Opis
Książka analizuje przyczyny, przebieg i następstwa rozbicia drugiej Jugosławii. Stanowi polemikę z panującymi w literaturze amerykańskiej i europejskiej (także polskiej) opiniami obciążającymi Serbów i Miloszevicia główną odpowiedzialnością za tragedie jugosłowiańskie. Autor wskazuje na wiele przyczyn dekompozycji Jugosławii i dramatycznego jej przebiegu. Uwypukla odpowiedzialność separatyzmu słoweńskiego i chorwackiego, a także rządów RFN i administracji Clintona. Praca ma charakter interdyscyplinarny. Wiele miejsca zajmuje w niej historia, zwłaszcza stosunków albańsko-serbskich i chorwacko-serbskich, a także problematyka stosunków międzynarodowych i prawa międzynarodowego. Znacząca część książki traktuje o wojnie kosowskiej. Autor bardzo krytycznie ocenia interwencję zbrojną NATO, uważa ją za nieuzasadnioną, sprzeczną z prawem międzynarodowym i powodującą fatalne następstwa. Spis treściWSTĘP DO WYDANIA NOWEGO 25 WPROWADZENIE 33 TOM I: 1991–2002 46 CZĘŚĆ I. ROZBICIE JUGOSŁAWII 46 ROZDZIAŁ 1. JUGOSŁAWIA „WIĘZIENIEM NARODÓW”? 46 1.1. Dlaczego mieliśmy cieszyć się nad „trumną Jugosławii”? 46 1.2. „Więzienie narodów”? 49 1.3. Jugosławia „Wielką Serbią”? 51 1.4. Tolerancyjna polityka narodowościowa 53 ROZDZIAŁ 2. JUGOSŁAWIA „SZTUCZNYM PAŃSTWEM”? 56 2.1. Idea jugoslawizmu zrodziła się w Chorwacji 56 2.2. Idea jugoslawizmu a Słoweńcy 60 2.3. Jugoslawizm a Serbowie 62 2.4. Narodziny Jugosławii nie były sztuczne 65 2.5. Trudne początki współżycia 69 2.6. Druga Jugosławia nie powstała sztucznie 72 ROZDZIAŁ 3. PRZYCZYNY ROZBICIA JUGOSŁAWII 74 3.1. Przyczyny wewnętrzne 74 3.1.1. Motywy separatyzmu słoweńskiego i chorwackiego 74 3.1.2. Pełzające rozbijanie federacji 83 3.2. Przyczyny zewnętrzne 86 3.2.1. Austrii gorące nakłanianie do secesji 87 3.2.2. RFN nieustępliwym rzecznikiem separatyzmu na forum Wspólnoty Europejskiej 88 3.2.3. Mitterranda „lubię Serbów” i nieskuteczne wysiłki 96 3.2.4. Internacjonalizacja konfliktu 100 3.3. Rozbicie Jugosławii a prawo międzynarodowe 103 CZĘŚĆ II. PROBLEM SERBSKI W CHORWACJI 110 ROZDZIAŁ 4. SERBOWIE W CHORWACJI 110 ROZDZIAŁ 5. MASAKRA SERBÓW W TZW. NIEZALEŻNYM PAŃSTWIE CHORWACKIM 116 ROZDZIAŁ 6. WCZEŚNIEJSZE DZIEJE STOSUNKÓW SERBSKO-CHORWACKICH 126 6.1. W monarchii Habsburgów 126 6.2. Konflikt chorwacko-serbski w pierwszej Jugosławii 129 ROZDZIAŁ 7. KONFLIKT SERBSKO-CHORWACKI W LATACH 1990–1995 132 7.1. Przed uznaniem niepodległości Chorwacji i wejściem w życie planu Vance’a 132 7.2. Od planu Vance’a do ofensywy wojsk chorwackich na Serbską Krainę 137 7.3. Koniec Republiki Kraina i wielka czystka etniczna 139 CZĘŚĆ III. BOŚNIA I HERCEGOWINA – PAŃSTWO SZTUCZNE 148 ROZDZIAŁ 8. SECESJA I UZNANIE NIEPODLEGŁOŚCI 148 ROZDZIAŁ 9. REPUBLIKA INNA NIŻ POZOSTAŁE 154 9.1. Kwestia tradycji państwowej 154 9.2. Muzułmanie – naród sztuczny? 155 9.3. Przemiany struktury etnicznej 159 9.4. Rozmieszczenie trzech społeczności – „skóra lamparta” 160 ROZDZIAŁ 10. DZIEJE WSPÓŁŻYCIA – WZÓR MULTIKULTUROWOŚCI CZY KRAJ STRACHU I NIENAWIŚCI? 161 ROZDZIAŁ 11. POCZĄTEK PAŃSTWA POCZĄTKIEM WOJNY 167 11.1. Wojna głównie domowa 167 11.2. USA i NATO przeciw bośniackim Serbom 173 11.3. Kontrowersje wokół roli USA 179 11.4. Przyczyny stanowiska administracji Clintona 181 ROZDZIAŁ 12. ANTYSERBSKA WOJNA PROPAGANDOWA – „PIERWSZA W DZIEJACH WOJNA MEDIALNA, WIRTUALNA” 186 ROZDZIAŁ 13. KILKA UWAG O ZBRODNIACH I KŁAMSTWACH O NICH 194 13.1. Ilu zabitych? 195 13.2. Srebrenica – liczba ofiar masakry i okoliczności 197 13.3. Sarajewo. Prawda o trzech masakrach 199 13.4. Sto tysięcy zgwałconych kobiet? 202 ROZDZIAŁ 14. PRÓBY POKOJOWEGO ZAKOŃCZENIA KONFLIKTU 205 14.1. Model kantonalny 206 14.2. Plan Vance – Owen – koncepcja regionalizacji 206 14.3. Kolejne plany 208 ROZDZIAŁ 15. POROZUMIENIE POKOJOWE Z DAYTON – BOŚNIA I HERCEGOWINA PAŃSTWEM PODWÓJNIE SZTUCZNYM 210 ROZDZIAŁ 16. FIASKO POLITYKI ZACHODU 212 CZĘŚĆ IV. PROBLEM KOSOWA 220 ROZDZIAŁ 17. SPECYFIKA PROBLEMU 220 ROZDZIAŁ 18. DZIEJE ANTAGONIZMU ALBAŃSKO-SERBSKIEGO W KOSOWIE 223 18.1. Uwagi wstępne 223 18.2. Pierwsze fazy konfliktu 225 ROZDZIAŁ 19. OD POŁOWY LAT 70. XIX WIEKU DO II WOJNY ŚWIATOWEJ 229 19.1. Do końca I wojny światowej 229 19.2. W królewskiej Jugosławii 235 19.3. W okresie faszystowskiej okupacji 241 ROZDZIAŁ 20. KOSOWO OD POWSTANIA DRUGIEJ JUGOSŁAWII DO POŁOWY LAT 60. 243 ROZDZIAŁ 21. KOSOWO „DRUGĄ ALBANIĄ” 246 ROZDZIAŁ 22. WYBUCH ALBAŃSKIEGO SEPARATYZMU 251 ROZDZIAŁ 23. DROGA DO WOJNY 259 A. Od początku 1998 r. do października 1998 r. 259 23.1. Główni protagoniści 259 23.2. UÇK – znaki zapytania 262 23.3. UÇK pod parasolem „wspólnoty międzynarodowej” 264 B. Od porozumienia Holbrooke – Milošević do agresji na Jugosławię 273 23.4. Od porozumienia do rzekomej masakry w Račak 273 23.5. „Masakra w Račak” 279 23.6. Konferencja w Rambouillet 284 23.7. M. Albright chce wojny (kilkudniowej) 287 ROZDZIAŁ 24. ATAK NATO NA JUGOSŁAWIĘ 295 24.1. Fatalna decyzja 295 24.2. Kłamliwe pierwsze oficjalne uzasadnienia ataku zbrojnego. Rzekoma katastrofa humanitarna 296 24.3. Woj