Opis
Praca zawiera podstawowe informacje teoretyczne dotyczące zdolności oraz sposoby diagnozowania dwóch obszarów rozważań – cech inteligencji oraz myślenia twórczego, stanowiących podstawowe uwarunkowania sukcesów szkolnych i życiowych dzieci i młodzieży. W oparciu o powyższe przedstawiono główne sposoby stymulowania wymienionych właściwości psychicznych oraz drogę przygotowania nauczycieli do działań na rzecz rozwoju zdolności uczniów. Prezentowana publikacja odpowiada na postulat rozwijania zdolności uczniów, w tym kreatywności – wynikający z założeń reformowanej szkoły. Książka powinna zainteresować wszystkich, którzy są przekonani o istotnym znaczeniu umiejętności diagnozowania zdolności uczniów i ich rozwijania w edukacji szkolnej, a więc: nauczycieli wszystkich typów szkół i wszystkich przedmiotów nauczania, studentów kierunków pedagogicznych, nauczycieli akademickich pracujących w kolegiach nauczycielskich, w wyższych szkołach pedagogicznych i uniwersytetach, pracowników pedagogicznych ośrodków doskonalenia nauczycieli oraz biblioteki uniwersyteckie i pedagogiczne, jak również stowarzyszenia oświatowe. Spis treściWstęp 9 I. Cechy intelektualne i ich rozpoznawanie 15 1. Analiza pojęcia „zdolność” 15 2. Teorie inteligencji 17 3. Poznawanie poziomu cech intelektualnych jednostki 21 3.1. Łatwość wypowiedzi werbalnych 23 3.2. Bogaty zasób słownictwa 24 3.3. Znajomość pojęć wykraczających poza program nauczania 27 3.4. Szeroki zakres wiedzy z interesujących jednostkę dziedzin 28 3.5. Systematyczne czytelnictwo 28 3.6. Rozumienie trudniejszych treści 29 3.7. Sensowność wypowiedzi 29 3.8. Logiczne wyciąganie wniosków 30 3.9. Szybkie znajdowanie rozwiązań w nowych sytuacjach 30 3.10. Łatwość skupiania uwagi 31 3.11. Spostrzegawczość – zwracanie uwagi na istotne elementy 31 3.12. Łatwość tworzenia wyobrażeń przestrzennych 32 3.13. Stosowanie skutecznych sposobów uczenia się i zapamiętywania wiedzy 34 3.14. Brak trudności w procesie uczenia się 35 4. Dlaczego nauczyciele i rodzice powinni poznawać poziom inteligencji dzieci i młodzieży? 36 II. Myślenie twórcze i jego rozpoznawanie 43 1. Teorie twórczości 43 2. Rozpoznawanie poziomu myślenia twórczego 47 2.1. Obserwacyjne przejawy poziomu myślenia dywergencyjnego 49 2.2. Testy myślenia dywergencyjnego 53 3. Znaczenie analizy poziomu myślenia twórczego 63 III. Stymulowanie cech indywidualnych w procesie wychowania i kształcenia 67 1. Podstawowe założenia 67 2. Wspomaganie rozwoju dziecka w domu 70 3. Zakres i sposoby stymulowania cech intelektualnych 74 4. Zakres i sposoby stymulowania myślenia twórczego 79 4.1. Twórczy nauczyciele 80 4.2. Działania rozwijające twórcze myślenie dzieci i młodzieży 83 IV. Uwagi końcowe 93 Bibliografia 99 Aneksy 105