Opis
Stosownie do znanego w socjologii podziału na funkcje jawne i ukryte możemy stwierdzić, że jawnym celem niniejszej publikacji jest uhonorowanie siedemdziesiątej rocznicy urodzin i bogatego dorobku naukowego Profesora Kazimierza W. Frieskego, celem zaś ukrytym, nie mniej ważnym, wykorzystanie okazji do interdyscyplinarnego dyskursu wokół bieżących problemów życia zbiorowego z uwzględnieniem różnych metod i punktów widzenia składających się na wieloparadygmatyczność ujęcia rzeczywistości społecznej. Biorąc pod uwagę, że ostatnią pasją badawczą Jubilata jest „socjologia demaskatorska” (rozumiana nie jako wyodrębniony obszar badawczy, ale jako oparte na nonkonformizmie naukowym podejście do obowiązujących, uznawanych za oczywiste sposobów objaśniania rzeczywistości społecznej), wyrażamy nadzieję, że zebrane teksty będą inspirować do pokazywania realiów społecznych z różnych punktów widzenia, niekoniecznie zgodnych z obowiązującymi i modnymi paradygmatami ich opisu. Spis treściSpis treści Od Redaktorów / 11 Andrzej Kojder: Kto jest klasykiem w socjologii? / 13 Bibliografia /30 Problemy społeczne i ich diagnoza Jerzy Kwaśniewski: Diagnozowanie i profilaktyka problemów społecznych w społecznościach lokalnych / 33 Funkcje diagnoz / 35 Ograniczenia metodologiczne / 39 Ograniczenia teoretyczne i poznawcze / 42 Inne ograniczenia użyteczności diagnoz / 44 Diagnoza a profilaktyka społeczna / 45 Związki profilaktyki z różnymi strategiami polityki społecznej / 47 Kreatywna profilaktyka społeczna / 50 Ograniczenia / 52 Bibliografia / 54 Władza i demokracja w gospodarce Witold Morawski: Półwiecze demokracji przemysłowej w Polsce. Lekcje gniewu, nadziei i rozczarowania / 56 Myśl kierunkowa rozczarowań / 56 Lekcja pierwsza. W trójkącie społeczeństwo–gospodarka–polityka /58 Lekcja druga. Od demokracji przemysłowej do demokracji politycznej / 59 Lekcja trzecia. Tylko konfiguracja czynników strukturalnych i agencyjnych mogła przynieść zmianę systemu /61 Lekcja czwarta. „Życie na niby” — tak, ale tylko wtedy, kiedy to konieczne / 63 Lekcja piąta. Ruch społeczny › biznes › oszustwo / 66 Lekcja szósta. Czy rozwój zależny jest naszym przeznaczeniem? / 68 Bibliografia / 70 Monika Abucewicz: Władza korporacji i władza demokracji — wpływ politycznej aktywności biznesu (corporate political activity) na podejmowanie decyzji publicznych / 73 Dwa rodzaje władzy korporacji / 74 Polityczna aktywność korporacji (corporate political activity) /75 Uwagi końcowe / 93 Bibliografia / 94 Zbiorowe stosunki pracy Marek Bednarski: Szara strefa a drobna przedsiębiorczość / 96 Szara strefa — problemy definicyjne / 96 Szara strefa w sektorze MŚP — mechanizm ekonomiczny / 101 Wykluczenie społeczne a przedsiębiorczość nieoficjalna / 110 Uwagi końcowe / 114 Bibliografia / 115 Zenon Wiśniewski: Ewolucja stosunków pracy w warunkach globalizacji /118 Instytucjonalne aspekty rynków pracy / 119 Czy kończy się era pracy? / 122 Rynki pracy na rozdrożu — elastyczność i prekariat / 124 W kierunku rynków pracy o bardziej ludzkim obliczu / 127 Bibliografia / 130 Piotr Ostrowski: „Tego pojęcia nie używam”. Dyskurs wokół umów śmieciowych w Polsce / 132 Bibliografia / 144 Rynek pracy i edukacja — wyzwania i problemy Elżbieta Kryńska: Bierność zawodowa młodzieży. Przymus czy dobrowolność? /146 Wprowadzenie, czyli trochę o młodzieży / 146 Ujęcie tradycyjne, czyli od szkoły do aktywności zawodowej / 147 Ujęcie nietradycyjnie, czyli niekoniecznie i nie zawsze praca zawodowa / 155 Uwagi końcowe / 166 Bibliografia / 167 Marta Zahorska: UZM (uczniowie zagrożeni marginalizacją) jako kukułcze jajo polskiego systemu edukacyjnego / 170 Uczniowie zagrożeni marginalizacją / 170 Społeczne konsekwencje działania systemów szkolnych. Mobilność, reprodukcja czy… marginalizacja / 172 „Odpad” szkolny / 177 Gimnazja w Centrach Kształcenia Ustawicznego w Warszawie. Relacja z badań /179 Wykluczeni / 192 Bibliografia / 196 Wiesława Kozek: Walka z biedą i jej postrzeganie w kontekście kulturowym. Przypadek Radomia na tle wybranych miast europejskich / 198 Radom i cechy wspólne badanych miast / 203 Walka z negatywnymi skutkami deindustrializacji. Polityka walki z biedą / 206 Kultura wiele wyjaśnia? / 213 Uwagi końcowe / 216 Bibliografia / 218 Anna Kiersztyn: Pomiar niepewności czy niepewność pomiaru. O kłopotach z pojęciem prekariatu / 221 Jak zmierzyć niepewność zatrudnienia? / 222 Niepewność i konstruowanie rzeczywistości / 228 Strategie adaptacji wśród polskich prekariuszy / 233 Uwagi końcowe /246 Bibliografia / 248 Mateusz Trochymiak: Czarowanie efektami uczenia się. Demistyfikacja systemu ram kwalifikacji / 251 Wspólny język dla rynku pracy / 252 Magia kwalifikacji / 256 Opisać, zaklasyfikować, kontrolować / 263 Nowe metody regulacji /265 Uwagi końcowe / 271 Bibliografia / 272 Polityka społeczna i sposoby jej realizacji Ryszard Bugaj: W poszukiwaniu modelu zabezpieczenia na starość / 276 Państwo przyjmuje odpowiedzialność za sytuację ludzi starych / 276 Zróżnicowanie publicznych systemów zab