Opis
Podręcznik prezentuje kompletny wykład współczesnego polskiego prawa spadkowego. Punktem wyjścia dla jego konstrukcji jest dostrzeżenie potrzeby holistycznego opisu majątkowych konsekwencji śmierci osoby fizycznej. Z tego powodu, choć trzon książki stanowi omówienie przepisów księgi IV kodeksu cywilnego, wiele miejsca zajmuje także problematyka pozaspadkowych przypadków sukcesji singularnej i rozrządzeń pozatestamentowych mortis causa (takich jak umowa darowizny na wypadek śmierci, klauzul prawnospadkowych w umowach spółek czy umowach majątkowych małżeńskich). Przydatność praktyczna określonych instytucji prawnospadkowych rzutuje przy tym bezpośrednio na zakres poświęconego im miejsca i dogłębność analizy. W książce w szerokim zakresie wykorzystane zostało orzecznictwo Sądu Najwyższego. Pozwala to zobaczyć prawo spadkowe nie tylko jako statyczny zbiór norm zakodowanych w przepisach, lecz przede wszystkim jako law in action. Podręcznik nie ogranicza się jednak wyłącznie do zagadnień podstawowych: również kwestie bardziej złożone czy budzące kontrowersje w nauce prawa i orzecznictwie zostały opisane i wyjaśnione. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona dla studentów prawa oraz aplikantów aplikacji ogólnej, adwokackiej, radcowskiej i notarialnej, a także praktyków poszukujących pogłębionej analizy problematyki spadkowej. Partie przeznaczone dla czytelnika bardziej zaawansowanego, zawierające omówienie problemów szczegółowych, zostały oznaczone mniejszą czcionką. Spis treściWykaz skrótów | str. 13 Od Autora | str. 17 Rozdział 1 Zagadnienia ogólne | str. 19 1.1. Pojęcia, funkcje i źródła prawa spadkowego | str. 19 1.2. Prawo spadkowe międzynarodowe | str. 25 1.3. Konstytucyjne podstawy prawa spadkowego | str. 28 1.4. Prawo spadkowe międzyczasowe | str. 30 1.5. Ewolucja polskiego prawa spadkowego | str. 34 1.6. Podatek spadkowy | str. 38 1.7. Postępowanie spadkowe | str. 41 Rozdział 2 Ogólna charakterystyka spadku i dziedziczenia | str. 47 2.1. Pojęcie spadku | str. 47 2.2. Pozaspadkowe przypadki sukcesji singularnej | str. 52 2.2.1. Zasady ogólne | str. 52 2.2.2. Zapis windykacyjny | str. 54 2.2.3. Najem lokalu mieszkalnego (art. 691 k.c.). | str. 54 2.2.4. Służebność mieszkania | str. 55 2.2.5. Dyspozycja wkładem bankowym na wypadek śmierci (art. 56 pr. bank.). | str. 56 2.2.6. Wskazanie osoby uposażonej do wypłaty gwarantowanej z FUS | str. 58 2.2.7. Dyspozycje środkami zgromadzonymi na rachunkach OFE, pracowniczych programów emerytalnych, IKE i IKZE | str. 59 2.2.8. Środki zgromadzone w funduszach inwestycyjnych | str. 60 2.2.9. Prawa ze stosunku pracy i świadczenia z tytułu bezrobocia | str. 60 2.2.10. Udziały w spółdzielni i banku spółdzielczym | str. 62 2.2.11. Roszczenia osoby represjonowanej i ofiary tortur | str. 63 2.2.12. Roszczenia obwinionego o popełnienie wykroczenia | str. 64 2.2.13. Nieruchomość dziedziczona testamentowo przez cudzoziemca, który nie uzyskał zezwolenia na jej nabycie | str. 64 2.2.14. Umowa ubezpieczenia | str. 65 2.3. Współuprawnienia z zastrzeżeniem przejścia prawa na pozostającego przy życiu współuprawnionego (quasi-joint tenancy) | str. 65 2.4. Skład spadku | str. 66 2.4.1. Uwagi ogóle | str. 66 2.4.2. Poszczególne prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku | str. 69 2.4.2.1. Prawa i obowiązki wynikające z norm księgi I kodeksu cywilnego | str. 69 2.4.2.2. Prawa i obowiązki prawnorzeczowe | str. 70 2.4.2.3. Prawa i obowiązki obligacyjne | str. 71 2.4.2.4. Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa spadkowego | str. 74 2.4.2.5. Prawa i obowiązki wynikające ze stosunków rodzinnych | str. 75 2.4.2.6. Prawa i obowiązki spółkowe i spółdzielcze | str. 76 2.4.2.7. Prawa na dobrach niematerialnych | str. 79 2.4.3. Inne długi spadkowe | str. 79 2.4.4. Wyodrębnione części spadku | str. 83 2.5. Prawo do spadku | str. 87 2.6. Dziedziczenie jako sukcesja uniwersalna | str. 88 2.7. Uprawnienie bliskich spadkodawcy do mieszkania, urządzenia domowego oraz utrzymania | str. 90 2.8. Otwarcie spadku | str. 92 2.9. Tytuł powołania do spadku | str. 94 2.10. Zdolność dziedziczenia | str. 99 2.11. Niegodność dziedziczenia | str. 103 2.11.1. Pojęcie niegodności | str. 103 2.11.2. Podstawy niegodności | str. 104 2.11.3. Tryb i skutki stwierdzenia niegodności | str. 109 2.11.4. Przebaczenie | str. 112 2.12. Zarząd spadku nieobjętego i zabezpieczanie spadku | str. 113 2.12.1. Zarząd spadku nieobjętego | str. 113 2.12.2. Zabezpieczenie spadku | str. 115 Rozdział 3 Dziedziczenie ustawowe | str. 117 3.1. Uwagi ogólne | str. 117 3.2. Dziedziczenie w pierwszej klasie | str. 120 3.3. Dziedziczenie w drugiej klasie | str. 122 3.4. Dziedziczenie w trzeciej klasie | str. 124 3.5. Dziedziczenie w czwartej klasie (dziadków i ich zstępnych) | str. 125 3.6. Dziedziczenie w piątej klasie (pasierbów) | str. 128 3.7. Dziedziczenie w szóstej klasie (gminy albo Skarbu Państwa) | str. 129 3.8. Dziedziczenie w wypadku przysposobienia | str. 130 3.9. Pozycja małżonka spadkodawcy | str. 133 3.9.1. Uwagi ogólne | str. 133