Opis
Niniejsza monografia mieści się w nurcie paradygmatów językoznawczej stylistyki oraz semantyki, jest efektem badań nad ukształtowaniem leksykalno-stylistyczno-tematycznym twórczości Jacka Hugo-Badera. Ma za zadanie wypełnienie luki badawczej dotyczącej indywidualnego stylu autorskiego współczesnych polskich reportażystów. Prezentowane badania zostały oparte na materiale tekstów Jacka Hugo-Badera ze względu na popularność twórczości reportażysty, interesujący indywidualny styl autorski pełen m.in. potocyzmów, ekspresywizmów, wulgaryzmów, zapożyczeń, neologizmów, zdrobnień, spieszczeń, zgrubień. Dodatkowo stanowią one uzupełnienie analiz reportaży Jacka Hugo-Badera, które nie zostały dotąd poddane pełniejszej refleksji lingwistycznej. Praca składa się z pięciu rozdziałów oraz Zakończenia. Rozdział pierwszy poświęcony jest podstawowym zagadnieniom terminologicznym związanym z reportażem książkowym. Zawiera autorską definicję gatunku, sformułowaną zgodnie z założeniami lingwistycznej teorii gatunków. Przedstawiono również sylwetkę Jacka Hugo-Badera, tematykę jego reportaży oraz stan badań nad jego twórczością z perspektywy literaturoznawczej i medioznawczej, uwzględniając takie aspekty, jak: forma reportażu, narracja, dokumentaryzm, tematyka, język i styl. Rozdział drugi omawia cele badawcze monografii oraz jej założenia metodologiczne. Scharakteryzowano kategorię idiostylu, stanowiącą punkt wyjścia dla prowadzonych analiz, a także teorię pól tematycznych i podstawowe pojęcia terminologiczne. Przedstawiono również etapy postępowania badawczego, obejmujące metody ilościowe (korpusowe i frekwencyjne) oraz jakościowe analizy z zakresu leksykologii, słowotwórstwa, stylistyki, semantyki, funkcjonalności i pól tematycznych. Rozdział trzeci obejmuje analizę i interpretację wykładników idiostylu Jacka Hugo-Badera na tle różnych warstw leksyki, takich jak: kolokwializmy, wulgaryzmy, przekleństwa, zapożyczenia i neologizmy, a także środków słowotwórczych, w tym deminutywów i augmentatywów. Charakterystyce poszczególnych środków językowych towarzyszą przykłady zaczerpnięte z reportaży autora, co pozwala osadzić analizę w szerszym kontekście badawczym. Rozdział czwarty dotyczy funkcjonalnej sprawczości wykładników idiostylu Jacka Hugo-Badera, rozumianej jako sposób oddziaływania tych jednostek leksykalnych na kształt wypowiedzi oraz relacje między reporterem, bohaterami reportażu a jego odbiorcą. Analiza koncentruje się na leksyce o potencjale znieważającym i jej funkcjach komunikacyjnych. Rozdział piąty stanowi próbę semantycznej rekonstrukcji głównych tematów reportaży książkowych Jacka Hugo-Badera, powracających w większości analizowanych tekstów i – jak wykazała analiza korpusowa – skupionych wokół określonych kolokacji. Na tej podstawie wyodrębniono tematy: SZAMAN, POLSKA, ROSJA oraz MIASTO, uporządkowane według najważniejszych kategorii semantycznych. W Zakończeniu podsumowano przeprowadzone rozważania oraz wyniki badań w odniesieniu do przyjętych celów i założeń badawczych. Po Zakończeniu zamieszczono Aneks zawierający tabele zbiorcze, Bibliografię, Wykaz skrótów, Spis tabel oraz streszczenie w języku angielskim. Spis treściSPIS TREŚCI Wykaz skrótów . .. . . . . . 7 Wstęp . . . . . . . .. . . 9 ROZDZIAŁ 1. Przedmiot pracy . .. . . 13 1. Reportaż książkowy – kwestie definicyjne . . .. . . . . 13 2. Sylwetka autora . .. . 16 3. Tematyka badanych reportaży . . .. . . . 18 4. Stan badań nad reportażami Jacka Hugo-Badera w ujęciu interdyscyplinarnym . . .. . . 26 ROZDZIAŁ 2. Założenia teoretyczno-metodologiczne pracy . . . . . . . . . 35 1. Cele i założenia pracy . .. . . . 35 2. Metodologia . . .. . . 37 2.1. Indywidualny styl autora. . . . .. . . 37 2.2. Kategoria potoczności . . . .. . . 43 2.3. Teoria pól tematycznych . . . . . . 44 2.4. Pozostałe rozstrzygnięcia terminologiczne . . . .. 47 2.5. Etapy postępowania analitycznego. . . . . . .. . 55 ROZDZIAŁ 3. Wykładniki idiostylu Jacka Hugo-Badera. . . . .. . . 71 1. Leksykalne środki wyrazu. . . . . .. . . 71 1.1. Potocyzmy. . . . .. . . . 71 1.2. Wulgaryzmy i przekleństwa. . . . . .. . . 127 1.3. Zapożyczenia . . .. . . 148 1.4. Neologizmy. . . . 155 2. Słowotwórcze środki wyrazu . . . .. . . 159 2.1. Zdrobnienia i spieszczenia. . . . . .. . . 159 2.2. Zgrubienia. . . . .. . . . . 169 ROZDZIAŁ 4. Funkcjonalna sprawczość wykładników idiostylu Jacka Hugo-Badera . . . . . . . . 173 ROZDZIAŁ 5. Struktura tematyczna reportaży Jacka Hugo-Badera. . . . . 187 1. SZAMAN . . . . . . . .. . 187 2. MIASTO. . . .. . 195 3. POLSKA. . . .. 204 4. ROSJA . . .. . 214 Zakończenie . . . .. 225 Aneks 1. Tabela zbiorcza leksykalnych środków wyrazu w porządku frekwencyjnym z odniesieniem do sfer i pól tematycznych . . . 233 Aneks 2. Tabela zbiorcza słowotwórczych środków wyrazu w porządku frekwencyjnym . . . . . . . . . 277 Bibliografia . . . . . . . . . .. . . . 279 Wykaz tabel . . . . . . . .. . . . . 289 Summary . . . . . . .. . . 291