Opis
Chełm Kipnisa jest osobliwym miejscem – punktem w wyobraźni, nie miejscem w konkretnej przestrzeni i czasie. Nie wiemy niemal nic o tamtejszej przyrodzie – jakaś rzeka, błota, pagórki, okoliczne wsie, niewymienione z nazwy. […] Są pory roku, w zgodzie z rytmem żydowskiego kalendarza. Pory dnia wyznaczane są na ogół przez modlitwy i psalmy, nabożeństwa poranne i wieczorne. Jest oczywiście synagoga i łaźnia, są drewniane domki. Są zwierzęta – krowy, cielątka, koty, myszy. […] A ludzie? Nikt nie jest gruby, chudy czy łysy – czasem stary, brodaty. Nie ma mądrzejszych – te role pełnią przybysze spoza chełmskiej społeczności. […] Bohaterowie Kipnisa są scharakteryzowani jedynie poprzez funkcje, jakie pełnią w społeczności, czy też wykonywane profesje Spis treściMenachem Kipnis i jego opowieści „z mądrego miasta”Z ludowej legendyOdsunąć górę od miastaWsadzili księżyc do beczkiMełamed i koziołHistoria o kocieCztery historyczne dekretyJom Kipur w miesiącu tamuzRabin, który nie miał głowyO tym, jak w Chełmie zabrakło pościeliKomu rabin z Chełma życzył dobrego szabatuTrzeba wiedzieć, jak się rozmawia z rabinemPigułki na ducha świętegoChełmska prawdaBractwo „Strażnicy Poranka”Chełmski kalekaStrażnik nocy – wcześniejsza historia, inaczej opowiedzianaRabin się ocieliłLekarz, który wskrzeszał umarłychKrowa, która nie daje się wydoićFuterał na szofarMazik, który jada na trawieStraż pożarna w ChełmieNauczyli heretykaSposób na złodzieiA jeśli wyrośnie…Jak stary szames budził ludzi na odmawianie psalmówSzybcy złodziejeCo może się przytrafić w Chełmie?Skazano rybęPoplątały się nogiSynagoga bez okienPrzywołać kozęWrona na próbęO powrocie Chełm nie pomyślałW Chełmie gwóźdź to gwóźdźZapomniał wziąć miarę głowyZięć z Chełma i bębenWysłany na naukę mądrościKrowa na strychuPrawidłowa odpowiedźUliczka jest za wąskaDumna odpowiedź rabina z ChełmaNajpiękniejszy Żyd z ChełmaStrażacy chełmscy i miejski szamesOn wie, gdzie szukaćO tym, jak w Chełmie wytyczono miejsce na cmentarzPodziwia WarszawęJak chełmianin pada na twarzKról Chełma w złotych butachJak z wierzchołka góry ściągano drzewa na budowę synagogiGospodarze chełmscy noszą szamesa na rękach, aby budził na odmawianie psalmówZamiast szewca powiesili krawcaMusi być w KrakowiePodłoga w chełmskiej łaźniOn nie należy do strachliwychJak w Chełmie czytano megilę?Synagoga na wacieMądry służącyJak w Chełmie rachująZnak rozpoznawczyDziewięciu chełmian się wykąpałoMądry strażnikChełmskie więzienieChełmianin w brzeskim szpitaluChełmski minianCo robić z za ciasnymi butami?Co jest pierwsze: szechita czy bedika?Szames czeka na nadejście wiosnyLekarstwo na gołębieOna niestety nie widziDobrze, że ojciec zwyciężyłW Zamościu wstał dzieńJedna oznaka mniej się nie liczyRabin bez głowy (wariant)Różnica między bogaczem a biedakiemJeden na tysiącNajwiększy głupiec świataIstny cud z niebaMełamed w stroju generalskimW przestępnym roku mówi się dwa razyPrzesunięto synagogęPrzenicowano łaźnięO tym, jak chełmski kantor zamienił się w krowęPrzez kalendarz ściennyMądry rabinDlaczego zwolniono strażnika w ChełmieZnak z łaźniObrócić chupęCo się stało z głupcami z Chełma