Opis
Książka stanowi ujęcie teoretyczno-empiryczne problematyki przemocy w wychowaniu rodzinnym. Moim celem badawczym było poznanie zjawiska przemocy w rodzinie wobec dziecka (rozmiarów, uwarunkowań i skutków) oraz poglądów uczniów, rodziców i nauczycieli na temat stosowania przemocy w wychowaniu. Treść książki dotyczy więc 2 zagadnień: 1. po pierwsze samego zjawiska stosowania przez rodziców przemocy wobec dziecka w wychowaniu jako swoistej „metody wychowawczej” 2. postrzegania przemocy wobec dziecka przez badanych uczniów, rodziców i nauczycieli- ten aspekt badano dwukrotnie (w 2003 i 2008 roku) co daje możliwość poznania ewentualnej zmiany poglądów społecznych w tym zakresie, wobec dość szeroko prowadzonych kampanii edukacyjnych Praca składa się z 6 rozdziałów: pierwszy stanowi wprowadzenie w problematykę przemocy oraz przedstawia założenia metodologiczne. W kolejnych rozdziałach omawiam przemoc fizyczną w wychowaniu, psychiczną, jej uwarunkowania i skutki, a także społeczny sposób postrzegania tego zjawiska. W załączeniu zamieściłam Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie przyjęty w 2006 roku. Ufam, że przedstawione rezultaty badań mogą stanowić obszar do działań profilaktyczno-edukacyjnych wszelkich służb społecznych, zajmujących się zwalczaniem przemocy wobec dziecka. Spis treściWstęp 7 Rozdział 1. Wprowadzenie do tematu i założenia metodologiczne 9 1.1. Uzasadnienie tematu badań 9 1.2. Cele badań i problematyka badawcza 16 1.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze 18 1.4. Teren badań, dobór próby i charakterystyka badanych 21 Rozdział 2. Przemoc fizyczna w wychowaniu 27 2.1. Przemoc fizyczna wobec dziecka w świetle literatury 27 2.1.1. Pojęcie przemocy fizycznej, przyczyny i symptomy zjawiska 27 2.1.2. Wybrane badania nad przemocą fizyczną wobec dziecka 38 2.2. Przemoc fizyczna w wychowaniu w świetle badań własnych 43 Rozdział 3. Przemoc psychiczna w wychowaniu 49 3.1. Przemoc psychiczna wobec dziecka w literaturze 49 3.1.1. Pojęcie przemocy psychicznej, przyczyny i symptomy zjawiska 49 3.1.2. Wybrane badania nad przemocą psychiczną 60 3.2. Przemoc psychiczna w wychowaniu w badaniach własnych 63 Rozdział 4. Uwarunkowania występowania przemocy 71 4.1. Uwarunkowania stosowania przemocy w literaturze 71 4.2. Wybrane badania nad uwarunkowaniami zjawiska 76 4.3. Uwarunkowania przemocy w wychowaniu w badaniach własnych 79 4.3.1. Warunki materialne a stosowanie przemocy 79 4.3.2. Poziom wykształcenia rodziców a stosowanie przemocy 81 4.3.3. Płeć dziecka a stosowanie przemocy 85 4.3.4. Typ środowiska a stosowanie przemocy 87 4.3.5. Alkoholizm w rodzinie a stosowanie przemocy 89 Rozdział 5. Skutki przemocy 93 5.1. Konsekwencje przemocy w świetle literatury 93 5.2. Skutki przemocy w świetle wybranych badań 96 5.3. Skutki przemocy w badaniach własnych 98 Rozdział 6. Społeczne postrzeganie przemocy w wychowaniu 107 6.1. Postrzeganie przemocy w literaturze 107 6.2. Wybrane badania nad postrzeganiem przemocy 113 6.3. Postrzeganie przemocy w wychowaniu w badaniach własnych 117 6.3.1. Postrzeganie przemocy przez uczniów 117 6.3.2. Postrzeganie przemocy przez rodziców 123 6.3.3. Postrzeganie przemocy przez nauczycieli 137 Zakończenie 147 Bibliografia 149 Aneks 155