Opis
Oddajemy do rąk Czytelników kolejne – już piętnaste – wydanie znanego i lubianego przez studentów podręcznika akademickiego stanowiącego wykład postępowania karnego. Omówienie tła historycznego i prawnoporównawczego, analiza warstwy empirycznej, odesłania do praktyki, najnowsze dostępne dane statystyczne, a także bogate zestawienia literatury oraz indeks rzeczowy umożliwiają pogłębienie przedstawianych tematów. Ozdobą książki są rysunki Szymona Kobylińskiego, które mimo upływu czasu nie tracą swojego satyrycznego wydźwięku. Autorzy uwzględnili wszystkie ostatnie zmiany polskiej procedury karnej – łącznie z krytycznie ocenianymi nowelizacjami Kodeksu postępowania karnego z 19 VII 2019 r. i z 31 III 2020 r. Spis treściWykaz skrótów 15 Wprowadzenie 19 Rozdział 1. Pojęcia podstawowe 21 1.1. Pojęcia procesu karnego i prawa karnego procesowego 21 1.2. Funkcje norm procedury karnej 23 1.3. Stosunki procesowe 24 1.4. Cele procesu karnego 25 1.5. Przedmiot procesu 27 1.6. Rodzaje procesu w zależności od rodzaju odpowiedzialności prawnej 34 1.7. Działy prawa karnego procesowego 40 1.8. Tryby postępowania 44 1.9. Postępowania zasadnicze i dodatkowe 45 1.10. Czynności procesowe 46 1.10.1. Wiadomości ogólne 46 1.10.2. Kategorie czynności procesowych 47 1.10.3. Warunki niewadliwości czynności procesowych 52 1.10.4. Następstwa naruszenia warunków niewadliwości 53 1.10.4.1. Nieważność 53 1.10.4.2. Bezskuteczność 54 1.10.4.3. Niedopuszczalność 55 1.10.4.4. Wadliwość 56 1.10.4.5. Bezzasadność (niezasadność) 60 1.10.5. Promulgacja i odwoływalność decyzji procesowych 60 1.10.5.1. Promulgacja decyzji procesowej 60 1.10.5.2. Odwoływalność decyzji procesowych 62 1.10.5.3. Odwoływalność oświadczeń stron procesowych 63 1.10.6. Prawomocność 65 1.10.7. Terminy 66 1.10.8. Dokumentacja czynności procesowych 70 1.10.8.1. Protokół 70 1.10.8.2. Notatka urzędowa 75 Literatura 75 Rozdział 2. Główne tendencje i formy rozwojowe procesu karnego 79 2.1. Formy rozwojowe procesu karnego 79 2.2. Korzenie współczesnego procesu karnego 81 2.2.1. Proces w Babilonii 81 2.2.2. Proces w Grecji 81 2.2.2.1. Proces karny w Grecji 81 2.2.2.2. Charakterystyka prawa ateńskiego 82 2.2.3. Proces karny w Rzymie 83 2.2.3.1. Uwagi ogólne 83 2.2.3.2. Proces klasyczny 83 2.2.3.3. Proces poklasyczny 84 2.2.4. Proces wczesnogermański 85 2.2.5. Proces kanoniczny 87 2.2.6. Proces inkwizycyjny w Niemczech i we Francji 88 2.2.6.1. Znaczenie Caroliny (Constitutio Criminalis Carolina) 88 2.2.6.2. Powszechny proces niemiecki 90 2.2.6.3. Inkwizycyjny proces francuski 93 2.2.7. Proces karny w Anglii i Walii 95 2.2.7.1. Z historii 95 2.2.7.2. Cechy współczesnego procesu angielskiego 98 2.2.8. Walka o humanitarne oblicze procesu karnego 106 2.2.9. Geneza i rozwój formy mieszanej procesu 108 2.2.9.1. Wielka Rewolucja Francuska 108 2.2.9.2. Recepcja formy mieszanej 111 2.2.10. Współczesny proces francuski 111 2.2.11. Współczesny proces niemiecki 115 2.2.12. Rodowód historyczny współczesnego polskiego procesu karnego 124 2.2.12.1. Okres porozbiorowy 124 2.2.12.2. Okres II Rzeczypospolitej 125 2.2.13. Powstanie i przeobrażanie modelu procesu karnego Polski Ludowej 129 2.2.13.1. Okres do reform z lat 1949–1950 129 2.2.13.2. Reformy lat 1949–1950 131 2.2.13.3. Okres po roku 1954 132 2.2.13.4. Kodeks postępowania karnego z roku 1969 133 2.2.14. Przemiany procesu karnego III Rzeczypospolitej 134 Literatura 137 Rozdział 3. Obowiązywanie polskiego prawa karnego procesowego 143 3.1. Źródła prawa karnego procesowego 143 3.1.1. Pojęcie źródła 143 3.1.2. System źródeł prawa karnego procesowego (formalnych) 144 3.1.3. Orzecznictwo sądowe 147 3.1.4. Nauka procesu karnego 149 3.1.5. Obyczaj 151 3.2. Analogia w procesie karnym 151 3.2.1. Rola analogii 151 3.2.2. Granice dopuszczalności analogii 152 3.3. Temporalne i miejscowe obowiązywanie ustawy karnej procesowej 152 3.3.1. Obowiązywanie temporalne 152 3.3.2. Obowiązywanie miejscowe 154 3.4. Źródła prawa karnego procesowego obowiązującego w Polsce 155 3.4.1. Akty normatywne regulujące proces karny 155 3.4.2. Akty normatywne regulujące ustrój i zasady działania organów procesowych i niektórych innych uczestników procesu 156 Literatura 157 Rozdział 4. Uczestnicy procesu 159 4.1. Pojęcie uczestników procesu 159 4.2. Kategorie uczestników procesu 160 4.2.1. Organy procesowe 160 4.2.1.1. Sąd 161 4.2.1.2. Prokurator 174 4.2.1.3. Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne i inne uprawnione służby 180 4.2.1.4. Organy procesowe w poszczególnych stadiach procesu 185 4.2.2. Strony procesowe 187 4.2.2.1. Spór o pojęcie strony 188 4.2.2.2. Kategorie stron 190 4.2.2.3. Poszczególne strony czynne 192 4.2.2.4. Poszczególne strony bierne 199 4.2.3. Reprezentanci stron procesowych 200 4.2.3.1. Obrońcy 200 4.2.3.2. Pełnomocnicy 203 4.2.3.3. Przedstawiciele ustawowi 204 4.2.4. Rzecznicy interesu społecznego 205 4.2.4.1. Cechy wyróżniające rzecznika interesu społecznego spośród uczestników procesu 205 4.2.4.2. Poszczególni rzecznicy