Opis
Michael Huemer jest profesorem filozofii Uniwersytetu Colorado Boulder. Jest autorem ponad sześćdziesięciu artykułów naukowych i sześciu książek. W swoich pracach porusza szczególnie zagadnienia związane z etyką, epistemologią i filozofią polityczną. Huemer jest zwolennikiem intuicjonizmu etycznego – przekonuje, że powinniśmy móc wyprowadzić swoje przekonania moralne z prostych intuicji etycznych wspólnych dla większości ludzi, których znamy. To podejście Huemer stosuje zarówno do rozważania kwestii szczegółowych, np. uzasadniając prawo do posiadania broni, jak i stawiając pytania o kwestie fundamentalne dla życia społecznego – np. czy możemy uzasadnić istnieje państwa, bazując właśnie na naszych moralnych intuicjach. Tej kwestii poświęcona jest książka Huemera Problem władzy politycznej. O przymusie i posłuszeństwie, którą polscy czytelnicy mogą przeczytać dzięki wydawnictwu Instytutu Misesa. W pierwszej części książki Huemer szczegółowo przygląda się popularnym w filozofii próbom uzasadnienia państwa. Szczególną uwagę poświęca teoriom Johna Rawlsa, dominującym dzisiaj na uniwersytetach całego świata. Huemer metodycznie podważa rozumowania Rawlsa i przekonuje, że temu filozofowi nie udało się stworzyć dobrego uzasadnienia dla istnienia państwowych instytucji. Takiego uzasadnienia Huemer nie znajduje także u innych myślicieli. Druga część książki odpowiada na kilka pytań. Skoro istnienia państwa nie możemy dobrze uzasadnić, to dlaczego ludzie i tak pragną żyć w ramach takich instytucji? Czy społeczeństwo bez państwa mogłoby normalnie istnieć? Jak w takim społeczeństwie wyglądałaby kwestia obrony przed przestępstwami, agresją państw czy atakami terrorystycznymi? Odpowiadając na te pytania, Huemer szeroko sięga do dorobku innych nauk – psychologii społecznej czy stosunków międzynarodowych. Dzięki temu kreśli realistyczną i optymistyczną wizję społeczeństwa, które mogłoby żyć bez władzy politycznej. Książka Huemera spotkała się ze świetnymi recenzjami - została uznana za niezwykle świeże i ważne ujęcie problemu państwa. Autora na wykłady regularnie zaprasza Institute for Humane Studies – jedna z najstarszych wolnościowych organizacji w Stanach Zjednoczonych. Bryan Caplan, ekonomista z George Mason University, tak podsumował osiągnięcia Huemera: „Huemer prezentuje zupełni nową obronę libertarianizmu, która łączy zalety podejścia deontologicznego i konsekwencjalistycznego, unikając jednocześnie ich słabych stron”. Polskie wydanie swoją przedmową opatrzył dr Włodzimierz Gogłoza z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Według jego słów: „książka Huemera jest najlepiej napisaną pracą spośród wszystkich dostępnych obecnie opracowań poświęconych libertariańskiej krytyce państwa i alternatywom dla niego”. Z kolei dr Jakub Bożydar Wiśniewski zauważa, że: „w swojej książce Michael Huemer wykazuje, że nie istnieje i nie może istnieć nic takiego jak uzasadniona władza polityczna. I choć większości czytelników tego rodzaju konkluzja może się początkowo wydawać bardzo radykalna, siła książki Huemera tkwi w tym, że ową konkluzję potrafi on wywieść z najbardziej niekontrowersyjnych, zdroworozsądkowych przesłanek”. Spis treściPRZEDMOWA DO WYDANIA POLSKIEGO PRZEDMOWA CZĘŚĆ I. ZŁUDZENIE AUTORYTETU ROZDZIAŁ 1. PROBLEM AUTORYTETU POLITYCZNEGO 1.1. Polityczna przypowieść 1.2. Pojęcie autorytetu: pierwsza próba 1.3. Działanie a podmiot sprawczy: potrzeba autorytetu 1.4. Znaczenie przymusu i zasięg autorytetu 1.5. Pojęcie autorytetu: druga próba 1.6. Komentarz na temat metodologii 1.7. Plan książki ROZDZIAŁ 2. TRADYCYJNA TEORIA UMOWY SPOŁECZNEJ 2.1. Tradycja umowy społecznej 2.2. Teoria bezpośredniej umowy społecznej 2.3. Teoria domniemanej umowy społecznej 2.4. Warunki ważności porozumień 2.5. Czy umowa społeczna jest ważna? 2.5.1. Trudność wycofania się 2.5.2. Nieuznanie bezpośredniego sprzeciwu 2.5.3. Bezwarunkowe narzucenie 2.5.4. Brak wzajemnego zobowiązania 2.6. Podsumowanie ROZDZIAŁ 3. TEORIA HIPOTETYCZNEJ UMOWY SPOŁECZNEJ 3.1. Argumenty z hipotetycznej zgody 3.2. Hipotetyczna zgoda w zwykłej etyce 3.3. Hipotetyczna zgoda i rozsądność 3.3.1. Hipotetyczne porozumienie jako dowód rozsądności 3.3.2. Czy można osiągnąć porozumienie? 3.3.3. Ważność hipotetycznej zgody 3.4. Hipotetyczna zgoda i ograniczenia etyczne 3.4.1. Rawlsowska teoria umowy jako wyjaśnienie autorytetu 3.4.2. Czy można osiągnąć porozumienie? 3.4.3. Ważność hipotetycznej zgody, część pierwsza: wskazanie na uczciwe rezultaty 3.4.4. Ważność hipotetycznej zgody, część druga: warunki wystarczające rzetelnego rozumowania moralnego 3.4.5. Ważność hipotetycznej umowy, część trzecia: warunki konieczne rzetelnego rozumowania moralnego 3.5. Podsumowanie ROZDZIAŁ 4. AUTORYTET DEMOKRACJI 4.1. Naiwny majorytaryzm 4.2. Demokracja deliberatywna i legitymacja 4.2.1. Idea demokracji deliberatywnej 4.2.2. Demokracja deliberatywna jako fantazja 4.2.3. Nieistotność deliberacji 4.3. Równość i autorytet 4.3.1. Argument z równości 4.3.2. Absurdalnie wymagająca teoria sprawie