Opis
Autorka podejmuje niezwykle ważny dla polskiej pedeutologii problem badawczy i wprowadza czytelników w zakres poszerzających i pogłębiających się zagrożeń związanych z funkcjonowaniem nauczycieli w zawodzie, a w istocie w szeroko rozumianym środowisku socjalizacyjnym (instytucjonalnym i pozainstytucjonalnym). Nie może być dłużej obojętne społeczeństwu i decydentom politycznym to, jak poważnym, bo ukrytym i odroczonym w skutkach, zagrożeniem dla uczęszczających do placówek dzieci i młodzieży jest wpływ toksycznych postaw ich pedagogów-wychowawców-edukatorów, którzy są dotknięci syndromem negatywnego stresu. Książka kierowana jest do szerokiego grona czytelników zainteresowanych warunkami pracy i kondycją psychofizyczną polskich nauczycieli oraz teorią i praktyką edukacji nauczycielskiej. Szczególnie zaś przeznaczona jest dla osób profesjonalnie zajmujących się problematyką psychospołecznego funkcjonowania nauczycieli w środowisku pracy w kontekście pełnionej przez nich roli zawodowej. Spis treściWstęp 7 Rozdział I Ogólna charakterystyka stresu nauczycielskiego 15 1. Wprowadzenie w problematykę stresu 15 2. Transakcyjne ujęcie stresu 18 3. Modele stresu zawodowego 25 4. Stres w pracy nauczyciela 39 4.1. Pojęcie i model stresu nauczycielskiego 40 4.2. Potencjalne źródła stresu w pracy nauczyciela 44 5. Wczesne i odległe następstwa stresu nauczycielskiego 71 Podsumowanie 83 Rozdział II Przezwyciężanie stresu nauczycielskiego 85 1. Działania interwencyjne w przezwyciężaniu stresu zawodowego 85 2. Istota radzenia sobie ze stresem przez nauczycieli 98 3. Zasoby osobiste w przezwyciężaniu stresu 104 3.1. Styl radzenia sobie ze stresem 109 3.2. Poczucie koherencji 117 3.3. Samoocena 127 3.4. Asertywność 139 Podsumowanie 150 Rozdział III Metodologiczne podstawy badań własnych 153 1. Założenia badawcze 155 2. Cel badań, problemy i hipotezy robocze 162 3. Metody i narzędzia badawcze 163 4. Charakterystyka badanych nauczycielek 170 Rozdział IV Specyfika stresu badanych nauczycielek 177 1. Źródła i nasilenie stresu u badanych nauczycielek 177 2. Typy stresu badanych nauczycielek 180 Podsumowanie 184 Rozdział V Socjodemograficzne korelaty stresu nauczycielskiego 185 1. Stres zawodowy a zmienne socjodemograficzne – wynik globalny 186 2. Typy stresu nauczycielskiego a zmienne socjodemograficzne 208 Podsumowanie 221 Rozdział VI Zasoby osobiste jako modyfikatory stresu nauczycielskiego 223 1. Stres nauczycielski a zasoby osobiste – wynik globalny 224 2. Aspekty stresu nauczycielskiego a zasoby osobiste 233 3. Typy stresu nauczycielskiego a zasoby osobiste 241 3.1. Poczucie koherencji a typy stresu nauczycielskiego 242 3.2. Samoocena a typy stresu nauczycielskiego 246 3.3. Asertywność a typy stresu nauczycielskiego 249 3.4. Style radzenia sobie ze stresem a typy stresu nauczycielskiego 250 3.5. Zasoby osobiste a aspekty stresu zawodowego w podgrupach nauczycielek o różnym typie stresu 255 Podsumowanie 273 Zakończenie 279 Spis tabel i wykresów 291 Bibliografia 297 Indeks 323