Opis
Niniejsza monografia powstała jako praca zbiorowa autorów, których doświadczenie oraz wiedza z obszaru zarządzania i procesów zmian w szkolnictwie wyższym, w szczególności w zakresie procesów konsolidacji, umożliwiła przygotowanie dzieła praktycznego. Podejmuje się w nim problemy o charakterze strategicznym, zarówno z perspektywy polityki państwa w sektorze szkolnictwa wyższego, jak i z perspektywy poszczególnych uczelni, uwzględniając zagadnienia prawne, finansowe i organizacyjne procesów konsolidacji, w szczególności w polskich warunkach. Monografia obejmuje również studia przypadków z kraju i zagranicy. Jej uzupełnieniem jest deskrypcja wybranych, perspektywicznych rozwiązań organizacyjnych, które mogą sprawdzać się jako rozwiązania posttransakcyjne, z reguły decydujące o powodzeniu procesów konsolidacyjnych. W pracy odnajdzie P.T. Czytelnik także charakterystykę stanu procesów konsolidacji w Polsce i za granicą, co stanowi tło dla rozważań szczegółowych. Monografię adresujemy zarówno do praktyków jak też badaczy procesów zarządzania w szkolnictwie wyższym - zarówno publicznym, jak i niepublicznym. Jej adresatami są również osoby i instytucje współkreujące politykę publiczną w sektorze szkolnictwa wyższego. Jesteśmy przekonani, że będzie ona nie tylko dokumentem swoich czasów, lecz może być także źródłem wiedzy potrzebnej do podjęcia słusznych decyzji zarządczych dla kadr kierowniczych uczelni wyższych w Polsce. Spis treści Wstęp 11 Część I Strategiczne aspekty procesów konsolidacji w sektorze szkolnictwa wyższego Rozdział 1 Warunki sukcesu fuzji jako elementu strategii uczelni wyższych – Andrzej Kaleta 21 1.1. Rola fuzji w strategiach rozwoju współczesnych organizacji 22 1.2. Strategiczne warunki sukcesu fuzji 23 1.3. Możliwości fuzji w polskim sektorze uczelni wyższych 27 Rozdział 2 Konsolidacja a konkurencyjność organizacji – Marek Jacek Stankiewicz 33 2.1. Konkurencyjność organizacji jako warunek jej efektywnego funkcjonowania 34 2.2. Konsolidacja jako droga wzrostu organizacji 41 2.3. Efekty konsolidacji sprzyjające konkurencyjności 42 2.4. Potencjalne „słabe strony” konsolidacji 45 Bibliografia 47 Rozdział 3 Sieciowe formy współdziałania niepublicznych szkół wyższych na świecie i w Polsce: realia i perspektywy – Krzysztof Łobos, Mirosława Szewczyk 49 3.1. Przesłanki stosowania rozwiązań sieciowych w szkolnictwie wyższym 50 3.2. Sieciowe formy współdziałania oraz ich egzemplifikacje 52 3.3. Potencjalne korzyści płynące ze współdziałania – przykłady polskie 55 Bibliografia 58 Część II Stan procesów konsolidacji w szkolnictwie wyższym Rozdział 4 Konsolidacja sektora szkolnictwa wyższego w Polsce. Kierunki i uwarunkowania przełomu jakościowego – Waldemar Frąckowiak 61 4.1. Rozważania nad modelem kształcenia wyższego na miarę wyzwań cywilizacyjnych XXI wieku 62 4.2. O istocie konsolidacji 66 4.3. Procesy konsolidacji szkolnictwa wyższego. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość 69 Bibliografia 76 Rozdział 5 Koncentracja, konsolidacja i dekonsolidacja w polskim szkolnictwie wyższym – Paweł Zygarłowski 77 5.1. Kluczowe uwarunkowania 78 5.2. Struktura rynku szkolnictwa wyższego 79 5.3. Koncentracja na rynku szkolnictwa wyższego 83 5.4. Formy konsolidacji 85 5.5. Dekonsolidacja 93 Bibliografia 96 Rozdział 6 Procesy konsolidacji polskiego szkolnictwa wyższego na tle doświadczeń zagranicznych – stan obecny i perspektywy – Elżbieta Janczyk-Strzała 99 6.1. Obecna sytuacja szkolnictwa wyższego w Polsce 99 6.2. Przesłanki procesów konsolidacji 100 6.3. Przykłady dotychczasowych procesów konsolidacyjnych w Polsce 101 6.4. Doświadczenia konsolidacyjne na przykładzie uniwersytetów z wybranych krajów 104 Bibliografia 107 Rozdział 7 Proces konsolidacji w szkolnictwie wyższym – najważniejsze zagrożenia – Katarzyna Zioło 109 7.1. Istota i stan szkolnictwa wyższego w Polsce 110 7.2. Najważniejsze zagrożenia związane z procesem konsolidacji w polskim szkolnictwie wyższym 116 Bibliografia 121 Rozdział 8 Prywatne systemy uniwersyteckie w Polsce – Paweł Zygarłowski 123 8.1. Pojęcia i wcześniejsze badania 124 8.2. Klasyfikacja prywatnych systemów uniwersyteckich 125 8.3. Historia i skala zjawiska 127 8.4. Zarządzanie prywatnymi systemami uniwersyteckimi 132 8.5. Kierunki przyszłego rozwoju 137 Bibliografia 138 Część III Prawno-organizacyjne i finansowe aspekty procesów konsolidacji w szkolnictwie wyższym Rozdział 9 Franczyza jako instrument stabilizacji rynku usług edukacyjnych szkolnictwa wyższego – Halina Szulce 143 Rozdział 10 Konsolidacja szkół wyższych w drodze przeniesienia przedsiębiorstwa w perspektywie uwarunkowań prawnych – Monika Zajkowska, Filipina Narkiewicz-Kurek, Marek Małkowski 149 10.1. Uczelnia niepubliczna jako przedsiębiorstwo 150 10.2. Przedsiębiorstwo uczelni niepublicznej jako przedmiot obrotu prawnego 154 10.3. Skutki przeniesienia przedsiębiorstwa 155 10.4. Skutki w zakresie prawa pracy 157 10.5. Forma przeniesienia przedsiębiorstwa 160 Bibliografia 164 Rozdział 11 Związek uczelni jako forma konsolida