Opis
Praca zawiera opracowaną przez najwybitniejszych przedstawicieli środowisk z całej Polski diagnozę aktualnego stanu polonistyki, zarówno naukowej, jak i dydaktycznej, z próbą nakreślenia wizji jej przyszłości w odpowiedzi na wymagania czasu. Autorzy pytają o następujące problemy: - polonistyka w przestrzeni uniwersytetu: między misją a rynkiem, - ramy prawno-instytucjonalne studiów polonistycznych, - integracja polonistyki w obrębie nauk humanistycznych, - kierunki studiów polonistycznych, - integracja środowiska polonistycznego – rozwiązania praktyczne, - program polonistyki: kompetencja, formacja, specjalizacja, - historia i teoria literatury jako dwa typy integracji dyscyplinowej, - co robić z tekstami – analiza nurtów metodologicznych, - filologia narodowa a komparatystyka, - polonista na rynku, czyli sprawności polonisty, - kształcenie polonistyczne, - studia doktoranckie, - przyszłość polonistyki – przyszłość humanistyki. Wyraźnie zarysowuje się różnica metodologiczna, polegająca na różnym stopniu akceptacji najnowszych teorii badań literackich, którą można określić jako podział na tradycjonalistów i postępowców. Podział tych stanowisk dotyczy różnych obszarów: możliwości i warunków uprawiania historii literatury, akceptacji najnowszych teorii tekstu literackiego, różnego zakreślania granic interpretacji. Mamy też do czynienia z różnymi reakcjami na nowe regulacje dotyczące kształcenia uniwersyteckiego, od głębokiej afirmacji nowej ustawy o szkolnictwie wyższym wraz z tym wszystkim, co z niej praktycznie zarówno dla dydaktyki uniwersyteckiej, jak i dla badań naukowych wynika, aż po jej odrzucenie w najbardziej skrajnych wypadkach. Wreszcie, daje się zauważyć podział w zakresie możliwości poszerzania oferty edukacyjnej filologii polskiej, od tych opowiadających się za utrzymaniem, w mniej więcej niezmienionej formie, tradycyjnych przedmiotów kształcenia, aż po głęboką redefinicję kierunków polonistycznych, połączoną z rezygnacją z dużej części kompetencji oferowanych przez tradycyjną filologię i historię literatury, z jednoczesnym otwarciem dyscypliny na problematykę nowych mediów i nowych form ekspresji tekstowych, współczesną komparatystykę, pluralistyczne badania kulturoznawcze i antropologiczne, na różne formy kreatywności tekstowej, słowem – na wielorakie przekroczenie tradycyjnych granic dyscypliny. Spis treściPo raz dwunasty 5 KONCPECJE Marian Bielecki: Horror vacui, czyli od Filologii Narodowej do Teorii – i z powrotem 11 Mariusz Czubaj: Po dzikiej stronie tekstu.. O antropologii i literaturze 23 Adam Dziadek: Cały świat jest tekstem! Polikontekstualność i transdyskursywność 33 Stanisław Gajda: Nowa polska polityka językowa 43 Hanna Gosk: Tożsamościotwórcze aspekty polonistycznych studiów postzależnościowych 55 Andrzej Hejmej: Pasaże i refrakcje. Literatura – „filologia narodowa” – komparatystyka 69 Jerzy Jarzębski: Interpretacja w edukacji polonistycznej 77 Wojciech Kalaga: Inte/gracja a granice dyscypliny 83 Ryszard Koziołek: Niewspółmierność historii literatury z historiami innych 91 Ryszard Nycz: W stronę innowacyjnej humanistyki polonistycznej: tekst jako laboratorium. Tradycje, hipotezy, propozycje 105 Józef Olejniczak: Zerwana więź. Co z doktorantami? (O paru doświadczeniach) 125 Jarosław Płuciennik: Czy studia III stopnia mogą mieć charakter narodowy? iPoetyka na „polonistycznych” studiach doktoranckich 133 Paweł Próchniak: Figura sensu (tezy) 147 Krzysztof Uniłowski: Utracona tożsamość dyscypliny (jako szansa) 153 Teresa Walas: Antropologia literatury jako możliwy rozsadnik jej odnowionej historii i słabej teorii 167 Aneta Załazińska: Współczesne oblicze retoryki, czyli dlaczego polonistę należy uczyć mówić 177 REWIZJE Bogusław Bakuła: Narodowa czy rodzima? Filologia polska w perspektywie multikulturalizmu 193 Kordian Bakuła: Nauczyciel noweltywny. Pomysły na dydaktyczny warsztat pracy 213 Tomasz Bilczewski: Ancilla philologiae, ancilla nationis? Komparatystyka a filologia narodowa 227 Andrzej Borowski: Tekst, miłość i pieniądze 243 Sławomir Buryła: O trudnej sztuce nauczania dzisiaj 249 Marcin Cieński: Między bezwładnością a rozproszeniem. Akademickie zwątpienie w tożsamość polonisty 259 Maciej Dajnowski: „Polonistyka” jako katachreza inopiae causa 271 Marian Kisiel: Współczesność: tekst umykający 281 Krzysztof Kłosiński: Humanistyka w uniwersytecie 289 Jarosław Ławski: Bezradność..Nauka – student – uniwersytet 305 Anna Łebkowska: Tekst po relokacji 325 Zbigniew Majchrowski: Dokąd zmierza polonistyka? 335 Józef Tomasz Pokrzywniak: Od akredytacji do integracji. Konferencja Polonistyk Uniwersyteckich 343 Stanisław Rosiek: Przekleństwo nadmiaru? Notatki do referatu 347 Roma Sendyka: Sutura, czyli pytanie o podmiot studiów interdyscyplinarnych 355 Mikołaj Sokołowski: Ewaluacja instrumentem polityki naukowej. Postulaty a rzeczywistość 363 Andrzej Szahaj: Ku humanistyce zintegrowanej i krytycznej 367 Piotr Śliwiński: Polonista na targu języków 373 Wojciech Tomasik: Polonistyka podwyższonego