski w grupie dwudziestu siedmiu krajów Unii Europejskiej 169 Rozdział 5 Handel zagraniczny jako czynnik rozwoju polskiej gospodarki – charakter przewag uzyskiwanych przez polskie towary na Jednolitym Rynku Europejskim 178 5.1. Wielkość i struktura wymiany towarowej Polski z Unią Europejską 178 5.2. Ujawniona przewaga komparatywna Polski w handlu z Unią Europejską 187 5.3. Intensywność handlu wewnątrzgałęziowego w relacjach Polska – Unia Europejska 189 Rozdział 6 Innowacyjność polskiej gospodarki na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej 193 6.1. Unia Europejska wobec innowacyjności 193 6.2. Innowacyjność polskiej gospodarki na tle krajów Unii Europejskiej – analiza wskaźnikowa 197 Zakończenie 209 Aneks 215 Bibliografia 239 Spis rysunków 259 Spis tabel 260 Spis wykresów 263 Summary 265